Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2022 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 listopada 2021 r., nr SKO.PS/4110/698/2021 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę

Decyzją z dnia 25 listopada nr SKO.PS/4110/698/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. z 8 października 2021 r. nr [...] przyznającą M. K. (dalej: skarżący) zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną w łącznej kwocie 400 zł, na dofinasowanie do opłat za prąd w miesiącu: listopadzie 2021 r., grudniu 2021 r., styczniu 2022 r. i lutym 2022.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 5 października 2021 r.skarżący złożył wniosek o udzielenie zasiłku celowego na opłatę rachunku za pobór energii elektrycznej. Ustalono, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą i nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego (701 zł), gdyż łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wyniósł 400 zł z tytułu zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia 8 października 2021 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy w łącznej kwocie 400 zł, na dofinasowanie do opłat za prąd w miesiącu listopadzie 2021 r., grudniu 2021 r., styczniu 2022 r. i lutym 2022. Podkreślono, iż wysokość przyznanej pomocy została ustalona w oparciu o przedstawione potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych ośrodka pomocy społecznej i systematycznej pomocy udzielanej wnioskodawcy od 2010 r. Wskazano, że w 2010 r. łączna kwota udzielonej skarżącemu pomocy wyniosła 11499,14 zł, zaś w 2021 r. – 9024,64 zł.

Skarżący złożył odwołanie od opisanej decyzji kwestionując wysokość przyznanych środków finansowych i wskazując przy tym na brak dogłębnego zbadania całokształtu okoliczności sprawy oraz na rosnące wysokie koszty utrzymania się, w tym opłat za energię elektryczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 8 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. Nr 1876) podtrzymano ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Podkreślając uznaniowy charakter decyzji oraz wskazując, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, stwierdzono, że skarżący otrzymywał i otrzymuje nadal stałą pomoc finansową w formie zasiłków celowych przyznawanych w ramach możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Świadczy to o tym, że organ I instancji nie pozostaje obojętny wobec jego sytuacji a skarżący jest objęta stałą pomocą w zakresie świadczeń pomocy społecznej.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zakwestionował wydaną decyzję w zakresie kwoty udzielonego wsparcia twierdząc, że nie pokrywa ono pełnej należności za energię elektryczną. Nie zgodził się z argumentacją, że organ nie ma wystarczających środków ponieważ, jak wskazał skarżący - za poprzedni miesiąc uzyskał on wparcie 100% należności za prąd. Skarżący wskazał, że zakres udzielonej pomocy sprawi, że w lutym 2022 r. zabranie mu 72,66 zł na prąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329 ze zm.) dalej – p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.) dalej "u.p.s.". Zgodnie z tym przepisem, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Skarżący niewątpliwie spełnił kryterium udzielenia mu wnioskowanej pomocy, gdyż jej dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył kryterium dochodowego określonego w art. 8 u.p.s. (kwota 701 zł – obowiązująca na dzień orzekania) i wyniósł 400 zł.

Odnośnie wysokości przyznanego świadczenia Sąd stwierdza, że przyznając świadczenie w formie zasiłku celowego, organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Innymi słowy spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. IV SA/Gl 283/18, LEX nr 2541230). W każdym jednak przypadku wydanie decyzji o charakterze uznaniowym musi być poprzedzone prawidłowym i kompletnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie.

Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy – również odnośnie potrzeb skarżącego. Organy obu instancji nie kwestionowały trudnej sytuacji życiowej i problemów materialnych skarżącego. Nie kwestionowano również zasadności celu wsparcia w postaci dofinansowania do należności za prąd, a także wysokości należności z tego tytułu obciążającej skarżącego. Rozstrzygnięcie natomiast wydano w ramach uznania administracyjnego w oparciu o ustalony stan faktyczny i możliwości finansowe organu.

Podkreślić również należy, że skarżący w sposób trwały korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej od 2010 r. i zasiłki stanowią jedyny jego dochód. W okresie od stycznia 2010 r. do grudnia 2020 r. skarżący otrzymał: zasiłek okresowy w łącznej kwocie 4 800 zł, zasiłki z programu rządowego na zakup żywności w łącznej kwocie 1 825 zł, zasiłki celowe na zaspokojenie różnych potrzeb – w łącznej kwocie 4 874,14 zł. Ponadto od stycznia do września 2021 r. skarżący otrzymał zasiłek okresowy w łącznej kwocie 3 600 zł, zasiłki z programu rządowego na zakup żywności w łącznej kwocie 1 365 zł oraz zasiłki celowe na różne potrzeby w kwocie 4 059,64 zł w tym na dofinansowanie do opłat za pobór energii w kwocie 1 100 zł.

Nadto organ I instancji w dacie wydania decyzji kwestionowanej przez skarżącego w niniejszym postępowaniu wydał również dwie inne decyzje (nr [...] oraz [...]), którymi udzielił skarżącemu wsparcia w zakresie dofinansowania opłaty za pobór energii elektrycznej w kwocie 511,39 zł oraz dofinansowania do zakupu piecyka elektrycznego w kwocie 235 zł, uwzględniając w całości żądanie skarżącego zawarte we wnioskach z dnia 28 września 2021 r i 1 października 2021 r. ( k. 1 i 4 akt adm.)

W tym kontekście zaznaczyć należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie beneficjentów w przezwyciężaniu trudności związanych z pozyskaniu środków na niezbędne utrzymanie, a nie łożenie na ich utrzymanie, czy też zaspokajanie wszelkich zgłoszonych roszczeń. Tym bardziej, że przyznana pomoc była dofinansowaniem na zakup spodni i pościeli, a nie pełną należność na te potrzeby.

Co więcej należy mieć na uwadze, że organy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi. Są zatem upoważnione i nijako zmuszone do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń. Posiadane fundusze należy bowiem rozdzielać pomiędzy co raz większą liczbę osób wymagających wsparcia, nie tylko w oparciu o żądania wnioskodawców. Celem działania organów bowiem takie działanie, aby pomocy starczyło dla jak największego grona potrzebujących. Tym samym wbrew stanowisku skarżącego może dojść do sytuacji, że przyznana pomoc nie odpowiada w pełni potrzebom beneficjenta. W tym świetle nie zasadny jest zarzut przyznania świadczenia w zbyt niskiej wysokości, która nie odpowiada celowi, na który została przyznana.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.