Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. M. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 2221/15 odrzucające skargę G. M. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 13 marca 2017 r., sygn. akt I III SA/Gl 2221/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. M. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 21 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r.

2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 5 listopada 2015 r. wezwał skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Do wykonania powyższego zarządzenia zakreślono spółce siedmiodniowy termin, informując jednocześnie, że niezastosowanie się do wezwania we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi.

2.1. Po rozpoznaniu sprzeciwu, wniesionego przez spółkę od postanowienia referendarza sądowego z 23 marca 2016 r. postanowieniem z 9 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.

2.2. Pismem z 25 maja i 1 czerwca 2016 r. skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, natomiast postanowieniem z 8 czerwca 2016 r. Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił jego zmiany.

2.3. Następnie pismem z 12 lipca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia z 5 listopada 2015 r. w sprawie uiszczenia wpisu sądowego. Przesyłka zawierająca odpis wezwania została doręczona skarżącej spółce 25 lipca 2016 r. Zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bezskutecznie upłynął 1 sierpnia 2016 r.

2.4. Pismem z 1 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił zmiany postanowienia z 23 marca 2016 r.

W ocenie Sądu I instancji wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy, skarżącą spółkę prawidłowo wezwano pismem z 12 lipca 2016 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego od skargi. Skarżącą spółkę jednocześnie pouczono o skutkach prawnych niewykonania zarządzenia. Skoro odpis wezwania z 12 lipca 2016 r. do uiszczenia wpisu skutecznie doręczono skarżącej spółce 25 lipca 2016 r. to termin do uiszczenia wpisu bezskutecznie upłynął 1 sierpnia 2016 r.

3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017, poz. 1369, dalej zwana w skrócie "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że złożenie wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu i nie wpływa na skutki niezastosowania się do prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

4.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu traci moc i powinno być powtórzone po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

W tej sprawie prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nastąpiło w dacie wydania przez sąd I instancji postanowienia z 9 maja 2016 r., którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 23 marca 2016 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy Przewodniczący Wydziału zaniechał wykonania wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy (k. 73 - 76 akt sądowych). Po doręczeniu postanowienia referendarza sądowego z 8 czerwca 2016r. o odmowie zmianie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, skarżąca spółka została ponownie wezwana pismem z 12 lipca 2016 r. do uiszczenia wymaganego w tej sprawie wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki 25 lipca 2016 r. (k. 92 akt sądowych), który 1 sierpnia 2016 r. ponownie złożył wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 28 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z 23 marca 2016 r.

4.3. Jak wynikało z powyższego odrzucenie skargi przez sąd I instancji nastąpiło po tym jak skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek sądu ponownego wezwania do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek strony jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118).

Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie uchyliło skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostawało bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Jedynie bowiem wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, str. 29).

4.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Nie powodowało bowiem przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sytuacji gdy prawomocność postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie została zniweczona w wyniku rozpoznania w tym zakresie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

4.4. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.