Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 5 czerwca 2023 r. nr OPL/2021/222094 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o odmowie umorzenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia odrzucić skargę

A. G. (dalej zwana "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo (które Skarżąca nazwała "postanowieniem") Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej zwanego "UFG") z 5 czerwca 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zarządu UFG z 15 września 2022 r. o odmowie umorzenia opłaty nałożonej na Skarżącą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 i art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej zwanej "kpa") przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustalenie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, że wniosek Skarżącej z 22 listopada 2022 r. o doręczenie decyzji z 15 września 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty nałożonej na Skarżącą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego został rozstrzygnięty decyzją z 28 grudnia 2022 r., podczas gdy w dniu 28 grudnia 2022 r. Rada UFG – działając jako organ drugiej instancji – na podstawie art. 34 § 3 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479) wydała postanowienie w sprawie zarzutu zgłoszonego do tytułu wykonawczego nr [...], którym to aktem organ w ogóle nie rozstrzygnął wniosku z 22 listopada 2022 r. o doręczenie decyzji z 15 września 2022 r. (lecz uznał za zasadny zarzut zażalenia braku doręczenia zobowiązanej wezwania do zapłaty i upomnienia), a odmawiając przywrócenia terminu ze wskazanej wyżej przyczyny, która została ustalona dowolnie i nie jest zgodna z prawdą materialną, postanowieniem zawartym w piśmie z 5 czerwca 2023 r. Zarząd UFG nie zbadał dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu z 27 marca 2023 r. złożonego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 15 września 2022 r., nie zbadał też, czy Skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji, która nigdy nie została jej doręczona w sposób zgodny z przepisami prawa i nie zbadał, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, co stanowi rażące, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 58 § 1-2 w zw. z art. 59 § 2 kpa, gdyż UFG nie rozpatrzył wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu zgodnie z tymi przepisami prawa, myląc uwzględnienie części zarzutów zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej z określoną enigmatycznie i w ocenie organu załatwioną już w ten sposób kwestią doręczenia korespondencji (wezwania i upomnienia), co nie ma jednak nic wspólnego z doręczeniem decyzji z 15 września 2022 r.;

2. art. 59 § 2 w zw. z art. 123 § 1 i 2 oraz art. 125 § 3 kpa przez zawarcie rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu na wniosek Skarżącej w treści pisma UFG z 5 czerwca 2023 r., podczas gdy rozstrzygnięcie UFG o odmowie przywrócenia terminu powinno przybrać formę postanowienia, które w tej sprawie, jako podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, powinno zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, czego w niniejszej sprawie UFG nie dopełnił, a co również skutkuje rażącym naruszeniem tych przepisów w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa;

3. art. 15 w zw. z art. 127 § 3 kpa, polegające na braku jakiegokolwiek załatwienia wniosku Skarżącej z 27 marca 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 15 września 2022 r. złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyż skoro Zarząd UFG postanowieniem zawartym w piśmie z 5 czerwca 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku, to organ zobowiązany był również rozstrzygnąć ten wniosek zgodnie z przepisami kpa, w sytuacji zaś gdy tego nie uczynił i żadnego rozstrzygnięcia nie wydał, to pozbawił Skarżącą możliwości sądowoadministracyjnej kontroli legalności swego działania, co wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ogóle nie został załatwiony w trybie prawem przepisanym, co należy ponadto zakwalifikować jako naruszenie norm ogólnych z art. 78 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, gdyż organ uchylił się zarówno od załatwienia sprawy strony Skarżącej zgodnie z procedurą, jak i następnie od możliwości poddania kontroli legalności sposobu załatwienia tej sprawy przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze te zarzuty, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Zarządu UFG zawartego w piśmie z 5 czerwca 2023 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa (ewentualnie o uchylenie tego postanowienie jako wydanego z innym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy), a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę UFG wniósł m.in. o odrzucenie, względnie oddalenie skargi. Stwierdził w szczególności, że przepisy ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2500; dalej zwanej "ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych") nie przewidują kognicji sądów administracyjnych w sprawach umorzenia opłat. Tym samym Komisja ds. Umorzeń UFG, której dotyczy wniosek, nie może wydawać rozstrzygnięć zaskarżalnych do sądu administracyjnego, a zatem UFG nie był zobowiązany w niniejszej sprawie do wydania aktu administracyjnego w znaczeniu art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), od którego Skarżącej służyłoby prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 1 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Podkreślenia wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa - w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi przez Skarżącą - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3 oraz art. 4 ppsa).

W tej sprawie Skarżąca wniosła skargę na pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. (nr [...]) skierowane do pełnomocnika Skarżącej, w którym stwierdzono: "W odpowiedzi na pismo z dnia 27.03.2023r. kierowane do Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, uprzejmie informujemy, iż nie możemy przychylić się do prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] z uwagi na jej zakończenie decyzją z dnia 28.12.2022 roku. W przesłanym postanowieniu Rady UFG wskazano, że zażalenie na wcześniej wydane Postanowienie Zarządu UFG, w części braku doręczenia korespondencji zostało uznano za zasadne. W związku z tym, Fundusz wniósł o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Sprawa o nr [...] została zakończona, a wyegzekwowane przez organ egzekucyjny wpłaty zwrócone na rachunek bankowy Pana Mandantki. Jednocześnie Fundusz rozpoczął nowe postępowanie w sprawie [...]. Wniosek o umorzenie wierzytelności lub udzielenie ulgi w jej spłacie został złożony w sprawie [...] i zostanie rozpatrzony przez Komisję ds. umorzeń po uzupełnieniu dokumentacji o czym został Pan poinformowany pismem z dnia 2.06.2023 r.".

Z dokumentów przekazanych przez UFG wraz z odpowiedzią na skargę, a także z dokumentów znanych Sądowi z urzędu (tj. akt administracyjnych przesłanych przez UFG do sprawy o sygn. akt V SA/Wa 103/24 ze skargi Skarżącej na postanowienie UFG z 28 grudnia 2022 r. w przedmiocie egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC) wynika, że wystosowanie zaskarżonego pisma poprzedzała następująca sekwencja zdarzeń (przestawiona skrótowo, z uwzględnieniem okoliczności istotnych z puntu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy):

– UFG pismami z 22 października 2021 r., 16 grudnia 2021 r. oraz 16 lutego 2022 r. poinformował Skarżącą, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 1 września 2021 r. nie zidentyfikował w ogólnopolskiej bazie polis komunikacyjnych – Ośrodek Informacji UFG, umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, przypisanej do wskazanego pojazdu o określonym numerze rejestracyjnym w okresie od 13 lipca 2021 r. do 1 września 2021 r. i w związku z tym wezwano Skarżącą do przesłania do UFG stosownych dokumentów, potwierdzających spełnienie tego ustawowego obowiązku lub jego nieistnienie; w pismach tych zawarto również wezwanie, że w przypadku niespełnienia ww. obowiązku ubezpieczenia, Skarżąca jest wezwana do uiszczenia opłaty karnej w wysokości 5600 zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma;

– w dniu 29 czerwca 2022 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...], w którym wskazano Skarżącą jako zobowiązaną do zapłaty należności pieniężnych w kwocie 5600 zł z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC zgodnie z warunkami zawartymi w ustawie; jako podstawę prawną obowiązku wskazano art. 88 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; tytuł wykonawczy został przekazany 26 czerwca 2022 r. organowi egzekucyjnemu;

– pismem z 11 lipca 2022 r. Skarżąca wystąpiła do UFG z prośbą o umorzenie należności z tytułu "kary pieniężnej" nałożonej przez UFG w sprawie [...], czyli wskazanej wyżej, egzekwowanej należności;

– kolejnym pismem z 11 lipca 2022 r. Skarżąca złożyła zarzuty we wskazanym postępowaniu egzekucyjnym; organ egzekucyjny przekazał te zarzuty wierzycielowi, czyli UFG;

– w adresowanym do Skarżącej piśmie z 15 września 2022 r. Zarząd UFG poinformował, że po zapoznaniu się z rekomendacją Komisji ds. umorzeń w sprawie [...] decyzją z 15 września 2022 r. postanowił odmówił umorzenia wierzytelności w wysokości 849,89 zł; w uzasadnieniu Zarząd UFG powołał się na § 54 ust. 4 i 5 statutu UFG, wskazując że ewentualna decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia, pozostaje wyłącznie w gestii Zarządu UFG, przy czym decyzję tę należy traktować jako ostateczną i uregulować dochodzone należności w terminie 14 dni od daty otrzymania przedmiotowego pisma (Skarżąca twierdzi, że nie doręczono jej tej decyzji Zarządu UFG z 15 września 2022 r.);

– postanowieniem z 23 września 2022 r. (nr [...]) Zarząd UFG na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił oddalić zarzut Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym;

– w piśmie z 23 listopada 2022 r. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Zarządu UFG z 23 września 2022 r.;

– w piśmie z 28 listopada 2022 r. Skarżąca wystąpiła do Zarządu UFG o doręczenie decyzji z 15 września 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności, wraz z rekomendacją Komisji ds. umorzeń, zgodnie z informacją przekazaną w treści powyższego postanowienia z 23 września 2022 r.; Skarżąca oświadczyła, że wskazana decyzja nie została jej dotychczas doręczona, a o wydaniu tego rozstrzygnięcia dowiedziała się z treści postanowienia Zarządu UFG z 23 września 2022 r.;

– postanowieniem z 28 grudnia 2022 r. (nr [...]) Rada UFG na podstawie art. 34 § 3 w związku z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznała za niezasadne zażalenie Skarżącej na postanowienie Zarządu UFG z 23 września 2022 r. w części dotyczącej zasadności nałożonej przez UFG opłaty, a jednocześnie uznała za zasadne to zażalenie w części braku doręczenia wezwania i upomnienia oraz wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...];

– Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Rady UFG z 28 grudnia 2022 r.;

– postanowieniem z 14 marca 2023 r. (sygn. akt V SA/Wa 241/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Skarżącej z uwagi na jej niedopuszczalność ze względu na brak kognicji sądów administracyjnych w sprawie, jednak orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2023 r. (sygn. akt I GSK 1213/23), w którym przyjęto, że skoro przewidziana w art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych opłata z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia ma charakter publicznoprawny i podlega egzekucji administracyjnej, to w stanie faktycznym niniejszej sprawy działalność UFG (wydanie postanowień wierzyciela w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji) należy zaliczyć do kategorii działalności administracji publicznej, a skargę wniesioną przez Skarżącą należy uznać za dopuszczalną; w konsekwencji tej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę merytorycznie i wyrokiem z 29 maja 2024 r. (sygn. akt V SA/Wa 103/24) oddalił skargę Skarżącej na postanowienie Rady UFG z 28 grudnia 2022 r.; od wyroku tego Skarżąca złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została jeszcze rozpoznana;

– pismem z 27 marca 2023 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 15 września 2022 r. w przedmiocie umorzenia opłaty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją;

– zaskarżonym obecnie pismem z 5 czerwca 2023 r. UFG poinformował, że nie może się przychylić do prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ sprawa ta została zakończona w związku z częściowym uwzględnieniem przez Radę UFG zażalenia Skarżącej, co skutkowało zwrotem na rachunek bankowy Skarżącej wpłat wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny.

Istota żądania Skarżącej opiera się na założeniu, że skoro Zarząd UFG wydał decyzję z 15 września 2022 r. odnośnie do wniosku Skarżącej o umorzenie należności, to od decyzji tej Skarżącej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skoro Skarżąca złożyła taki wniosek wraz z żądaniem przywrócenia terminu do jego złożenia, to zawarta w piśmie UFG z 5 czerwca 2023 r. informacja, że przywrócenie terminu nie jest możliwe stanowi w istocie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, które podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Stanowisko Skarżącej jest błędne.

W sprawie kluczowa jest ocena charakteru prawnego decyzji z 15 września 2022 r. w przedmiocie wniosku o umorzenie należności. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w uzasadnionych przypadkach, kierując się przede wszystkim wyjątkowo trudną sytuacją materialną i majątkową zobowiązanego, jak również jego sytuacją życiową, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może umorzyć opłatę w całości lub w części albo udzielić ulgi w jej spłacie. Zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, tryb postępowania przy rozpatrywaniu spraw, o których mowa w ust. 1, określa statut Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (zwany dalej "Statutem"). Z § 54 ust. 1 pkt 4 Statutu wynika m.in., że umorzenie opłaty lub odstąpienie od dochodzenia zwrotu wypłaconego przez Fundusz świadczenia może nastąpić, w szczególności w przypadku wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i materialnej zobowiązanego (zobowiązany nie posiada majątku lub wystarczających dochodów, z których możliwe jest dochodzenie wierzytelności), jak również w przypadku trudnej sytuacji życiowej, przez co rozumiana jest taka sytuacja zobowiązanego, w której jego stan rodzinny i zdrowotny oraz osób jemu najbliższych, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazuje, że dochodzenie wierzytelności byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W § 54 ust. 3 Statutu wskazano, że szczegółowe warunki i sposób postępowania Funduszu przy odstępowaniu od dochodzenia zwrotu części lub całości wypłaconego przez Fundusz świadczenia albo udzielaniu ulgi w jego spłacie, oraz przy umarzaniu opłaty w całości lub w części albo udzielaniu ulgi w jej spłacie, określa regulamin uchwalony przez Radę Funduszu, który jest dostępny na stronie internetowej Funduszu. Natomiast zgodnie z § 54 ust. 4 Statutu, decyzje w sprawie odstąpienia od dochodzenia zwrotu części lub całości wypłaconego przez Fundusz świadczenia albo udzielenia ulgi w jego spłacie, oraz decyzje w sprawie umorzenia opłaty w całości lub w części albo udzielenia ulgi w jej spłacie, podejmuje Zarząd Funduszu. W § 54 ust. 5 Statutu określono, że decyzje Zarządu, o których mowa w ust. 4 są ostateczne. Przywołane postanowienia Statutu znalazły swoje odpowiedniki w postanowieniach wspomnianego wyżej regulaminu umarzania wierzytelności Funduszu z tytułu opłat, odstępowania od dochodzenia zwrotów wypłaconych świadczeń i poniesionych kosztów (roszczeń regresowych) oraz udzielania ulg w spłacie, zgodnie z którymi, decyzje w sprawie umorzenia wierzytelności lub udzielenia ulgi w jej spłacie, w poszczególnych sprawach, podejmuje Zarząd UFG w postaci uchwały (§ 8 ust. 5) po zasięgnięciu opinii Komisji ds. umorzeń (§ 3 ust. 5 i 7), a decyzje Zarządu Funduszu są ostateczne (§ 8 ust. 5).

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2024 r. (sygn. akt V SAB/Wa 47/24), że decyzji Zarządu UFG, o której mowa w § 54 ust. 4 Statutu, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, jednakże musi zostać uznana za inny akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podejmowany poza postępowaniem administracyjnym. Jak trafnie wskazano w przywołanym orzeczeniu, na taką ocenę rzutuje przede wszystkim mieszany charakter UFG, którego doktryna i orzecznictwo nie uznaje za organ administracji publicznej sensu stricto, lecz jedynie za instytucję quasi-ubezpieczeniową, wypłacającą świadczenia ubezpieczeniowe, a nieposiadającą statusu zakładu ubezpieczeń (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 13 listopada 2017 r. o sygn. akt I SA/Ke 554/17 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I GSK 691/18). Jak natomiast przyjęto w jednolitym w tym względzie orzecznictwie sądów administracyjnych, decyzją administracyjną jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów administracji publicznej, zawierający minimum niezbędnych elementów formalnych, tj. oznaczenie organu administracji, wskazanie adresata rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis reprezentującego organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 1981 r. o sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982. nr 9-10. poz. 169). W konsekwencji, dopiero zakwalifikowanie danej instytucji do kategorii "organu administracji publicznej" pozwala na badanie dalszych, minimalnych wymogów, jakie orzecznictwo przypisuje decyzji administracyjnej. Akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, to akty, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (bo te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa); 2) są podejmowane poza postępowaniem administracyjnym i mają charakter publicznoprawny, 3) dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa. Takie cechy ma rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie § 54 Statutu, które dotyczy uprawnienia przewidzianego w art. 94 § 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Zatem "decyzja" Zarządu UFG z 15 września 2022 r. stanowi rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 54 Statutu, które jest aktem wskazanym w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Takie rozstrzygnięcie nie jest podejmowane w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie przysługuje od niego środek odwoławczy czy to w postaci odwołania (art. 127 § 1 kpa), czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa). W konsekwencji UFG nie ma podstaw do rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. nie było zatem postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu (ani nie zawierało w swej treści takiego postanowienia). Rzeczone pismo miało jedynie charakter informacyjny i nie rozstrzygało żadnej sprawy Skarżącej, ani nie stwierdzało/potwierdzało/ustalało obowiązku lub uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Pismo to nie stanowi żadnego z przejawów działalności administracji publicznej poddanych kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 - 3 ppsa. W konsekwencji sprawa ze skargi na to pismo nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić przy tym należy, że zgodnie z art. 58 § 3 ppsa sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa postanowił, jak w sentencji.