Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi E.F. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 602/21 w sprawie ze skargi E.F. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

I

W piśmie z dnia 9 kwietnia 2021 r. E.F. złożyła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 6, art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 75) w związku z art. 15 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt VI SA/Wa 602/21.

Skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 602/21, w sprawie rozstrzygnięcia skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego znak [...], opublikowaną w dniu [...] grudnia 2020 r., z wniosku skarżącej;

2. zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do zakończenia postępowania sygn. akt VI SA/Wa 602/21 i niezwłocznego rozpoznania skargi poprzez wydanie wyroku w sprawie, w terminie 14 dni od rozpoznania niniejszej skargi;

3. przyznanie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej kwoty 5.000 zł (pięć tysięcy złotych);

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, powiększonych o koszt wpisu sądowego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że złożona przez nią skarga wpłynęła do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w dniu 11 stycznia 2021 r. Bankowy Fundusz Gwarancyjny, nie dotrzymawszy 14-dniowego terminu jaki go obowiązywał, odpowiedź na skargę sporządził dopiero w dniu 23 lutego 2021 r. Dalej stwierdziła, że przyjmując, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny doręczył skargę wraz z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po tygodniu to Sąd otrzymał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami “najdalej" w dniu 2 marca 2021 r. Do dnia sporządzenia skargi na przewlekłość tj. 8 kwietnia 2021 r. Sąd I instancji nie wydał wyroku w sprawie. Tymczasem zgodnie z przepisami ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym sąd administracyjny rozpoznaje skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewątpliwie przekroczył termin ustawowy do rozpoznania skargi i nie zmienia tego okoliczność, iż wydał dotychczas postanowienie z dnia 17 marca 2021 r. w sprawie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji, które winno być wydane niezwłocznie i nie mieć wpływu na datę wydania wyroku.

Skarżąca podniosła także, że jest bezpośrednio poszkodowana przewlekłym, niezrozumiałym działaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż wyrok tego Sądu może mieć istotny wpływ na dochodzenie roszczeń cywilno-prawnych dotyczących kwoty 15.000 zł.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga strony na przewlekłość postępowania nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Stwierdzenie tak zdefiniowanej przewlekłości postępowania, a mianowicie zaistnienia podstaw do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy) następuje przy uwzględnieniu standardów wynikających z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 1 ust. 3 ustawy) oraz wymaga w szczególności oceny terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, która wymaga uwzględnienia łącznego dotychczasowego czasu postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenia dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy).

Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że w postępowaniu sądowym nastąpiła zwłoka, oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Innymi słowy, nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona, zwłaszcza gdy podkreślić, że wymóg rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie oznacza wymogu niezwłoczności jej rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II GPP 4/18; dostępne w CBOSA).

Tym samym, ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, musi być dokonywana na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych w sprawie czynności, jak i stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, który zawsze jest przecież zindywidualizowany. Jednocześnie, ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu - jakkolwiek bowiem wymóg zachowania "rozsądnego terminu" rozpoznania sprawy jest skorelowany z czasem trwania postępowania, to jednak sam czas trwania postępowania nie stanowi samoistnego kryterium dla stwierdzenia przewlekłości (por. W. Gontarski, Glosa do wyroków ETPC z dnia 27 maja 2014 r., 32327/10 i 40988/09, Lex/el. 2014) - ani też subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I FPP 2/09 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt II S 26/05).

W skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, skarżąca jako jedyny argument przemawiający za uznaniem, że w sprawie prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nastąpiła przewlekłość postępowania wskazuje przekroczenie przez Sąd I instancji ustawowego terminu do rozpoznania skargi. Jakkolwiek faktem jest, że zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 842) sąd administracyjny rozpoznaje skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że sąd rozpoznaje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenia skargi. Dodać należy również, że wskazany termin (30 dni dla sądu administracyjnego) do rozpoznania skargi jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OPP 20/11, z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt II OPP 14/20; dostępne w CBOSA).

Zatem naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Natomiast skarżąca oprócz powołania się na termin ustawowy do załatwienia sprawy nie odnosi się do realiów konkretnej sprawy, a to one mają, jak już wyżej wskazano, decydujące znaczenie dla oceny ziszczenia się określonych ustawą podstaw uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, w oparciu o akta sprawy, że w postępowaniu sądowym prowadzonym przed Sądem I instancji nie doszło do przewlekłości postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarga na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 24 lutego 2021 r. Ponieważ w skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać ten wniosek, co też uczynił wydając w dniu 17 marca 2021 r. postanowienie o jego oddaleniu. Odpis tego postanowienia został wysłany pełnomocnikowi skarżącej i uczestnikom postępowania w dniu 19 marca 2021 r. Doręczony został pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 marca 2021 r. Od dnia następnego rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 9 kwietnia 2021 r. została sporządzona po upływie trzech dni od daty, w której skończył swój bieg termin do ewentualnego wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zestawienie dat podejmowania czynności w postępowaniu przed Sądem I instancji z datą wniesienia skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wskazuje wprost, że nie sposób skutecznie zarzucić temu Sądowi zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Jak już wcześniej wyjaśniono upływ ustawowego terminu do rozpoznania skargi nie stanowi samoistnego kryterium dla stwierdzenia przewlekłości postępowania. Tymczasem w tej sprawie skarżąca domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania żądanie oparła jedynie na poglądzie, że doszło do przekroczenia terminu rozpoznania skargi, o którym mowa w art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Pogląd ten jest błędny również z tego powodu, że w tej sprawie wskazany ustawowo termin nie został przekroczony. Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 4 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji do terminów określonych w ust. 2 i 3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od sądu. Biorąc zatem pod uwagę konieczność rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, 7-dniowy termin na złożenie zażalenia oraz możliwość złożenia tego zażalenia nawet w ostatnim dniu biegu terminu i to drogą pocztową stwierdzić należy, że 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 104 ust. 2 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji w momencie nadania przesyłki zawierającej skargę na przewlekłość postępowania (14 kwietnia 2021 r.) jeszcze nie upłynął.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.