Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1388/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1388/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. (dalej: WSA w G., Sąd I instancji) oddalił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu i instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (L.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, dalej: u.t.d.).

Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] września 2012 r. zatrzymano do kontroli na trasie [...] w C. samochód ciężarowy m-ki [...] z przyczepą m-ki K., kierowany przez R. K. W toku kontroli ustalono, że transport wykonywany jest przez firmę skarżącego na podstawie licencji nr [...], w ramach międzynarodowego transportu drogowego. Pojazd był wyposażony w tachograf cyfrowy. Na wezwanie kontrolujących, R. K. okazał m.in. kartę tachografu, z której wynikało, że karta ta została wyjęta z urządzenia rejestrującego w dniu [...] września 2012 r. w godzinach od 8:11 do 11:34 i nie naniesiono na nią za ten okres czasu żadnego zapisu dokumentującego aktywność kierowcy.

W toku tej kontroli drogowej, kierujący pojazdem został ukarany mandatem karnym w wysokości 100 zł (Lp.13.12 załącznika nr 1 do u.t.d) za okazanie podczas kontroli wykresówki lub karty kierowcy, które nie zawierały wprowadzonych ręcznie, bądź automatycznie wszystkich wymaganych danych dotyczących okresów aktywności.

Według WSA w G., organ administracji prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne konieczne do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił materiał dowodowy i prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji. Sąd I instancji wskazał, że zał. nr 3 do u.t.d. w pozycji 6.2. określa kary za wykonywanie przewozu z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego, doprecyzowując to w pozycji nr 6.2.1. skutkiem tego zachowania - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Sąd I instancji podniósł, że stosując wykładnię systemową i celowościową przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że karę pieniężną w wysokości 5.000 zł wymierza się wówczas, gdy kierowca ingeruje samowolnie w działanie urządzenia rejestrującego, doprowadzając do nierejestrowania przez to urządzenie na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, co miało miejsce w tej sprawie. Z kolei, akcentowany przez skarżącego fakt ukarania kierowcy mandatem karnym za naruszenie L.p. 13.12 załącznika nr 3 do u.t.d., zdaniem Sądu I instancji, nie ma wpływu na odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy z tytułu naruszeń, o których stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. B. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego:

art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z L.p. 6.2.1. zał. nr 3 do u.t.d. oraz L.p.13.12 zał. numer 1 do u.t.d., poprzez błędne zastosowanie do stanu faktycznego stwierdzonego protokołem kontroli drogowej kary pieniężnej wskazanej w L.p. 6.2.1 zał. nr 3 odpowiadającego naruszeniu przez kierującego przepisu opisanego w pkt 13.2 zał. nr 1, a nie jak stwierdzono podczas kontroli drogowej i co potwierdza protokół kontroli punktu 13.12 załącznika numer 1 do u.t.d. W uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych M. B. ponowił argumenty podnoszone w toku dotychczasowego postępowania. Według skarżącego kasacyjnie, za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie przepisów, o którym mowa w L.p. 13.12. załącznika nr 1 do u.t.d. odpowiada wyłącznie kierowca (mandat karny lub wniosek o ukaranie w postepowaniu wykroczeniowym), brak jest natomiast podstawy prawnej do ukarania przedsiębiorcy. Skarżący podnosi, że odpowiednikiem L.p. 13.13. załącznika nr 1 do u.t.d. jest L.p. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., jednak ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia tego naruszenia podczas kontroli w przedsiębiorstwie a nie na drodze.

Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu, będący radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając niniejszą kasację w granicach określonych art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu należy stwierdzić, że skarga kasacyjna wniesiona przez M. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), co oznacza, że podstawą jej rozpoznania jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji. Z tego względu zarzuty, które odnoszą się do kwestionowania ustaleń faktycznych nie mogły być skutecznie podniesione w ramach materialnej podstawy skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, ONSA i WSA 2005/4/67). Tak więc nie jest możliwe kwestionowanie przez skarżącego kasacyjnie ustaleń faktycznych poczynionych na podstawie protokołu kontroli drogowej. Na marginesie zatem należy wskazać, że myli się skarżący kasacyjnie, iż w protokole kontroli drogowej z dnia [...] września 2012 r. nie stwierdzono naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (L.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.). Przeczy temu treść tego dokumentu, z którego jednoznacznie wynika, że funkcjonariusze stwierdzili powyższe naruszenie. (v. załącznik do protokołu nr [...]).

W skardze kasacyjnej został sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. Według skarżącego kasacyjnie, na gruncie ustalonego stanu faktycznego nie powinna być zastosowana kara wynikająca z L.p. 6.2.1.załącznika nr 3 do u.t.d. lecz kara opisana w L.p. 13.12 załącznika nr 1 do u.t.d.

Z tak sformułowanym zarzutem nie sposób się zgodzić.

Według art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. L 370 z 31.12.1985, str. 8), pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.) przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006, zaś w myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że za niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, odpowiada (także) przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy, nie ulega wątpliwości, że skontrolowany pojazd był wyposażony w tachograf cyfrowy. Nie zostało również zakwestionowane, że z tachografu wyjęto kartę w dniu [...] września 2012r. w godzinach od 8:11 do 11:34. Tymczasem każdy kierowca wykonujący przewóz drogowy objęty zakresem zastosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zobowiązany jest dokumentować swoją aktywność w dobie, za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy.

Obowiązek nanoszenia odpowiednich danych dotyczących ich okresów aktywności, wynika z art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85, zgodnie z którym, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu w którym prowadzą pojazd (chociażby przez krótki okres). Zatem kierowca, gdy chce oddalić się od pojazdu i nie jest w stanie używać tachografu przed zakończeniem dziennego okresu prowadzenia pojazdu nie może wyciągać karty kierowcy z urządzenia rejestrującego a jedynie nanieść na niej informacje o okresach aktywności. Jak już wspomniano, w tej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że kierowca wyciągnął kartę z tachografu cyfrowego na ponad 3 godziny a skarżący nie wykazał, że wyciągnięcie przedmiotowej karty nastąpiło w związku z zakończeniem pracy tego dnia. Przeciwnie, skarżący kasacyjnie przedsiębiorca pierwotnie twierdził, że okres brakujących danych był przerwą w pracy kierującego pojazdem (k. 30 akt adm) a obecnie, na etapie skargi kasacyjnej twierdzi, że wyciągnięcie karty było spowodowane zakończeniem dziennego okresu pracy kierowcy (R. K.). WSA w G. oddalając skargę zaakceptował stanowisko organu, co do poczynionych ustaleń faktycznych w zakresie wyciągnięcia (bez uzasadnionego powodu) karty kierowcy z urządzenia rejestrującego. Wskazując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie kierowca wyjął kartę "właśnie po zakończeniu dziennego okresu pracy" skarżący usiłuje podważyć poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, czego – podnosząc jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego – uczynić nie może, gdyż błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń (czy też szerzej: dowiedzenia ich wadliwości). W tym stanie rzeczy, skoro ustalono w toku kontroli, że karta kierowcy została wyjęta z urządzenia rejestrującego (tachografu) przed zakończeniem dziennego okresu pracy, bez wyjaśnienia powodów takiego stanu rzeczy, prawidłowo organ uznał, że wyczerpało to znamiona naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (L.p. 6.2.1.załącznika nr 3 do u.t.d). Nie ulega bowiem wątpliwości, że zachowanie kierowcy, polegające na wyjęciu karty kierowcy z tachografu, uniemożliwiło rejestrację powyższych wskazań bez względu na fakt, czy kierowany przez niego pojazd się porusza, czy stoi. Z kolei brak rejestracji i brak wskazania rodzaju aktywności ma zasadnicze znaczenie dla rozliczenia dziennych norm czasu pracy i odpoczynku kierowcy, co w konsekwencji niewątpliwie może mieć wpływ na bezpieczeństwo użytkowników dróg. Podsumowując, WSA w G. prawidłowo wyłożył przepis stanowiący materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej na skarżącego kasacyjnie przedsiębiorcę i wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, zasadnie zaakceptował stanowisko organu w zakresie przyporządkowania stanu faktycznego do naruszenia wyszczególnionego pod L.p. 6.2.1.załącznika nr 3 do u.t.d.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).