IV SA/Wa 1386/09 - Postanowienie

Data orzeczenia	2009-09-14	
Data wpływu	2009-08-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Joanna Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6156 Dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej	
Hasła tematyczne	Prawo pomocy	
Sygn. powiązane	II OZ 1019/09	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 245 § 3  i 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy.	
Uzasadnienie
Stowarzyszenie O. z siedzibą w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Do powyższej skargi dołączono na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące Stowarzyszenie podało, że prowadzi jedynie działalność niezarobkową polegającą na ochronie obiektów historycznych w W. i mającą na celu zachowanie walorów architektoniczno-urbanistycznych W. Uzasadniając swój wniosek Stowarzyszenie oświadczyło, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie generuje żadnych przychodów, jak również nie pobiera składek członkowskich. Ponadto wskazało, że nie posiada rachunku bankowego ani nie ma żadnych środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Członkowie Stowarzyszenia podejmują wszystkie działania społecznie.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zważyć, co następuje:

Z regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej P.p.s.a.) dotyczącej kosztów sądowych wynika, że podstawową zasadę stanowi ponoszenie kosztów sądowych przez każdego kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 219, art. 220, art. 230 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., możliwe jest zwolnienie osoby prawnej wnoszącej skargę od kosztów sądowych poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym w sytuacji gdy wykaże ona, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), przewiduje możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto Stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych.

Skarżące Stowarzyszenie chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaniechanie prowadzenia własnej działalności zarobkowej, pobierania składek czy pozyskiwania darowizn prowadzi do przerzucenia kosztów własnej działalności na Skarb Państwa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (Sygn. akt II OZ 1433/06). Podzielając powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to stoi w sprzeczności z zasadą, iż stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny doszedł również do wniosku, iż stowarzyszenie nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, nie gwarantuje jednak wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo. Wynika z tego, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków.

Należy mieć na uwadze, że skarżące Stowarzyszenie ma możliwość pobierania składek od swoich członków. Argumentacja przedstawiona zatem przez skarżące Stowarzyszenie w przedmiotowym wniosku nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy, bowiem Stowarzyszenie pozbawiając się środków finansowych, chociażby w postaci składek członkowskich, które mogłoby uzyskać, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na rzecz Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zwolnienie strony od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, kiedy strona sama pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych, niezbędnych do prowadzenia postępowania przed Sądem, nie jest uzasadnione. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że nie można uznać, że wnioskodawca - z przyczyn od siebie niezależnych - nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Tylko zaś w takim przypadku złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwałby na uwzględnienie.

Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.