IV SA/Wa 654/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-03-13	
Data wpływu	2023-04-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Jarosław Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6139 Inne o symbolu podstawowym 613	
Hasła tematyczne	Ochrona środowiska	
Sygn. powiązane	III OZ 331/23	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 2000; art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634; art. 145 § 1 pkt 1 lt. a i c, art. 200, art. 205 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 nr 0 poz 2081; art. 123 ust. 1a, art. 121 ust. 2, art. 125, art. 82; Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anna Sękowska Protokolant sekr. sąd. Luiza Cycling po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2024 r. spraw ze skarg [...], Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą we [...], H. S., [...] z siedzibą w [...], Fundacji [...] z siedzibą w [...], Fundacji [...] z siedzibą w [...] i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 września 2022 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.41.2020.AB.46 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą we [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, a na rzecz [...], H. S., [...] z siedzibą w [...], Fundacji [...] z siedzibą w [...], Fundacji [...] z siedzibą w [...] i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwoty po 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 stycznia 2020 r., nr WOOŚ.4235.1.2015.53, wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. j, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.; dalej: u.o.o.ś.), a także § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), po rozpatrzeniu wniosku PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej: inwestor) z dnia 2 marca 2015 r. – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu (dalej: RDOŚ lub organ I instancji) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "Turów", realizowanego w gminie Bogatynia, w następujący sposób, że:

I. Określił:

1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Planowane przedsięwzięcie będzie polegało na kontynuacji wydobycia pozostałej części złoża węgla brunatnego "Turów" położonej w obrębie granic istniejącego obszaru górniczego. Zakładany czas eksploatacji to 24 lata. Zależy on od zapotrzebowania na energię elektryczną produkowaną z węgla brunatnego. Kopalnia Węgla Brunatnego Turów (dalej: Kopalnia) oraz obszar planowanej kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "Turów" położone są w całości w granicach administracyjnych gminy Bogatynia.

Wydobycie będzie odbywało się, jak to ma miejsce obecnie, w ciągłym i połączonym układzie technologicznym koparka-taśmociąg-zwałowarka w obrębie projektowanego obszaru górniczego o łącznej powierzchni około 30,9 km2. Ponieważ będzie to kontynuacja działalności, znaczną część infrastruktury technicznej niezbędnej do jej prowadzenia stanowią istniejące obiekty i urządzenia, jak np. taśmociągi, koparki, zwałowarki, system odwadniania, system oczyszczania ścieków, a także zaplecze socjalne i techniczne. Dalsza eksploatacja złoża węgla brunatnego "Turów" będzie prowadzona na terenach zajętych już pod wyrobisko i zwałowisko wewnętrzne oraz we fragmencie złoża udokumentowanego na południowy wschód od aktualnych granic wyrobiska. W projektowanym docelowym zasięgu eksploatacji zlokalizowane są miejscowości Opolno-Zdrój i Białopole. Wyrobisko odkrywkowe wraz ze zwałowiskiem wewnętrznym zajmuje aktualnie powierzchnię około 26 km2. Docelowo powierzchnia przekształcona robotami odkrywkowymi wyniesie około 30 km2.

Współrzędne geodezyjne obszaru przedsięwzięcia wskazano w załączniku do decyzji - "Charakterystyka przedsięwzięcia". W obrębie planowanego przedsięwzięcia, w decyzji o przedłużeniu koncesji lub w nowej koncesji, organ koncesyjny wyznaczy granice nowego obszaru górniczego.

2. Istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

1. Wydobycie węgla prowadzić do 11.500.000 Mg/rok w latach 2020-2038 oraz 7.000.000 Mg/rok w latach 2039-2044.

Eksploatację złoża węgla brunatnego prowadzić do rzędnej 30 m p.p.m.

3. Do 1 lutego 2023 r. wykonać ekran przeciwfiltracyjny, zlokalizowany na południowym zboczu odkrywki, o następujących minimalnych parametrach:

długości około 1.100 m,

szerokości około 1 m,

- wysokości minimum do 65 m w miejscu najniższym, do minimum 117 m w miejscu najwyższym,

- ekran winien być wykonany w sposób gwarantujący osiągnięcie współczynnika filtracji o wartości co najmniej 0,0016 m/dobę,

- w lokalizacji określonej współrzędnymi w układzie lokalnym: Y1=22603, X1=-24778; Y2=23232, X2=-2551.

4. Istniejące urządzenia ochrony środowiska, jak ekrany akustyczne, obudowy przenośników, krążniki cichobieżne i inne systemy ograniczania pylenia, w tym systemy mgły wodnej, zraszania dróg, które zrealizowano na terenie zasobnika, sortowni i przenośników węglowych oraz przenośników nadkładowych, należy monitorować pod względem sprawności, regularnie konserwować, a stwierdzone uszkodzenia natychmiast naprawiać celem zapewnienia ciągłej ich sprawności.

5. Nowo budowane przenośniki wyposażyć w systemy zraszania przesypów oraz zapewnić szczelność tych przesypów.

6. Część wierzchowiny zwałowiska wewnętrznego należy zabezpieczyć przed pyleniem, np. poprzez zadarnienie tej powierzchni przy użyciu humusu pozyskiwanego na przedpolu odkrywki w powiązaniu z innymi zabiegami agrotechnicznymi zmierzającymi do poprawy struktury utworów zwałowiskowych umożliwiających utrzymanie roślinności.

7. Należy utrzymywać drogi Kopalni (w szczególności drogi węglowe) w dobrym stanie technicznym, celem ograniczenia wtórnej emisji pyłu i hałasu.

Ograniczyć prędkość poruszania się pojazdów po terenie Kopalni do 30 km/h.

9. W 2020 r. zamontować system zabezpieczeń przed emisją pyłów w rejonie zasobnika węglowego składający się z:

a. półprzepustowych ekranów zmniejszających prędkość wiatru, zamontowanych na całej długości zasobnika węglowego, o minimalnych parametrach: długość 700 m od strony północnej i 800 m od strony południowej oraz minimalnej wysokości 15 m (jednak nie niższej niż wysokość składowania węgla). Ekrany powinny zostać skonstruowane w taki sposób, aby uniknąć turbulentnego przepływu powietrza w okolicy źródła emisji (zasobnika węglowego). Ostateczny dobór parametrów poprzedzić analizą dotyczącą profili oraz pola wiatru (kierunek i prędkość wiatru w pionie i poziomie),

b. systemu opomiarowania pracy zasobnika węglowego obejmującego instalację, co najmniej 2 czujników mierzących stężenie pyłu PM2,5 i PM10 w sposób optyczny w pobliżu zasobnika węglowego oraz stacji meteorologicznej monitorującej temperaturę, wilgotność oraz kierunek i prędkość wiatru (możliwe jest wykorzystanie stacji istniejących). Celem działania systemu będzie sygnalizowanie Dyspozytorowi Ruchu Kopalni konieczności reakcji poprzez podjęcie adekwatnych działań minimalizujących oddziaływanie, takich, jak: obniżenie wysokości zrzutu węgla, włączenie systemu zraszania armatkami wodnymi lub zatrzymanie pracy poszczególnych elementów układu zasobnika, w zależności od warunków atmosferycznych i stężenia zapylenia powietrza generującego możliwość przekroczenia poziomów dopuszczalnych poza terenem przedsięwzięcia.

10. Od roku 2020, w celu ograniczenia emisji niezorganizowanej pyłów z Kopalni, w czasie bezdeszczowej pogody, zraszać poziomy robocze.

11. W 2020 r. punkt przesypowy TZ2.5 na TW1.4 i TW.2.4 obudować szczelną konstrukcją ograniczającą wydostawanie się z niego zanieczyszczeń pyłowych.

12. Zatrzymywać w porze nocnej ciągi przenośników zwałowych transportujących nadkład na zwałowarkę Z-49 i samą zwałowarkę Z-49 podczas jej pracy na zwałowisku południowo-zachodnim.

13. Ciąg transportu węgla: MW1.3 - MW1.2 - MW1.1, ciąg transportu węgla: MW2.3 - MW2.2 - MW2.1 oraz ciąg transportu węgla: TZ2.3 - TZ2.4 - TZ2.5 z prowadzić w porze nocy z obniżoną prędkością transportową, tj. z prędkością równą 80% prędkości znamionowej.

14. Do 1 lutego 2021 r. należy zastosować krążniki cichobieżne (gwarantujące zmniejszenie poziomu emitowanego hałasu do wartości podanych na ciągach transportowych w tabeli na str. 3 decyzji.

15. Systematycznie kontrolować zainstalowane krążniki cichobieżne na trasach przenośników i niezwłocznie wymieniać w przypadku stwierdzenia podwyższonej emisji hałasu.

16. Do końca 2025 r. zrealizować następujące rozwiązania ograniczające emisje hałasu:

a. wykonać następujące ekrany akustyczne dla obwodnicy nadkładowej:

- ekran akustyczny przenośnika ON5, na całej trasie przebiegu, o wysokości nie mniejszej niż 4 m, zakończony oktogonem lub ekran akustyczny o wysokości 4,5 m bez oktogonu, zlokalizowany od strony Bogatyni. Wypełnienie pochłaniające. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3,

- ekran akustyczny przenośnika ON4 na całej trasie przebiegu o wysokości nie mniejszej niż 4 m, zakończony oktogonem lub ekran akustyczny o wysokości 4,5 m bez oktogonu, zlokalizowany od strony Bogatyni. Wypełnienie pochłaniające. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3,

- ekran akustyczny przenośnika ON3, będący przedłużeniem istniejącego ekranu panelowego, o długości nie mniejszej niż 200 m począwszy od istniejącego ekranu akustycznego, o wysokości nie mniejszej niż 4 m, zakończony oktogonem lub ekran akustyczny o wysokości 4,5 m bez oktogonu, zlokalizowany od strony Bogatyni. Wypełnienie pochłaniające. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3,

- ekran akustyczny stacji napędowej przenośnika ON5, połączony z ekranem trasy przenośnika, o wysokości nie mniejszej niż 8 m. Wypełnienie pochłaniające. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3,

- ekran akustyczny stacji napędowej przenośnika ON4, połączony z ekranem trasy przenośnika ON 4 i ON3, o wysokości nie mniejszej niż 8 m. Wypełnienie pochłaniające. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) a 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3.

a. wykonać ekran akustyczny stacji napędowej przenośnika P5.5.1a i P5.3.1 o wysokości nie mniejszej niż 10 m z wypełnieniem pochłaniającym. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3.

Lokalizacja ekranów akustycznych w układzie współrzędnych PL-2000 została podana w tabeli na str. 4-5 decyzji.

b. zastosować krążniki cichobieżne gwarantujące zmniejszenie poziomu emitowanego hałasu do wartości na następujących ciągach transportowych podanych w tabeli na str.5 decyzji.

d. użytkowanie przenośnika ON3, przenośnika ON5, przenośnika ON4, stacji napędowej przenośnika ON5 i ON4 oraz stacji napędowej przenośnika P5.5.1a i P5.3.1 rozpocząć po wykonaniu wymienionych w niniejszym punkcie działań.

17. Do końca 2030 r. zrealizować ekran akustyczny przestawny od strony Opolna-Zdroju. Ekran akustyczny należy zlokalizować w sąsiedztwie krawędzi wyrobiska o wysokości nie mniejszej niż 10 m. Pierwotną lokalizację ekranu określono w tabeli na str. 6 decyzji. Następne lokalizacje powinny obejmować tereny zabudowy mieszkaniowej przy ul. Kościelnej i końcowej części ul. Kasztanowej (numery 23-27). Całkowita długość ekranu nie może być mniejsza od 900 m. Powstały ekran, wraz z postępem prac górniczych, należy przemieszczać w części lub w całości w kierunku zabudowy mieszkaniowej. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne ekranu Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniania A3.

Lokalizacja pierwotnej instalacji ekranu akustycznego w układzie współrzędnych PL-2000 została przedstawiona w tabeli na str.6 decyzji.

18. Wycinkę drzew i krzewów prowadzić poza okresem lęgowym ptaków, tj. w terminie od 15 września do końca lutego.

19. Przed przygotowaniem przedpola odkrywki do eksploatacji należy wykonać wyprzedzające kontrole przyrodnicze przy udziale specjalistów:

- lichenologa, który dokona rozpoznania terenowego pod kątem występowania chronionych gatunków porostów,

1. - botanika, który dokona identyfikacji chronionych gatunków roślin i grzybów,

1. - entomologa, który zbada teren pod kątem chronionych gatunków owadów,

- chiropterologa, który skontroluje budynki przeznaczone do wyburzenia oraz dziuplaste drzewa wyznaczone do wycinki pod kątem zasiedlenia przez nietoperze,

- ornitologa, który sprawdzi budynki zakwalifikowane do wyburzenia oraz drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki pod kątem występowania ptaków,

którzy wskażą sposób postępowania ze zinwentaryzowanymi gatunkami.

20. Przed zdejmowaniem nadkładu, w okresie od początku czerwca do końca sierpnia, wykaszać raz w miesiącu tereny, na których specjalista entomolog potwierdzi występowanie modraszka nausitiusa Phengaris nausithous (Maculinea nausithous) i modraszka telejusa Phengaris teleius (Maculinea teleius).

21. Wykonać harmonogram budowy ekranu przeciwfiltracyjnego (o którym mowa w punkcie I.2.3) oraz przekazać ww. harmonogram Stronie czeskiej, za pośrednictwem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, w terminie do sześciu miesięcy od wydania niniejszej decyzji.

22. Prowadzić stałą ewidencję (rejestr) pracujących istotnych źródeł hałasu. W przypadku wystąpienia Strony czeskiej o udostępnienie wykazu pracujących źródeł hałasu we wskazanym dniu (dniu, w którym Strona czeska przeprowadzać będzie pomiary hałasu) należy, bazując na ww. ewidencji, taką informację przekazać.

23. Do 2025 r. zastosować na przenośniku III zwałowarki Z49 i końcowym odcinku (80 m) przenośnika Z11.01 krążniki cichobieżne, gwarantujące uzyskanie poziomu mocy akustycznej w wysokości nie większej niż 83 dB/m.

24. Do 2025 r. usypać ziemny filar ekranujący na górnym poziomie zwałowiska południowo-zachodniego, (który wprowadzi dodatkowy efekt barierowy dla hałasu emitowanego w kierunku zachodnim i północno-zachodnim) o następujących parametrach:

- rzędne wysokościowe: 255-275 m n.p.m.,

- minimalna długość 1.000 m,

- szerokość 150 do 250 m,

- lokalizacja: według współrzędnych charakterystycznych punktów w układzie 2000 (X/Y): P1 5641000.10/5489725.80, P2 5641151.24/5489844.41, P3 5640041.83/5490182.94, P4 5640102.97/5489890.37.

25. W przypadku ujawnienia jakichkolwiek zabytków, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm.), należy:

- niezwłocznie zawiadomić o tym właściwy organ ochrony zabytków, a jeśli nie jest to możliwe, właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta),

- zabezpieczyć, przy użyciu dostępnych środków, zabytek i miejsce jego odkrycia,

- wstrzymać wszelkie roboty mogące uszkodzić lub zniszczyć odkryty zabytek do czasu ustalenia dalszego postępowania z właściwymi służbami ochrony zabytków.

3. Warunki korzystania ze środowiska w fazie likwidacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

1. W trakcie sukcesywnej rekultywacji terenów pokopalnianych do nasadzeń wykorzystać rodzime gatunki drzew i krzewów.

2. Po zakończeniu eksploatacji złoża przeprowadzić przygotowanie wyrobiska do rekultywacji końcowej poprzez wykonanie między innymi podparcia i ukształtowania zboczy wyrobiska, w sposób umożliwiający bezpieczeństwo geotechniczne terenów znajdujących się w bezpośrednim otoczeniu odkrywki.

3. Do przygotowania wyrobiska do rekultywacji końcowej należy wykorzystać także masy ziemne ze zwałowiska wewnętrznego.

4. Na etapie przygotowania wyrobiska do rekultywacji końcowej przy udziale specjalistów ornitologa, chiropterologa i herpetologa dokonać oglądu terenu, w szczególności czaszy, skarp i podziemnych elementów Kopalni, pod kątem występowania chronionych gatunków ornitofauny, chiropterofauny i herpetofauny, a w przypadku stwierdzenia ich występowania zakres i terminy planowanych prac zaplanować przy udziale ww. specjalistów.

II. Nałożył obowiązek monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

1. Raz na dwa lata przeprowadzać pomiary równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi, emitowanego z terenu Kopalni w następujących punktach kontrolnych:

a) Punkt nr 1 - teren zabudowy mieszkaniowej przy ul. Kasztanowej (przy czym dokonywać korekty lokalizacji punktu na bieżąco, w ślad za postępem prac górniczych), wyznaczyć punkt najdalej wysunięty w stronę Kopalni, reprezentatywny dla terenu chronionego akustycznie.

b) Punkt nr 2 - teren zabudowy mieszkaniowej przy końcu ul. Włókienniczej (na wysokości posesji Włókiennicza 21) - punkt zlokalizować na granicy działki od strony odkrywki.

c) Punkt nr 3 - teren zabudowy mieszkaniowej przy ul. Kochanowskiego, położonej najbliżej odkrywki (posesja Kochanowskiego 10) - punkt zlokalizować na granicy działki najbliżej Kopalni.

d) Punkt nr 4 - teren zabudowy mieszkaniowej przy ul. Konrada 7a - punkt zlokalizować na granicy posesji najbliżej Kopalni.

e) Punkt nr 5 - teren zabudowy mieszkaniowej przy ul. Mickiewicza 19a - punkt zlokalizować na granicy posesji od strony Kopalni.

f) Punkt nr 6 - teren zabudowy mieszkaniowej przy ul Łużyckiej - punkt zlokalizować na granicy zabudowy mieszkaniowej, przy granicy posesji Łużycka 14 od strony Kopalni.

g) Punkt od strony Republiki Czeskiej (GC2) - teren przy granicy Rzeczpospolitej Polskiej z Republiką Czeską na wysokości skrzyżowania ul. Granicznej z ul. Bogatyńską, ww. punkt należy włączyć do regularnego monitoringu pomiarów poziomu dźwięku A i widma tercjowego, przy czym w 2030 r. pomiary w punkcie GC2 wykonać trzykrotnie. Przed przystąpieniem do wykonywania pomiarów poziomu dźwięku A i widma tercjowego w punkcie GC2 należy skontaktować się ze Stroną czeską w celu uzgodnienia technicznych warunków pomiarów oraz oceny wyników.

h) Punkt nr (1) 7 - rejon granicy Państwa po stronie polskiej, na wysokości miejscowości Hirschfelde - punkt zlokalizowany na wysokości zasobnika węgla nr 2.

i) Punkt nr (2) 8 - rejon granicy Państwa po stronie polskiej, na wysokości miejscowości Drausendorf - punkt zlokalizowany na wysokości południowo- zachodniego zwałowiska wewnętrznego.

2. Sprawozdania z pomiarów poziomu dźwięku A w punkcie GC2 należy przekazywać Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Stronie czeskiej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w terminie miesiąca od wydania sprawozdania. Sprawozdanie powinno zawierać wykaz i lokalizację pracujących źródeł hałasu na terenie Kopalni.

3. Prowadzić bieżący monitoring poziomu wody podziemnej w odwiertach pomiarowych wzdłuż planowanego ekranu (przed i za ekranem), nie mniej niż 5 piezometrów, w celu kontrolowania jego skuteczności.

4. Po zakończeniu realizacji ekranu, informację o zmianach poziomu wód z ww. punktów monitoringowych przekazywać co kwartał Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

5. Każdego roku przekazywać Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyniki monitoringu: pomiarów poziomu wód podziemnych, monitoringu hałasu prowadzonego w pkt. GC2, monitoringu zapylenia prowadzonego poza terenem Kopalni, (jeżeli będzie prowadzony). Częścią monitoringu powinna być zwięzła ocena wyników.

6. Każdego roku przekazywać Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu wyniki monitoringu: pomiarów poziomu wód podziemnych, monitoringu hałasu, monitoringu zapylenia prowadzonego poza terenem Kopalni, (jeżeli będzie prowadzony). Częścią monitoringu powinna być zwięzła ocena wyników.

III. Nałożył obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w następującym zakresie:

1. Po roku od oddania do użytkowania ekranów akustycznych wskazanych w warunku nr 2.16 pkt a i b wykonać analizę porealizacyjną w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone w Bogatyni, w bezpośrednim sąsiedztwie ww. ekranów. W ramach analizy należy wykonać pomiary równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi, na granicach terenów chronionych akustycznych, a w szczególności w punktach monitoringowych nr 2 i nr 3 oraz dokonać oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań. W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie środki ochrony. Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu w terminie 18 miesięcy od oddania do użytkowania ww. ekranów.

2. Po roku od usypania wskazanego w warunku nr I.2.24 filara wykonać analizę porealizacyjną w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone za granicą Republiki Federalnej Niemiec, na wysokości miejscowości Drausendorf. W ramach analizy należy wykonać pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi w punkcie pomiarowym nr (2) 8 oraz dokonać oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań. W przypadku stwierdzenia przekroczeń lub ryzyka wystąpienia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie środki ochrony. Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu w terminie 18 miesięcy od usypania wskazanego w warunku I.2.24 filara.

3. Do końca 2021 r. wykonać analizę porealizacyjną w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone na terenie osiedli Trzciniec i Zatonie. W ramach analizy należy wykonać pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi na granicach terenów chronionych akustycznych, a w szczególności w punktach monitoringowych nr 4, nr 5 i nr 6 oraz dokonać oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań. W przypadku stwierdzenia przekroczeń lub ryzyka wystąpienia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie środki ochrony. Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu terminie do końca czerwca 2022 r.

4. Po roku od oddania do użytkowania ekranu, o którym mowa w warunku nr I.2.17 (dla Opolna-Zdroju) wykonać analizę porealizacyjną w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone na terenie Opolna-Zdroju. W ramach analizy należy wykonać pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi na granicach terenów chronionych akustycznie, a w szczególności w punkcie monitoringowym nr 1, oraz dokonać oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań. W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu należy zastosować odpowiednie środki ochrony. Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w terminie 18 miesięcy od oddania ekranu do użytkowania.

5. Po roku monitorowania poziomu wód podziemnych od czasu budowy ekranu zaktualizować model hydrogeologiczny Kopalni przedstawiony w raporcie o oddziaływaniu na środowisko dla kontynuacji eksploatacji z roku 2015 r. na podstawie aktualnych poziomów wód podziemnych we wszystkich punktach pomiarowych, przepływów wód powierzchniowych, infiltracji, poborów wody, odwodnienia. Wykonany model przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w terminie dwóch lat od czasu budowy ekranu przeciwfiltracyjnego, o którym mowa w warunku nr I.2.3.

6. W ciągu roku od oddania do użytkowania systemu zabezpieczeń przed emisją pyłu w rejonie zasobnika węglowego, o którym mowa w pkt. I.2.9, wykonać analizę porealizacyjną jego działania, obejmującą analizę skuteczności tego środka zabezpieczającego, w zależności od warunków pogodowych i wykazanie zmniejszenia przepływu turbulentnego w okolicy źródła emisji (zasobnika węglowego), a także ostateczne parametry ekranu półprzepustowego, tj. położenie, wysokość, długość i parametry materiału (przepuszczalność). Analizę przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w terminie 18 miesięcy od oddania ekranu do użytkowania.

IV. Wskazał, że integralną częścią decyzji jest Załącznik, będący charakterystyką przedsięwzięcia.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli Fundacja [...] z siedzibą w K., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P., Stowarzyszenie [...] z siedzibą we W., Fundacja [...] z siedzibą w W., G. z siedzibą w H., Gmina G., Region L. oraz Die Groβe Kreisstadt Zittau (dalej: Miasto Żytawa).

Po rozpoznaniu odwołań i zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie, decyzją z dnia 30 września 2022 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.41.2020.AB.46, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: kpa) – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji, organ odwoławczy lub organ):

1. uchylił punkt I.2.1 decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzekł:

"Dopuszcza się realizację przedsięwzięcia w wariancie 2. Wydobycie węgla prowadzić do 11.500.000 Mg/rok w latach 2020-2038 oraz 7.000. 000 Mg/rok w latach 2039-2044";

2. uchylił punkt I.2.6 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Część wierzchowiny zwałowiska wewnętrznego, podlegającej redepozycji lub ponownemu zwałowaniu nakładu należy zabezpieczyć przed pyleniem poprzez co najmniej: neutralizację gruntu, kultywatorowanie, wprowadzenie roślinności trawiasto- zielnej, a w przypadku zastosowania także roślinności krzewiasto-drzewiastej dodatkowo przez bruzdowanie i nawożenie mineralne. Do obsiewu oraz nasadzeń wykorzystać gatunki rodzime. W miejscach gdzie nie jest możliwe zastosowanie gatunków rodzimych z uwagi na lokalne warunki występujące na danej powierzchni, dopuszcza się zastosowanie obcych gatunków, wyłącznie nieinwazyjnych. Zabezpieczenia przed pyleniem dokonać w okresie do roku od zakończenia niezbędnych prac technicznych formujących część wierzchowiny zwałowiska wewnętrznego. Następnie jeden raz w roku, przez okres prowadzenia rekultywacji tymczasowej, w okresie pełnego ulistnienia roślin (wiosna lub lato), przeprowadzać przy udziale specjalisty dendrologa lub botanika kontrolę udatności dokonanych nasadzeń drzew, krzewów oraz dokonać cięć pielęgnacyjnych. W przypadku stwierdzenia ubytków w nasadzeniach, należy je uzupełnić w stosunku 1:1. Nasadzenia należy uzupełnić najpóźniej w następnym roku kalendarzowym. Termin nasadzeń uzupełniających należy ustalić we współpracy ze specjalistą dendrologiem lub botanikiem, który uczestniczył w monitoringu ich udatności. Przy ustalaniu terminu należy uwzględnić rodzaj zastosowanych sadzonek (z zakrytym bądź odkrytym systemem korzeniowym), gatunki drzew i uwarunkowania meteorologiczne.";

3. uchylił punkt I.2.9 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"W 2020 r. zamontować system zabezpieczeń przed emisją pyłów w rejonie zasobnika węglowego składający się z:

a. półprzepustowych ekranów zmniejszających prędkość wiatru, zamontowanych na całej długości zasobnika węglowego, o minimalnych parametrach: długość 700 m od strony północno-wschodniej i 800 m od strony południowo-zachodniej oraz wysokości 18 m i przepuszczalności co najmniej 50%. Ekrany skonstruowane zostać winny na bazie siatek przemysłowych zawieszonych na konstrukcji nośnej, przy czym słupy mają mieć wysokość wyższą niż rzędna magazynowania węgla, posadowionej na fundamentach. Dopuszcza się zmianę parametrów ekranów przy stwierdzeniu kolizji fundamentów ekranu z sieciami uzbrojenia terenu i innym obiektami infrastruktury znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zasobnika";

b. systemu opomiarowania pracy zasobnika węglowego obejmującego instalację stacji meteorologicznej zlokalizowanej w rejonie zasobnika, zgodnie ze współrzędnymi Y: 5493659, X: 5644873 (PL-2000) monitorującej temperaturę, wilgotność oraz kierunek i prędkość wiatru, a także pięciu czujników mierzących stężenie pyłu PM2,5 i PM10, z czego cztery czujniki zlokalizowane mają być w obrębie zasobnika, a jeden w miejscu usytuowania stacji pomiarowej pyłu, zgodnie z lokalizacją podaną w tabeli znajdującej się na str. 3.

Czujniki pomiarowe oprócz monitorowania stężenia pyłu monitorować mają wybrane parametry meteorologiczne, tj. ciśnienie, temperaturę i wilgotność. Dopuszcza się przesunięcie czujników pomiarowych i stacji meteorologicznej przy stwierdzeniu kolizji z ekranem półprzepustowym.";

4. uchylił punkt I.2.10 ww, decyzji i w tym zakresie orzekł:

"W razie wizualnego stwierdzenia nadmiernego zapylenia, nadmiernej wtórnej emisji niezorganizowanej z transportu samochodowego czy też wynosu materiału pylącego w rejonie zwałowania należy zraszać, w zależności od miejsca wystąpienia zjawiska, poziomy robocze drogi w rejonie wyrobiska, drogi węglowe, węgiel i drogi w zasobniku, plac węglowy, pozostałe drogi technologiczne w tym drogi w rejonie budynków administracyjnych i zaplecza. Zraszanie ww. lokalizacjach należy również wykonywać co najmniej raz na dobę, w okresie dodatniej temperatury powietrza, w okresie wskazanym w opublikowanym komunikacie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu informowania lub alarmowania określonego dla pyłu zawieszonego PM10 dla okresu uśredniania 24 godziny, w gminie Bogatynia. Zraszanie wykonywać przy pomocy samochodów gaśniczych, polewaczek drogowych, zraszaczy rotacyjnych, systemu zraszania dróg w rejonie zasobników lub systemu mgły wodnej na przenośnikach.";

5. uchylił punkt 1.2.16 lit. a ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Wykonać ekran akustyczny stacji napędowej przenośnika P5.5.1a i P5.3.1 o wysokości nie mniejszej niż 10 m z wypełnieniem pochłaniającym. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniających A3.

Lokalizacja ekranów akustycznych w układzie współrzędnych PL-2000 została przedstawiona w tabeli na str. 4 decyzji.";

6. uchylił punkt I.2.17 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Do końca 2030 r. zrealizować ekran akustyczny przestawny od strony Opolna-Zdroju. Ekran akustyczny należy zlokalizować w sąsiedztwie krawędzi wyrobiska o wysokości nie mniejszej niż 10 m. Pierwotną lokalizację ekranu określono poniżej w tabeli. Następne lokalizacje powinny obejmować tereny zabudowy mieszkaniowej przy ul. Kościelnej i końcowej części ul. Kasztanowej (numery 23—27). Całkowita długość ekranu nie może być mniejsza od 900 m. Powstały ekran, wraz z postępem prac górniczych, należy przemieszczać w części lub w całości w kierunku zabudowy mieszkaniowej. Jednolity wskaźnik ważony izolacyjności i widmowe wskaźniki adaptacyjne ekranu Rw(C;Ctr) ≥ 30(-1, -4) dB. Klasa izolacyjności ekranu B3, klasa właściwości pochłaniania A3.

Lokalizacja pierwotnej instalacji ekranu akustycznego w układzie współrzędnych PL-2000 została przedstawiona w tabeli na str. 5 decyzji.";

7. uchylił punkt I.2.19 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Przed przygotowaniem przedpola odkrywki do eksploatacji należy wykonać wyprzedzające kontrole przyrodnicze przy udziale specjalistów:

a. lichenologa, który dokona rozpoznania terenowego pod kątem występowania chronionych gatunków porostów,

b. botanika, który dokona identyfikacji chronionych gatunków roślin i grzybów,

c. entomologa, który zbada teren pod kątem chronionych gatunków owadów,

d. chiropterologa, który skontroluje budynki przeznaczone do wyburzenia oraz dziuplaste drzewa wyznaczone do wycinki pod kątem zasiedlenia przez nietoperze,

e. ornitologa, który sprawdzi budynki zakwalifikowane do wyburzenia oraz drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki pod kątem występowania ptaków, a następnie wskaże sposób postępowania ze zinwentaryzowanymi gatunkami.

Kontrola przeprowadzona przez specjalistę ornitologa, entomologa i chiropterologa z nadzoru przyrodniczego, musi odbyć się nie wcześniej niż 2-3 dni przed wycięciem danego okazu/wyburzeniem budynku. W przypadku stwierdzenia obecności stanowisk gatunków chronionych, należy wstrzymać prace oraz podjąć działania określone przez ww. nadzór.

W przypadku likwidacji schronień (np. dziupli, gniazd) gatunków zwierząt objętych ochroną należy zamontować sztuczne schronienia (np. budki) w proporcji 1:1, tzn. za każde niszczone schronienie należy zamontować jedno sztuczne schronienie. Typ/rodzaj schronienia musi zostać uzgodniony z odpowiednim specjalistą z nadzoru przyrodniczego.";

8. uchylił punkt I.3.1 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Na terenach trwale wyłączonych z robót górniczych prowadzić rekultywację terenów pokopalnianych w sposób zmierzający do uzyskania na etapie rekultywacji końcowej kompensacji nasadzeń w ilości niemniejszej niż 2:1 (dwa nowe za jedno wycięte drzewo). Do nasadzeń wykorzystać rodzime gatunki drzew i krzewów.";

9. uchylił punkt II.1 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Raz na dwa lata przeprowadzać pomiary równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi, emitowanego z terenu Kopalni w następujących punktach kontrolnych (współrzędne lokalizacji dziewięciu punktów w układzie PL-2000 zostały przedstawione w tabeli na str. 7 decyzji).";

10. uchylił punkt II.3 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"1) Prowadzić bieżący monitoring poziomu wody podziemnej w celu kontrolowania skuteczności ekranu przeciwfiltracyjnego:

a) przynajmniej raz na kwartał w niemniej niż sześciu odwiertach pomiarowych, w tym odwiertach nr: HPp-21/53, HPp-23/53, HPp-25/50, HPp-27/49, HPp-27/51, HPp-29/49,5 lub ich odpowiednikach, zainstalowanych w poziomie Mw wzdłuż ekranu przeciwfiltracyjnego. Po zakończeniu realizacji ekranu, informacje o poziomie wód z ww. punktów monitoringowych przekazywać co kwartał Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;

b) przynajmniej raz na kwartał w co najmniej dwóch odwiertach pomiarowych zainstalowanych w poziomie Pw od strony napływu wód, w tym w odwiertach nr HPz-27/68 i HPz-38/73 lub ich odpowiednikach.

2) Po rocznym monitoringu skuteczności ekranu oraz uaktualnieniu modelu hydrodynamicznego, w przypadku nieosiągnięcia spodziewanej skuteczności ekranu przeciwfiltracyjnego, dostosować jego parametry (wysokość, długość, szerokość) do faktycznych parametrów przepływu wód podziemnych.";

11. uchylił punkt II.4 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"1) Przynajmniej raz w miesiącu każdego roku dokumentować przepływy wód w następujących lokalizacjach:

a) Nysa Łużycka powyżej potencjalnych oddziaływań, na odcinku rzeki od granicy państwa do ujścia Biedrzychówki;

b) Nysa Łużycka poniżej potencjalnych oddziaływań, w obszarze Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej;

c) Nysa Łużycka poniżej obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej;

d) Miedzianka poniżej potencjalnych oddziaływań, na odcinku rzeki na wysokości miejscowości Bogatynia-Trzciniec.

Pomiary przepływu powinny być wykonywane we wszystkich lokalizacjach zbieżną metodyką ustaloną w porozumieniu ze specjalistą hydrologiem legitymującym się znajomością metod HIR (Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny) lub RHS (River Habitat Survey). Na ich podstawie należy dokonywać analizy trendów przepływu w przedziałach czasowych: do 2030, 2031-2037, 2038-2044. W przypadku wykazania widocznych zmian trendu należy wskazać ich prawdopodobne przyczyny. Wyniki przekazywać do RDOŚ we Wrocławiu w 2030, 2037 i 2044 r. oraz od 2044 r. co 3 lata do końca etapu likwidacji zakładu górniczego (IV kwartał raportowanego roku).

2) Dokumentować ukształtowanie skarp wyrobiska odkrywkowego oraz zwałowiska wewnętrznego wraz ze wskazaniem miejsc gdzie zostały osiągnięte skarpy docelowe. Wyniki przekazywać do RDOŚ we Wrocławiu w 2030, 2037 i 2044 r. (IV kwartał raportowanego roku).

3) Dokumentować ukształtowanie skarp wyrobiska odkrywkowego oraz zwałowiska wewnętrznego podczas prowadzenia przygotowania skarp zbiornika wodnego do zalewania i przekazywać mapę do RDOŚ we Wrocławiu wraz ze wskazaniem miejsc gdzie zostały osiągnięte skarpy docelowe co trzy lata począwszy od roku 2047 do końca etapu likwidacji zakładu górniczego.";

12. uchylił punkt II.6 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Każdego roku przekazywać Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu wyniki monitoringu: pomiarów poziomu wód podziemnych, i monitoringu poziomu hałasu. Częścią raportu z monitoringu powinna być zwięzła ocena wyników.";

13. uchylił punkt III.l ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Po roku od oddania do użytkowania środków ochrony akustycznej wskazanych w punkcie 2.16 lit. a, aa, b decyzji wykonać analizę porealizacyjną (wraz z oceną skuteczności zastosowanych rozwiązań i wskazaniem środków ochrony o ile będą konieczne) w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone w Bogatyni. W ramach analizy należy wykonać względem środków wskazanych w tabeli nr 1 poniżej pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi w co najmniej punktach pomiarowych, których lokalizacja została wskazana w tabeli nr 2 poniżej (tabele nr 1 i nr 2 zostały przedstawione na str. 9-10 decyzji).

Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu w terminie 18 miesięcy od oddania do użytkowania ww. ekranów.";

14. uchylił punkt III.2 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"Po roku od usypania wskazanego w punkcie I.2.24 decyzji filara wykonać analizę porealizacyjną w zakresie oddziaływania akustycznego na tereny chronione akustycznie położone za granicą Republiki Federalnej Niemiec, na wysokości miejscowości Drausendorf. W ramach analizy należy wykonać pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi w co najmniej punkcie pomiarowym P11 (współrzędne punktu pomiarowego w układzie PL-2000: y: 5490790; x: 5642469), dokonać oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań i wskazać środki ochrony o ile będą konieczne. Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu w terminie 18 miesięcy od usypania wskazanego w warunku I.2.24 filara.";

15. uchylił punkt III.4 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł:

"1) Po roku od oddania do użytkowania ekranu akustycznego przestawnego od strony Opolna-Zdroju w lokalizacji pierwotnej i każdej następczej wykonać analizę porealizacyjną (wraz z oceną skuteczności zastosowanych rozwiązań i wskazaniem środków ochrony o ile będą konieczne) w zakresie oddziaływał da akustycznego na tereny chronione akustycznie położone na terenie Opolna-Zdroju. W ramach analizy należy wykonać pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi w punktach pomiarowych (z uwzględnieniem postępujących prac i obszaru eksploatacji), których lokalizacja została określona w tabeli (tabela została przedstawiona na str. 11 decyzji).

Analizę porealizacyjną przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Stronie czeskiej za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w terminie 18 miesięcy od oddania ekranu do użytkowania.

2) Od roku 2028 prowadzić monitoring hałasu na terenie miejscowości Opolno-Zdrój celem oceny stanu akustycznego przed i po realizacji ekranu przestawnego. Od roku 2028 do roku 2029 włącznie oraz od roku 2036 do roku 2040 włącznie pomiary równoważnego poziomu dźwięku A, metodami referencyjnymi, wykonać raz w roku. Od roku 2030 do roku 2035 włącznie ww. pomiary wykonywać dwa razy w roku; pierwszy pomiar w pierwszym półroczu danego roku, drugi pomiar w drugim półroczu danego roku z minimalnym odstępem pomiędzy pomiarami 6 miesięcy. Pomiary wykonywać w punktach pomiarowych określonych w tabeli, o której mowa w punkcie 1, z uwzględnieniem postępujących prac i obszaru eksploatacji. Wyniki pomiarów przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu, do końca stycznia roku następnego po wykonaniu pomiarów określonych w danym roku.";

16. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się Miasto Żytawa (dalej: Skarżący 1), Fundacja [...] z siedzibą w W. (dalej: Skarżący 2), Stowarzyszenia [...] z siedzibą we W. (dalej: Skarżący 3), Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. (dalej: Skarżący 4), H. S. (dalej: Skarżący 5), G. z siedzibą w H. (dalej: Skarżący 6) i Fundacja [...] z siedzibą w K. (dalej: Skarżący 7) – wnosząc na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący 1, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył przedmiotową decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:

1. art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez zaniechanie przeprowadzenia ponownej procedury z udziałem społeczeństwa po przedstawieniu uzupełnień raportu;

2. art. 138 § 2 kpa, poprzez nieuchylenie decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W związku z powyższym Skarżący 1 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa.

Skarżący 2, także reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył tę decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie:

- art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. w związku z art. 138 § 2 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia ponownej procedury oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa po przedstawieniu uzupełnień raportu oddziaływania na środowisko (dalej: raport OOŚ) i nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- naruszenie art. 82 ust. 1 lit. a, b i e u.o.o.ś. w związku z art. 138 § 2 kpa, poprzez niepełne określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia oraz nieokreślenie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz nieuchylenie decyzji RDOŚ w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- naruszenie art. 8 § 1 i 2 kpa, przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na pominięciu stanowiska GDOŚ, co do rekultywacji w analogicznej sprawie dotyczącej odkrywki węgla brunatnego "Złoczew" i przyjęcie przeciwstawnego stanowiska, bez żadnego wyjaśnienia;

- naruszenie art. 8 § 1 kpa w związku z art. 2 ust. 6 Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z dnia 25 lutego 1991 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 96 poz. 1110; dalej: Konwencja z Espoo) w związku z art. 3 ust. 2 i 9 oraz art. 6 ust. 7 Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. nr 78 poz. 706; dalej: Konwencja z Aarhus), poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sposób uniemożliwiający skuteczny w niej udział zainteresowanej społeczności.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący 2 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto o przeprowadzenie wskazanego dowodu z dokumentu załączonego do skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa.

Skarżący 3 również zaskarżył decyzję organu II instancji w całości i zarzucił jej naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 i art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez brak należytego uwzględnienia w decyzji wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym w szczególności na zdrowie i warunki życia ludzi, nieuwzględnienie uwag i wniosków składanych w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji środowiskowej, podczas gdy przepisy nakładały na organ takie obowiązki;

2. art. 82 u.o.o.ś. w związku z art. 104 § 1 i 2 kpa w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP), poprzez błędne uznanie, że postanowienia Umowy z dnia 3 lutego 2022 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Turów w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Umowa polsko-czeska) nie wiążą organu rozstrzygającego sprawę;

3. art. 82 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 66 ust. 1 pkt 6, 7 i 8 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji, w związku z art. 74 ust. 2 i art. 86 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji środowiskowej w oparciu o niepełną analizę oddziaływania na środowisko w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat;

4. § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a i pkt 35a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że zasadne jest wyłączenie z zakresu zaskarżonej decyzji kwestii wypełniania odkrywki pokopalnianej wodą, a w efekcie nieprawidłowe niedostrzeżenie, że organ I instancji naruszył art. 66 ust. 6 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. (2015), poprzez pominięcie w Raporcie OOŚ informacji dotyczących likwidacji przedsięwzięcia (rekultywacji końcowej), a co za tym idzie informacji o oddziaływaniu długoterminowym przedsięwzięcia;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 8 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz opatrzenie decyzji niekompletnym uzasadnieniem faktycznym a w efekcie utrzymanie decyzji RDOŚ w części, a w części dokonanie jej zmiany, podczas gdy konieczna była odmowa wydania decyzji środowiskowej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zarzucając powyższe Skarżący 3 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozważanie uchylenia również decyzji organu I instancji, a ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego.

Skarżący 4, zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżył decyzję w całości, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 82 ust. 1 pkt. 1 lit. b i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 oraz art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez brak należytego uwzględnienia w decyzji oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia obywateli Republiki Czeskiej oraz dobra materialne, nieuwzględnienie uwag i wniosków składanych w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nienależyte uzasadnienie decyzji środowiskowej w zakresie wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, podczas gdy przepisy nakładały na organ takie obowiązki;

2. art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. w związku z art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez błędne wydanie zaskarżonej decyzji dla przedsięwzięcia, w stosunku do którego z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że będzie ono negatywnie wpływać na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 Prawa wodnego, a jednocześnie nie są spełnione łącznie warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego, co obligowało organ do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia;

3. art. 432, art. 433 i art. 434 ust. 2 w związku z art. 428 Prawa wodnego w związku z art. 77 ust. 5a i art. 81 ust.3 u.o.o.ś., poprzez nienałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego, niepoddanie tych dokumentów analizie, a w konsekwencji wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do której stosuje się przepisy o ocenie wodnoprawnej, z pominięciem analizy, o której mowa w art. 433 Prawa wodnego;

4. art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.) ze względu na wydanie decyzji środowiskowej w oparciu o Raport OOŚ, który nie spełnia ustawowych wymagań w zakresie wskazania wariantów, co uniemożliwiło poprawną ocenę wpływu przedsięwzięcia na środowisko;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez niepełną i niezgodną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do uznania, że nie ma konieczności nałożenia na inwestora decyzją obowiązku prowadzenia monitorowania powietrza poza terenem obiektu emisji pyłów do powietrza oraz udostępniania danych, w przypadku gdy potrzeba taka wynika z oceny oddziaływania na środowisko i z zebranego materiału dowodowego, a w efekcie naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit c u.o.o.ś., poprzez określenie obowiązków w decyzji w sposób niewystarczający;

6. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, polegające na niedokonaniu oceny treści Raportu OOŚ, podczas gdy przeczy to zasadom wszechstronnej analizy materiału dowodowego, co spowodowało dokonanie interpretacji niejasności tego Raportu na korzyść inwestora, a nie środowiska i ludzi, doprowadzając do wydania błędnej decyzji środowiskowej;

7. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez pominięcie w uzasadnieniu analizy oddziaływania na ludzi, polegającego na odwadnianiu wgłębnym, mimo że takie negatywne oddziaływanie zostało zdefiniowane przez organ, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z pominięciem wątku pozbawiania mieszkańców Republiki Czeskiej dostępu do pewnych źródeł wody pitnej;

8. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w związku z art. 6 ust. 2 p.o.ś., poprzez niewyciągnięcie odpowiednich wniosków z materiału dowodowego dotyczącego odpływu wód z terenu Republiki Czeskiej budzącego wątpliwości i wydanie decyzji w sytuacji, w której wątpliwości interpretowane w świetle zasady przezorności powinny doprowadzić do odmowy wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący 4 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważanie uchylenia również decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżący 5 również zaskarżył tę decyzję w całości, a w swojej skardze podniósł zarzuty tożsame ze skargą Skarżącego 1 oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa.

Skarżący 6, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył decyzję w całości i zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez zaniechanie przeprowadzenia ponownej procedur oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa po przedstawieniu uzupełnień Raportu OOŚ;

- naruszenie art. 8 § 1 i 2 kpa, przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na pominięciu stanowiska GDOŚ co do rekultywacji w analogicznej sprawie dot. odkrywki węgla brunatnego "Złoczew" i przyjęcie przeciwstawnego stanowiska, bez żadnego wyjaśnienia;

- naruszenie art. 138 § 2 kpa, poprzez nieuchylenie decyzji RDOŚ w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- naruszenie art. 8 § 1 kpa w związku z art. 2 ust. 6 Konwencji z Espoo w związku z art. 3 ust. 2 i 9 oraz art. 6 ust 7 Konwencji z Aarhus, poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sposób uniemożliwiający skuteczny w niej udział zainteresowanej społeczności.

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący 6 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa. Ponadto wniósł o przeprowadzenie wskazanych dowodów z dokumentów załączonych do skargi.

Skarżący 7, także zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżył przedmiotową decyzję w całości, zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 82 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. i art. 66 ust. 1 pkt 6, 7 i 8 a u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji w związku z art. 74 ust. 2 i art. 86 Konstytucji Rp, poprzez wydanie decyzji środowiskowej w oparciu o niepełną analizę oddziaływania na środowisko w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat;

2. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 oraz art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez brak należytego uwzględnienia w zaskarżonej decyzji oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym w szczególności na zdrowie i warunki życia ludzi, nieuwzględnienie uwag i wniosków składanych w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nienależyte uzasadnienie tej decyzji w zakresie wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, podczas gdy przepisy nakładały na organ takie obowiązki;

3. 4 ust. 2, 3 i 13 w związku z art. 2 ust. 1 lit. a i b Porozumienia paryskiego do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r., przyjętego w Paryżu dnia 12 grudnia 2015 r. (dalej: Porozumienie paryskie) w związku z art. 4 ust. 1 lit. f Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu sporządzonej w Nowym Yorku dnia 9 maja 1992 r. (dalej: Konwencja nowojorska) w związku z art. 191 ust 1 tiret 4 oraz ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w związku z art. 87 ust. 1 i 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, poprzez uznanie, że normy Porozumienia paryskiego nie mogą być stosowane bezpośrednio w przedmiotowej sprawie, podczas gdy organ powinien był dokonać kompleksowej oceny wpływu skumulowanej emisji gazów cieplarnianych przez przedsięwzięcie, jako przyczyniającej się do kryzysu klimatycznego, powodującego pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach oraz zagrożenia życia i zdrowia ludzi, uwzględniając fundamentalne zasady ochrony środowiska oraz cel Porozumienia paryskiego, które zostało ratyfikowane przez Polskę w sytuacji, gdy w oparciu o te przepisy należało odmówić wydania decyzji środowiskowej z uwagi na oddziaływanie przedsięwzięcia na klimat;

4. art. 82 u.o.o.ś. w związku z art. 104 § 1 i 2 kpa w związku z art. 9 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że postanowienia Umowy polsko-czeskiej nie wiążą organu rozstrzygającego sprawę;

5. § 2 ust. 1 pkt 27 lit a oraz 35a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że zasadne jest wyłączenie z rozpatrywania kwestii wypełniania odkrywki pokopalnianej wodą, a w efekcie nieprawidłowe niedostrzeżenie, że organ I instancji naruszył art. 66 ust. 6 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. (2015), poprzez pominięcie w Raporcie OOŚ informacji dotyczących likwidacji przedsięwzięcia (rekultywacji końcowej), a co za tym idzie informacji o oddziaływaniu długoterminowym przedsięwzięcia;

6. art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. w związku z art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego, poprzez błędne wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, w stosunku do którego z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że będzie ono negatywnie wpływać na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 Prawa wodnego, a jednocześnie nie są spełnione łącznie warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego, co obligowało organ do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia;

7. art. 125 p.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 5 p.o.ś., poprzez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu zasady kompleksowości ochrony środowiska i przyznaniu pierwszeństwa ochronie złóż z nieprawidłowym pominięciem innych zasad prawa ochrony środowiska;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

8. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia i oceny dowodów na okoliczność wysokości emisji gazów cieplarnianych, podczas gdy dane te były kluczowe z uwagi na konieczność ustalenia poziomu oddziaływania przedsięwzięcia na klimat, które jest równe z emisjami niektórych państw, a zatem powinno być ocenione jako znaczne i doprowadzić do odmowy wydania decyzji środowiskowej;

9. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, polegające na przyjęciu treści Raportu OOŚ i pozytywnej ocenie jego wartości dowodowej, podczas gdy przeczy to zasadom logiki, zasadom wszechstronnej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, co spowodowało dokonanie interpretacji niejasności tego Raportu na korzyść inwestora, a nie środowiska, a w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji środowiskowej;

10. art. 8 kpa dotyczącego zasady budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez niepełne, pobieżne i nieprzekonujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności polegające na nieuwzględnieniu postulatów stron postępowania o ustalenie w trakcie postępowania i/lub włączenie do decyzji środowiskowej kwestii harmonogramu przesiedleń oraz wykupu nieruchomości w miejscowości Opolno Zdrój, co skutkowało pominięciem kwestii przesiedleń w decyzji;

11. art. 7 w związku z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 w związku z art. 84 § 1 i 107 § 3 kpa w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o który wnioskowała strona postępowania, o kluczowym charakterze dla ustalenia realnego stopnia uciążliwości przedsięwzięcia na ludność Opolna-Zdroju, co doprowadziło do powierzchownej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi, doprowadzając do wydania zaskarżonej decyzji w ogóle, ale także decyzji nie określającej żadnych dodatkowych obowiązków dla inwestora mających na celu minimalizację negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, a także kompensację wszelkich niedogodności z tym związanych dla ludności Opolna-Zdroju;

12. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez powierzchowne ustalenie stanu faktycznego w postaci okresu trwania i wagi stanu zagrożenia na rynku mocy, co doprowadziło do uznania przez organ, że spełniona została przesłanka wynikająca z art. 68 Prawa wodnego, uprawniająca do zastosowania odstępstwa od osiągnięcia dobrego stanu wód i wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia, podczas gdy okoliczności dotyczące okresu zagrożenia na rynku mocy nie uprawniały do uznania, że warunek został spełniony.

Wskazując na tak sformułowane zarzuty Skarżący 7 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o rozważanie uchylenie również decyzji organu I instancji, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi.

W piśmie z 29 grudnia 2022 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, Skarżący 2 dodatkowo zarzucił naruszenie art. 82 ust. 1 lit. a, b i e u.o.o.ś. w związku z art. 138 § 2 kpa, poprzez niewłaściwe określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia w części dotyczącej położenia ekranu przeciwfiltracyjnego i w konsekwencji niewłaściwe określenie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony zasobów naturalnych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Z kolei w piśmie z 15 marca 2023 r. Skarżący 1 uzupełnił skargę, podnosząc dodatkowy zarzut naruszenia art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez wadliwą ocenę wskazań zawartych w Raporcie OOŚ i jego uzupełnieniach, przedłożonych przez inwestora w latach 2019-2022, co do osiadań gruntów po stronie niemieckiej, w szczególności w mieście Żytawa.

W odpowiedzi na skargi Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniami z dnia 30 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawy ze wszystkich powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W dniu 7 czerwca 2023 r. do sprawy przyłączył się w charakterze uczestnika postępowania Prokurator Prokuratury Krajowej.

W toku postępowania sądowego do akt sprawy wpłynęły pisma procesowe:

- uczestnika postępowania PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie z 19 maja i z 1 czerwca 2023 r. z wnioskami dowodowymi;

- Skarżącego 2 z dnia 17 lipca 2023 r. z wnioskami dowodowymi, będące repliką na odpowiedź na skargę;

- Skarżącego 3 z dnia 8 sierpnia 2023 r. z wnioskami dowodowymi;

- organu z 14 sierpnia 2023 r., informujące o wydaniu 8 sierpnia 2023 r. decyzji umarzającej wszczęte przed wniesieniem skarg postępowanie o zmianę zaskarżonej decyzji;

- Skarżącego 1 z dnia 17 sierpnia 2023 r. stanowiące m.in. replikę na odpowiedź na skargę z wnioskami dowodowymi;

- Skarżącego 1 i Skarżącego 6 z 21 sierpnia 2023 r. z wnioskiem dowodowym, popierające stanowisko wyrażone w ekspertyzie nadesłanej przy piśmie;

- uczestnika postępowania PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie z 24 sierpnia 2023 r., będące odpowiedzią na skargi, również z wnioskami dowodowymi;

- Prokuratora Prokuratury Krajowej z 25 sierpnia 2023 r., stanowiące odpowiedź na skargi.

Na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2023 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na fakt, że decyzja umarzająca postępowanie o zmianę decyzji z dnia 21 stycznia 2020 r., nr WOOŚ.4235.1.2015.53 – nie uzyskała waloru ostateczności i prawomocności, a następnie podjął je na skutek informacji o jej niezaskarżeniu.

W dalszym toku postępowania do akt sprawy wpłynęły kolejne pisma procesowe:

- Skarżącej 7 z dnia 11 października 2023 r. z wnioskami dowodowymi;

- Skarżącego 4 z 19 stycznia 2024 r., będące uzupełnieniem skargi i zawierające wnioski dowodowe;

- Skarżącego 1 z dnia 9 lutego 2024 r. (uzupełnienie skargi) zawierające wnioski dowodowe;

- Skarżącego 2 z dnia 12 lutego 2024 r., także stanowiące uzupełnienie skargi z wnioskami dowodowymi;

- uczestnika postępowania PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie z 16 lutego 2024 r. również z wnioskami dowodowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku:

a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GDOŚ, częściowo reformująca decyzję RDOŚ we Wrocławiu o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "Turów" i utrzymującą tę decyzję w mocy w pozostałej części. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Przede wszystkim Sąd zauważa, że choć nie ulega wątpliwości negatywny wpływ spalania paliw kopalnych na środowisko, w tym na zdrowie i życie ludzi, to jednak nie odnosi się to wprost do kwestii środowiskowych uwarunkowań przedmiotowej inwestycji, gdyż w tym względzie ocena ograniczona jest do okoliczności określonych w powołanej wyżej ustawie z dnia 3 października 2008 r., czyli u.o.o.ś. W szczególności ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie podlegała polityka energetyczna Państwa, bowiem brak ku temu jakichkolwiek podstaw, zwłaszcza że nie tego dotyczyła niniejsza sprawa, której ramy wyznaczała przede wszystkim zaskarżona decyzja. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zagrożenia spowodowane realizacją przedmiotowej inwestycji nie są nowe, a dotyczą kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego, która prowadzona jest w sposób przemysłowy metodą odkrywkową od 1904 r.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria i oceniając okoliczności faktyczne i stan prawny na dzień jej wydania Sąd doszedł do przekonania, że skargę należało uwzględnić, choć zasadnicze zarzuty skarg nie zostały uznane za zasadne.

Zaznaczenia jednak wymaga, że uchylenie zaskarżonej decyzji nie oznacza automatycznego zaprzestania wydobycia węgla, czy też w ogóle funkcjonowania Kopalni "Turów", bowiem do 2026 r. odbywać się to może na dotychczasowych warunkach, tj. sprzed wydania decyzji z 30 września 2022 r.

Na wstępie wskazać należy, że postanowieniem z 22 lutego 2024 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe Fundacji [...] zawarte w piśmie z 12 lutego 2024 r. w części dotyczącej akt sprawy w przedmiocie dostępu do informacji o środowisku oraz odnośnie wniosku o zmianę zaskarżonej decyzji i załączonej do niego karty informacyjnej przedsięwzięcia, a także Fundacji [...] z dnia

11 października 2023 r. w części dotyczącej zobowiązania PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. do przedstawienia dokumentów wskazanych w tym piśmie. W tym względzie Sąd uznał, że okoliczności, które miałyby być wykazane oferowanymi dowodami nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Z kolei Sąd dopuścił pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez Skarżących oraz uczestnika PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. – zgłoszone w skargach i w złożonych później pismach na wskazane tam okoliczności, przy czym ocena tych dowodów nie miała praktycznego waloru dla rozstrzygnięcia. Przeprowadzone dowody dotyczą kwestii niemających znaczenia w sprawie, a częściowo odnoszą się do okoliczności zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji, zaś w pozostałej części nie dotyczą żadnych niewyjaśnionych okoliczności i nie prowadziły do wyjaśnienia jakichkolwiek istotnych wątpliwości.

Przechodząc do meritum trzeba zaznaczyć, że planowana inwestycja polegać będzie na kontynuacji wydobycia pozostałej części złoża węgla brunatnego "Turów", położonej w obrębie granic istniejącego obszaru górniczego. Natomiast obszar planowanej kontynuacji eksploatacji tego złoża położony jest w całości w granicach administracyjnych gminy Bogatynia.

W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutów, które nie zostały uznane za zasadne. Podkreślić przy tym należy, że w tej mierze Sąd w zupełności podzielił ustalenia organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy czym z uwagi na ich obszerność Sąd uznał, iż nie ma potrzeby ich powtarzania w całości i wystarczy odniesienie się do jej konkretnych fragmentów.

Wbrew zarzutom skarg organ odwoławczy należycie przeanalizował oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, w tym w szczególności na zdrowie i warunki życia ludzi i na dobra materialne, nie ograniczając tej analizy tylko do granic Państwa, a swoje ustalenia w tym zakresie szeroko przedstawił w uzasadnieniu (str. 110-118, a w zakresie zabytków dodatkowo na str. 118-122). Organ odniósł się w szczególności do:

- osiadań gruntu, w tym sieci reperów (str. 111-115 decyzji);

- obniżenia wartości rynkowej gruntów (str. 115-116), jednak nie w sposób, którego oczekiwali Skarżący;

- wnioskowanych oględzin terenu realizacji przedsięwzięcia (str. 106 i 116);

- harmonogramu wysiedleń i wykupu gruntów (str. 116-118);

- warunków realizacji przedsięwzięcia, jakie zostały nałożone na inwestora w związku ze zdiagnozowanym oddziaływaniem na warunki życia ludzi i dobra materialne, w tym w miejscowości Opolno Zdrój (tj. m.in. punkty 6, 9, 13, 14 i 15 zaskarżonej decyzji, reformujące odpowiednio punkty I.2.17, II.1, III.l, III.2 i III.4 decyzji organu I instancji, co zostało wykazane na str. 32, 34 i 35);

- zakresu i sposobu uwzględnienia uwag i wniosków wniesionych na etapie udziału społeczeństwa (str. 103-110 decyzji).

Sąd w całości podzielił stanowisko organu w powyższych kwestiach, w związku z czym uznał te zarzuty za chybione.

Nietrafione są też zarzuty skarg dotyczące błędnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na wody powierzchniowe, w tym niemieckie jednolite części wód podziemnych, wody podziemne na terenie Republiki Czeskiej, braku zgodności przedsięwzięcia z Ramową Dyrektywą Wodną, nieprawidłowo dokonanej analizy przesłanek z art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego oraz błędnej wykładni art. 66 ust. 1 Prawa wodnego. Wszystkie zagadnienia poruszane w tej mierze w skargach zostały omówione przez organ w uzasadnieniu jego decyzji, w szczególności:

- całość wywodu prowadząca do uzyskanych wniosków dotyczących możliwości osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 54-92;

- wpływ na wymieniane przez Skarżących niemieckie jednolite części wód został przedstawiony na str. 55 decyzji, przy ocenie wód granicznych dla których ocena oddziaływania jest tożsama, jak w przypadku wód polskich;

- szczegółowa analiza oddziaływania oparta na możliwych zmianach parametrów wskaźników odpowiadających za klasyfikację stanu/potencjału powyższych JCWP oraz możliwość osiągnięcia celów środowiskowych została przedstawiona na str. 72 decyzji;

- wyjaśnienie problematyki kwaśnego drenażu, która według Skarżących nie została wyczerpana została przedstawiona na str. 58 decyzji;

- pełna wykładnia art. 66 pkt 1 Prawa wodnego dokonana dla uzasadnienia zmian właściwości fizycznych wód zawarta jest na str. 84 decyzji;

- na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego organy obydwu instancji dysponowały wszystkimi niezbędnymi informacjami potrzebnymi do analizy przesłanek wymienionych w art. 68 Prawa wodnego, zatem nie było potrzeby w tym zakresie wydawać postanowienia;

- odpowiedź na uwagi składane na wcześniejszym etapie postępowania dotyczące błędnych wyników dotyczących jakości wód wprowadzających w błąd strony postępowania została przedstawiona na str. 74 decyzji;

- wpływ zrzutu wód kopalnianych na wody powierzchniowe, w tym reżim hydrologiczny i zasolenie wód Nysy Łużyckiej został kompleksowo oceniony na str. 68-82 decyzji, a dodatkowo konieczność monitorowania trendów przepływu w Nysie Łużyckiej została wskazana w zreformowanym przez organ odwoławczy punkcie II.4;

- problematyka oddziaływania przedsięwzięcia na wody podziemne wynikająca z odwodnienia wgłębnego kopalni, powodującego obniżenie zwierciadła wód podziemnych i leja depresji została przedstawiona na str. 57-68 decyzji, w tym wpływ obniżenia zwierciadła wód podziemnych na ujęcie wody pitnej w miejscowości Uhelna oraz na dostępność wody w przydomowych studniach – na str. 61-62 decyzji;

- ograniczenie skutków realizacji przedsięwzięcia poprzez zaniechanie pogłębienia oraz poszerzenia odkrywki, tj. elementów niezbędnych do kontynuacji wydobycia, prowadzących do zaniechania realizacji przedsięwzięcia została omówiona na str. 79 decyzji oraz w rozdziale 5 Raportu OOŚ pn. "Sytuacja niepodejmowania przedsięwzięcia wraz z opisem jej skutków dla środowiska";

- pełną analizę przesłanek art. 68 pkt 1, 3 i 4 Prawa wodnego przedstawiono na str. 85-92 decyzji; analiza ta na str. 88-89 zawiera odpowiedzi na poruszane przez Skarżących zarzuty dotyczące nadrzędnego interesu publicznego, jakim jest zapewnienie przez realizację przedsięwzięcia stabilności systemu elektroenergetycznego;

- kwestia niezgodności realizacji przedsięwzięcia z zapisami RDW z uwagi fakt, że jego oddziaływanie będzie widoczne również po 2027 r. zawarta została na str. 92 decyzji.

Odnośnie zarzutu, że organ II instancji w niewystarczający sposób odniósł się do uwag składanych na etapie postępowania odwoławczego, a dotyczących oddziaływania na wody wyjaśnić trzeba, że GDOŚ udzielił odpowiedzi na część uwag w uzasadnieniu decyzji przy przeprowadzonej przez siebie analizie, zaś pozostałe, na które odpowiedź nie znalazła się w rozpisanej ocenie została literalnie wymieniona w uzasadnieniu decyzji, w części odpowiadającej treści zgłaszanej uwagi.

Zdaniem Sądu, chybiony jest również zarzut skargi dotyczący analizy wariantowej. W sprawie zaistniała wystarczająca wariantowa siatka porównawcza, bowiem organ przedstawił bowiem analizę wariantową w decyzji na str. 123-126, wskazał, że w sprawie poddano analizie trzy odrębne sposoby realizacji przedsięwzięcia i wybrano wariant najkorzystniejszy dla środowiska, który wypada najlepiej pod kątem kryteriów środowiskowych. To, że nie jest to wariant wybrany przez stowarzyszenia ekologiczne, czy społeczeństwo nie oznacza, że jest to wariant niekorzystny. Dlatego też nie mogły być uwzględnione propozycje Skarżących odnośnie skrócenia czasu trwania wydobycia, tj. krócej niż do 2044 r.

Wbrew zarzutom skarg, organ przeanalizował oddziaływanie przedsięwzięcia na powietrze, a swoje ustalenia w tym zakresie przedstawił na str. 47-51 zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności podniósł, że:

- nie ma przekroczenia zapylenia na stacjach pomiarowych w miejscowościach Frydlant i Uhelna, a zatem nie ma potrzeby orzekania obowiązku stałego monitoringu powietrza poza terenem obiektu i udostępniania danych w tym zakresie Skarżącym (str. 48-49);

- w punkcie 12 doprecyzował brzmienie punktu II.6 decyzji organu I instancji, wyłączając spod obowiązku raportowania właściwym organom wyników monitoringu zapylenia poza terenem kopalni, bowiem przeprowadzona w tym zakresie ocena oddziaływania wykazała brak konieczności prowadzenia takiego monitoringu (str. 34);

- na mocy ustaleń z postępowania transgranicznego, przeniesionych do punktu II.5 decyzji RDOŚ, inwestor został zobowiązany do przekazywania stronie czeskiej m.in. wyników monitoringu zapylenia prowadzonego poza terenem kopalni jeżeli będzie prowadzony, ale obowiązek ten dotyczy monitoringu chwilowego, ograniczonego tylko do obszaru przy granicy z Republiką Czeską, a nie stałego, całościowego, o którym mowa w pkt II.6 decyzji pierwszoinstancyjnej; wprowadzenie takiego obowiązku w decyzji RDOŚ miało charakter wyłącznie informacyjny o braku znaczącego oddziaływania na powietrze, a nie kreujący takie oddziaływanie; organ odwoławczy nie doprecyzował brzmienia punktu II.5 w analogii do punktu II.6 decyzji organu I instancji, nie uznając tego za wadliwość, a za warunkowe sformułowanie treści warunku realizacji przedsięwzięcia, natomiast Skarżący nie wykazali wpływu tej ewentualnej wadliwości na wynik sprawy (str. 64 decyzji);

- niezależnie od decyzji administracyjnej wyniki monitoringów wykonywane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska podlegają publikacjom w odpowiednim trybie, więc wbrew postulatom Skarżących dane monitoringów prowadzonych przez Kopalnię nie muszą być uzupełniane przed przekazaniem ich właściwym organom (str. 49).

W ocenie Sądu, organ nie odmówił weryfikacji Raportu OOŚ, weryfikacja taka odbyła się niezależnie przez organy obydwu instancji, a w jej wyniku Raport (z uzupełnieniami) został uznany za wiarygodny, kompleksowy, spójny i stanowiący wystarczającą podstawę do orzekania w sprawie. Nie był on jedynym środkiem dowodowym przeprowadzonym przez organ w analizowanej sprawie. Świadczy o tym chociażby obszerność akt zgromadzonych przez organ I, jak i II instancji oraz wykaz aktywności stron postępowania i społeczeństwa w postępowaniu, przedstawiony na str. 18-30 zaskarżonej decyzji, a także na str. 15-45 i 48-93 decyzji organu I instancji. W sprawie przeprowadzona została otwarta dla społeczeństwa rozprawa administracyjna i dowody z dokumentów bardzo licznie przedłożonych przez Skarżących i inwestora (kontropinie). Dodatkowo, dokumentacja przedłożona przez inwestora podlegała licznym uzupełnieniom na wezwanie organu I instancji. Dzięki temu na etapie postępowania odwoławczego zakres dodatkowego postępowania wyjaśniającego był niewielki i reformacja organu II instancji ograniczyła się jedynie do doprecyzowania treści warunków określonych przez RDOŚ.

Także sieć reperów na terenie Republiki Czeskiej podlegała analizom (str. 111 decyzji) i została uznana za wystarczającą. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organu w skardze, nie przedstawili jednak żadnej argumentacji, wskazując jedynie, że "wnioski organu są błędne".

Również ustalenia organu co do stanu zagrożenia na rynku mocy zostały poczynione w decyzji na podstawie oficjalnego komunikatu PSE S.A., co zostało szczegółowo opisane na str. 88-89 decyzji.

Jak wyżej wskazano, zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ odwoławczy był niewielki, co potwierdza sentencja decyzji, ograniczająca się jedynie do doprecyzowania części warunków określonych decyzją organu I instancji. Skarżący podnieśli w skargach, że zmiany były "bardzo istotne", jednak ich argumentacja była gołosłowna i ogólnikowa. Nie został wskazany żaden punkt decyzji GDOŚ, który zmieniałby ustalenia organu I instancji w znacznym stopniu. Nie sposób zgodzić się np. ze stanowiskiem, że zamiana w tabelach współrzędnej "x" z "y" w układzie współrzędnych jest właśnie taką istotną zmianą. Na str. 30-35 decyzji organ przedstawił szczegółowe wyjaśnienia powodów, którymi kierował się przy dokonywaniu modyfikacji decyzji RDOŚ, a zmiana ta ma charakter oczywistej omyłki.

Jeśli chodzi o udział społeczeństwa, to został on przeprowadzony bardzo szeroko (obejmował społeczeństwo polskie, czeskie i niemieckie) i wielokrotnie na etapie I instancji, co organ odwoławczy zweryfikował na str. 103-110 decyzji. Jako niezbędna dokumentacja sprawy przed wydaniem decyzji został przedstawiony ujednolicony Raport OOŚ, zawierający wszystkie uzupełnienia poczynione na etapie I instancji. Udziałowi społeczeństwa zostało poddane przedsięwzięcie w kształcie przedstawionym we wniosku o wydanie decyzji (i jego jednej modyfikacji) i w tym samym kształcie przedsięwzięcie zostało ocenione przez organy I i II instancji. Nieprawdą jest zatem, co twierdzą Skarżący, że w sprawie doszło na etapie postępowania odwoławczego do zmiany zakresu przedsięwzięcia, co powoduje konieczność powtórzenia czynności gwarantujących społeczeństwu aktywny udział. Zarzuty w tym zakresie są przy tym bardzo ogólnikowe i nie odnoszą ich w ogóle do okoliczności przedmiotowej sprawy, a ewentualne wadliwości udziału społeczeństwa, tak jak udziału stron w postępowaniu, należy oceniać zawsze przez pryzmat wyniku sprawy. Z kolei zarzucana wadliwość udziału społeczeństwa odnośnie oddziaływania na wody została w sposób bardzo szczegółowy omówiona przez organ II instancji na str. 54-92 decyzji, o czym była mowa powyżej.

Odpowiedzi inwestora na wezwanie organu odwoławczego miały charakter bardzo ograniczony i bynajmniej nie stanowiły odrębnych aneksów do Raportu OOŚ. Wskazać należy także, że na etapie postępowania przed organem II instancji Skarżący przedkładali coraz to nowe stanowiska w sprawie (dotyczące także kwestii nie wchodzących w zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), a w odpowiedzi na nie inwestor przedstawiał "kontropinie", które po dokładnej analizie ich treści są jedynie odpowiedzią na konkretnie sformułowane przez organizacje ekologiczne zarzuty, ale nie przedstawiają w sposób kompleksowy, odmienny od tego co było w udostępnionym społeczeństwu Raporcie, oddziaływań na poszczególne komponenty środowiska i tylko z tego tytułu nie było potrzeby ponawiania udziału społeczeństwa.

Podkreślić należy, że udział społeczeństwa winien być dokonywany na jak najwcześniejszym etapie procesu inwestycyjnego, tak by podmioty zainteresowane miały, poprzez swoje uwagi i wnioski, realną możliwość kształtowania założeń przedsięwzięcia. Dlatego też ta procedura odbywa się obligatoryjnie na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego. Idąc tokiem rozumowania Skarżących należałoby uznać, że w każdej sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań każdego przedsięwzięcia, udział społeczeństwa, ze względów formalnych, jest przeprowadzany także na etapie odwoławczym. Jednak tak nie jest i udział społeczeństwa jako instytucja prawa materialnego jest immanentną składową postępowania pierwszoinstancyjnego i co do zasady nie jest powtarzany na etapie kontroli instancyjnej.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. Zwrócić uwagę należy także, że ewentualne wykazywanie wadliwości decyzji z tytułu błędów przy udziale społeczeństwa winno być rozpatrywane przez wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, należałoby udowodnić z czym społeczeństwo się nie zapoznało, a jednocześnie jak zmieniłoby się rozstrzygnięcie, gdyby miało taką możliwość, a tego elementu skargi w niniejszej sprawie są pozbawione.

Sąd zgodził się także w organem, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy mógł i – przy tak zgromadzonym materiale dowodowym przez organ I instancji – powinien orzekać merytorycznie. Nie można się także zgodzić ze stanowiskiem, że odmienna od organu I instancji ocena skali, zakresu, czy też rodzaju konkretnego oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko dokonana na etapie odwołania skutkuje każdorazowo naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania. Ważne, by zakres przedsięwzięcia pozostawał niezmienny, tj. jego lokalizacja i zastosowane rozwiązania techniczne, tak by ocenie na etapie odwoławczym podlegało to samo przedsięwzięcie. W analizowanej sprawie dokładnie tak było, wbrew zarzutom podnoszonym w skargach. Idąc tokiem rozumowania Skarżących uznać trzeba byłoby iluzoryczny charakter kontroli instancyjnej. Tymczasem organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w pełnym zakresie zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i prawnych, a decyzja kasatoryjna winna być traktowana jako wyjątek w działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Przesłanki do wydania tego typu decyzji, określone w art. 138 § 2 kpa, podlegają wykładni ścieśniającej. W analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania i brak było koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co organ wyjaśnił na str. 30-31 decyzji.

W zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat organ wyjaśnił motywy swojej decyzji na jej str. 95-100 i wskazał, że jednym z elementów oceny oddziaływania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko winna być (i co wynika z akt sprawy faktycznie była) analiza oddziaływania na klimat, także w ujęciu skumulowanym.

Organ nie pominął danych dotyczących wielkości emisji, gdyż dostrzegł błąd w linku do danych podanych przez jednego z uczestników postępowania, a po drugie uznał, że dane podano tylko dla 2014 r., a zatem że ich charakter nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Powtórzyć zatem należy, że organ nie dokonywał samodzielnej analizy danych dotyczących wielkości emisji, zestawił wyjaśnienia inwestora odnośnie wielkości emisji dwutlenku węgla dla elektrowni "Turów" w latach 2013-2018 z danymi przedstawionymi przez Skarżących w jednym z pism procesowych, dochodząc do wniosku, że dane te się pokrywają, za wyjątkiem 2014 r. Tym samym zatem zarzuty co do utajniania, podawania nieprawdziwych, czy zaniżania wartości danych przez inwestora nie mają racji bytu. Niemniej jednak dane te dotyczą ilości spalonego węgla i emisji z elektrowni, mającej związek z przedsięwzięciem tylko skumulowany, w dodatku tylko w 2014 r., więc uznać je należało za niemające wpływu na rozstrzygnięcie, ze względu na zasadę aktualności (decyzję wydaje się w oparciu o stan aktualny, więc skoro dostępne były dane dla lat aktualniejszych niż 2014 r., tj. lata 2015-2018, i dane te były ze sobą zbieżne, to miały one pierwszeństwo). Ponadto, dane te dotyczą tylko pośrednio przedmiotu sprawy, tj. spalania węgla w elektrowni "Turów", a nie Kopalni.

Odnośnie emisji gazów cieplarnianych Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu (str. 98 decyzji) w zakresie tego, że udział Kopalni "Turów" i elektrowni "Turów" w całkowitej krajowej emisji w 2018 r. jest znikomy.

W zakresie adekwatności środków minimalizujących i kompensujących podkreślić należy, że organ w żadnym miejscu swojej decyzji nie wskazał, iż orzeczone nasadzenia będą w pełni adekwatne do emisji gazów cieplarnianych z elektrowni "Turów". Wręcz przeciwnie, konsekwentnie organ powtarzał, że przedmiotem wniosku jest Kopalnia, a nie elektrownia i te dwa przedsięwzięcia należy od siebie odróżnić.

Co do fazy likwidacji przedsięwzięcia organ zajął wyczerpująco stanowisko na str. 38-43 decyzji. Nie wskazał, że zagadnienie rekultywacji końcowej nie wchodzi w zakres przedmiotowego przedsięwzięcia, jednak mimo to wyjaśnił ocenę oddziaływania na etapie likwidacji dokonaną przez organ I instancji i wykorzystaną w niej nomenklaturę zaczerpniętą z Raportu OOŚ. Organ wskazał, że zalewanie zbiornika poeksploatacyjnego wodą będzie stanowiło odrębne przedsięwzięcie. Zwrócić należy uwagę, że celem u.o.o.ś. jest ustalenie wszystkich możliwych oddziaływań, dokonanie oceny w jak najbardziej wszechstronny sposób, tak aby w kompleksowo ocenić oddziaływanie danego przedsięwzięcia na środowisko w całej rozciągłości geograficznej i czasowej. Skoro zatem zalewanie zbiornika wodą będzie działaniem tak długotrwałym (strony wskazały ok. 100 lat) i nastąpi dopiero po likwidacji zakładu górniczego i ostatecznego ukształtowania zboczy zbiornika, to wyrazem rozwagi i właściwego osądu ustawodawcy jest przesunięcie w czasie terminu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na wypełniania zbiornika wodą, tak by była ona oparta o aktualne dane środowiskowe. Poddawanie ocenie w latach 2015-2022 przedsięwzięcia realizowanego za co najmniej 30-50 lat, bazując na przestarzałych, nieaktualnych na dzień faktycznej ingerencji w środowisko danych, byłoby nieprawidłowe.

Wreszcie, ze względu na związanie wnioskiem o wydanie decyzji, słusznie organ krytycznie odniósł się do postulatu przeanalizowania innych zalecanych przez ekspertów scenariuszy wcześniejszego zakończenia działalności Kopalni.

Odnośnie zarzutów nieuwzględnienia stanowiska organu w analogicznej, w ocenie Skarżących, sprawie dotyczącej odkrywki węgla brunatnego "Złoczew", organ przedstawił wyjaśnienia na str. 117 decyzji. Podkreślić należy, że okoliczności prawne i faktyczne tamtej sprawy są odmienne od okoliczności sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, w której kierunek rekultywacji wyrobiska jest już określony na wodny, a wypełnienie wyrobiska wodą stanowi przedsięwzięcie znacząco oddziaływujące na środowisko.

Zarzuty podniesione względem otwartej dla społeczeństwa rozprawy administracyjnej organ odwoławczy rozpatrzył na str. 103-110 decyzji.

Podkreślenia wymaga, że wbrew zarzutowi naruszenia art. 125 p.o.ś., organ w żadnym miejscu nie postawił tezy, że ochrona złoża ma charakter bezwzględny. wskazując. Swoje ustalenia w tym zakresie organ przedstawił na str. 90 decyzji.

Pomimo wszystkich powyższych uwag Sąd uznał, że zaskarżona decyzja winna być uchylona, gdyż nie uwzględnia ona ustaleń Umowy z dnia 3 lutego 2022 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Turów w Rzeczypospolitej Polskiej – w szczególności w zakresie monitoringu wód podziemnych (Art. 3 ust. 6-9 tej Umowy), budowy wału ziemnego (Art. 4 Umowy) i czwartego otworu monitoringowego (Art. 8 ust. 7 Umowy). Organ odwoławczy uznał bowiem, że Umowa polsko-czeska nie wiąże go przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.

Art. 3 przedmiotowej Umowy stanowi m.in., że:

- po zakończeniu budowy bariery ochronnej wód podziemnych Strona Polska będzie prowadzić regularne, kwartalne pomiary poziomu wód podziemnych w otworach monitoringowych HPp - 29/49,5, HPp - 27/51, HS - 350, HPp-23/56; na podstawie pomiarów przeprowadzonych po zakończeniu budowy bariery ochronnej wód podziemnych w okresie testowym trwającym dwanaście miesięcy (najpóźniej do 30 czerwca 2023 r.) zostanie ocenione czy bariera ochronna wód podziemnych jest w pełni funkcjonalna, w szczególności w zakresie zapobiegania odpływowi wód podziemnych z terytorium Republiki Czeskiej (ust. 6);

- bariera ochronna wód podziemnych zostanie uznana za w pełni funkcjonalną, gdy współczynnik filtracji będzie równy lub mniejszy niż 0,0016 [m/d]; w celu potwierdzenia funkcjonalności zostaną przeprowadzone analizy i badania hydrodynamiczne wraz z analizą techniczną (ust. 7);

- w przypadku, gdy w terminie określonym w ust. 6 poziomy wód podziemnych w międzywęglowych warstwach wodonośnych w otworach monitoringowych HPp - 29/49,5, HPp - 27/51, HS - 350, HPp - 23/56 na południe od bariery ochronnej wód podziemnych nie zaczynają się podnosić lub przynajmniej nie przestają spadać, działania górnicze nie przekroczą linii planowanej eksploatacji na rok 2023 (zgodnie z mapą stanowiącą załącznik nr 1 do Umowy); każda ze stron może, za pośrednictwem Pełnomocników, zwrócić się do odpowiedniego niezależnego organu lub instytucji, wymienionych na liście o której mowa w art. 11, w celu uzyskania oceny czy przyczyna sytuacji opisanej w zdaniu poprzednim może być przypisana kopalni Turów; jeżeli ocena wskaże na przypisanie kopalni Turów obniżenia poziomu wód podziemnych, Strona Polska, po konsultacji ze Stroną Czeską, podejmie dodatkowe środki, takie jak przedłużenie bariery ochronnej wód podziemnych od odwiertu nr 1 na zachód, od odwiertu nr 200 na wschód lub uszczelnienie lub pogłębienie istniejącej bariery ochronnej wód podziemnych aby zapewnić maksymalną ochronę przed odpływem wód podziemnych z trzeciorzędowych poziomów wodonośnych z obszaru przed odkrywką kopalni, w rejonie na południowy-wschód i na wschód od wschodniego Uskoku Białopola, w celu zminimalizowania wpływu kopalni na poziom wód podziemnych na dotkniętym terenie; dokumentacja projektowa dotycząca dodatkowych środków zostanie przyjęta przez Stronę Polską wyłącznie po konsultacji ze Stroną Czeską; wszelkie późniejsze zmiany w dokumentacji projektowej lub konstrukcji w porównaniu z zatwierdzoną wersją powinny być konsultowane ze Stroną Czeską; Strona Polska zapewni, że dodatkowe środki zostaną sfinalizowane w ciągu dwudziestu czterech miesięcy od otrzymania ww. oceny; okres ten zostanie wydłużony o czas pomiędzy przedłożeniem, za pośrednictwem Pełnomocników, kompletnej dokumentacji projektowej Stronie Czeskiej do konsultacji, a złożeniem uwag Stronie Polskiej przez Stronę Czeską; okres ten zostanie dodatkowo przedłużony, jeżeli tak ustalą Pełnomocnicy (ust. 8);

- w przypadku spadku poziomu wód podziemnych w otworach monitoringowych HPp - 29/49,5, HPp - 27/51, HS - 350, HPp - 23/56 o więcej niż osiem metrów w ciągu sześciu miesięcy, Strona Polska zapewni, że zasięg obecnego obszaru działań górniczych w kopalni Turów natychmiast przestanie postępować w kierunku granicy z Republiką Czeską, a wydobycie nie będzie sięgać głębiej niż trzydzieści metrów poniżej poziomu morza (ust. 9).

Natomiast zgodnie z Art. 4 Umowy (Budowa wału ziemnego):

1. w terminie jednego roku od zakończenia wszelkich wymaganych formalnych procedur, Strona Polska zbuduje wał ziemny z roślinnością wzdłuż południowej granicy kopalni Turów (wzdłuż drogi Opolno-Zdrój – Sieniawka), w celu uwzględnienia obaw podnoszonych przez mieszkańców Republiki Czeskiej dotyczących oddziaływania kopalni Turów, w szczególności w kwestii hałasu, światła i zanieczyszczenia powietrza, a także charakteru krajobrazu;

2. Strona Polska w terminie pięciu miesięcy od wejścia w życie Umowy przedłoży Stronie Czeskiej, za pośrednictwem Pełnomocników, projekt dokumentacji projektowej budowy wału ziemnego oraz, dodatkowo, studium akustyczne i studium dyspersji, przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę wału; Strona Czeska może przedstawić swoje uwagi do tego projektu, które powinny zostać należycie uwzględnione przez Stronę Polską; brak uwag ze Strony Czeskiej w ciągu dwóch miesięcy będzie uznany za zgodę; wszelkie późniejsze zmiany w dokumentacji projektowej lub budowie w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji lub jakiekolwiek zmiany w dozwolonej budowie wymagają takiej samej procedury;

3. wał ziemny będzie miał co najmniej kilometr długości i taką wysokość, że, na podstawie specjalistycznych badań, pozwoli na wystarczające zminimalizowanie odziaływania na terytorium Republiki Czeskiej wskazanego w ust. 1 i będzie pokryty warstwą gleby nadającą się do zasadzenia drzew; wał ziemny powinien być obsadzony tworzącymi zieloną ścianę szybko rosnącymi zimozielonymi drzewami, średniej wysokości lub wysokimi, profesjonalnie posadzonymi i licznymi; Strona Polska zapewni późniejszą pielęgnację i ochronę posadzonych drzew; budowa wału ziemnego będzie prowadzona tylko w porze dziennej (w godz. od 6:00 do 22:00);

4. Strona Polska może wyciąć ścianę zieleni na wale ziemnym lub usunąć wał ziemny wyłącznie w końcowej fazie rekultywacji kopalni Turów oraz za uprzednią zgodą Strony Czeskiej.

Z kolei z Art. 8 ust. 7 Umowy wynika, że Strona Polska wykona cztery otwory wiertnicze w celu monitorowania wszystkich istniejących warstw wodonośnych, z których jeden zostanie wykonany do podłoża krystalicznego w celu monitorowania podwęglowych i międzywęglowych warstw wodonośnych, a pozostałe do górnej warstwy wodonośnej, w miejscach wskazanych na mapie stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszej Umowy. Strona Polska zapewni włączenie wskazanych powyżej czterech otworów monitoringowych do czesko-polskiej sieci monitoringu wód podziemnych oraz dostarczanie danych zgodnie z wymogami określonymi powyżej.

Strona Polska deklaruje, że trzy z czterech otworów monitoringowych zostały wykonane do górnej warstwy wodonośnej. W terminie sześciu miesięcy od zakończenia wszelkich wymaganych na mocy prawa polskiego procedur formalnych, Strona Polska wykona czwarty otwór monitoringowy do podłoża krystalicznego w celu monitorowania podwęglowych i międzywęglowych warstw wodonośnych. Strona Polska umożliwi obecność ekspertów z zakresu geologii i hydrogeologii z Republiki Czeskiej, wskazanych przez Pełnomocnika, w trakcie wykonywania otworu oraz przeprowadzania profilowania geologicznego i testów hydrodynamicznych tego otworu monitoringowego. Strona Polska poinformuje Stronę Czeską o terminie wykonania tych prac z wyprzedzeniem przynajmniej czternastu dni. Strona Polska przedstawi informacje dotyczące wykonywania tych otworów monitoringowych sporządzonych zgodnie z przepisami prawa polskiego, przeprowadzania profilowania geologicznego i testów hydrodynamicznych takich otworów. Strona Czeska umożliwi obecność ekspertów geologicznych i hydrogeologicznych Rzeczypospolitej Polskiej, wskazanych przez Pełnomocnika, w trakcie wykonywania otworów wiertniczych w części niecki żytawskiej obejmującej Hrádek nad Nisou (Gródek nad Nysą).

Niewątpliwie powyższa Umowa nie podlegała ratyfikacji, więc nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Jest jednak źródłem prawa międzynarodowego, którego Rzeczpospolita Polska przestrzega zgodnie z art. 9 Konstytucji. Źródłami prawa międzynarodowego są bowiem umowy międzynarodowe zarówno ratyfikowane, jak i nieratyfikowane (Piotr Tuleja, komentarz do art. 9 Konstytucji RP, t. 2; [w] Piotr Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Lex).

Stosowanie prawa międzynarodowego przez polskie organy państwa może przybierać różne formy, a mieszczą się w tym również rozstrzygnięcia i działania faktyczne organów władzy wykonawczej. Stosowanie prawa sensu stricto oznacza, że sądy, organy administracji oraz inne organy władzy publicznej podejmują rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa międzynarodowego, co w przypadku jego samoistnego stosowania wymaga, by przepisy tego prawa nie były zbyt ogólne. Umowy międzynarodowych, które zostały podpisane, ale nie są ratyfikowane wchodzą w życie w trybie prostym, a więc ich przepisy nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP i mimo, że nie mogą być bezpośrednim źródłem obowiązków nakładanych na obywateli, to mogą mieć znaczenie dla aktów stosowania prawa. Przede wszystkim, sądy i inne organy władzy publicznej mogą i powinny dokonywać wykładni prawa krajowego w zgodzie z prawem międzynarodowym (Piotr Tuleja, op. cit., t. 3).

W judykaturze wskazuje się, że obowiązek respektowania prawa międzynarodowego obejmuje nie tylko ratyfikowane umowy międzynarodowe, ale również tzw. umowy międzyrządowe i resortowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 640/13, LEX nr 1519166; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2019 r., VII SA/Wa 1194/19, LEX nr 2746741), a oparcie decyzji administracyjnej wyłącznie na przepisach polskiego prawa, z pominięciem przepisów prawa międzynarodowego, które są prawnie relewantne, stanowi naruszenie prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2000 r., V SA 859/99, LEX nr 49877).

Art. 93 Konstytucji RP określa katalog źródeł prawa wewnętrznie obowiązującego. Nie jest to jednak katalog zamknięty i w jego świetle przedmiotową Umowę należy zaliczyć do takich źródeł. Nie mogą być one bezpośrednim źródłem obowiązków nakładanych na podmioty, obowiązują zaś jednostki organizacyjnie podległe organowi je wydającemu.

W realiach sprawy przedmiotowa Umowa została podpisana przez Prezesa Rady Ministrów, reprezentującego Rząd, czyli Radę Ministrów. Jak wynika z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 127 ze zm.), za wykonywanie obowiązków i korzystanie z praw wynikających dla Rzeczypospolitej Polskiej z tej Umowy odpowiedzialny jest minister kierujący działem administracji rządowej, właściwy do spraw, których dotyczy ta Umowa. W tym przypadku chodzi więc o ministra właściwego do spraw środowiska, czyli Ministra Klimatu i Środowiska. Zgodnie zaś z art. 121 ust. 2 u.o.o.ś., Ministrowi temu podlega Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, któremu z kolei podlegają Regionalni Dyrektorzy Ochrony Środowiska (art. 123 ust. 1a tej ustawy). W związku z powyższym, Umowa wiąże organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, a w konsekwencji również Sąd na skutek skarg.

Przyjmując więc tok rozumowania organu, pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej (Radą Ministrów) i jego członkiem, tj. Ministrem Klimatu i Środowiska, a organami ochrony środowiska (GDOŚ i RDOŚ) istnieje "podległość", którą należy interpretować szeroko.

Na marginesie zauważyć należy, że Umowa nie nakłada ewentualnych obowiązków na obywateli, lecz na Rząd reprezentujący Państwo Polskie. Z kolei inwestorem w niniejszej sprawie jest PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie. Jedynym akcjonariuszem tej Spółki jest PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Lublinie, której podmiotem kontrolującym jest Skarb Państwa (w 2023 r. posiadał 60,86% udziału w kapitale zakładowym).

Z powyższych rozważań wynika, że niepodlegające ratyfikacji umowy międzynarodowe mają znaczenie dla aktów stosowania prawa, a więc również np. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji określonego przedsięwzięcia. W okolicznościach niniejszej sprawy odnosi się do Umowy polsko-czeskiej.

Tym samym na etapie postępowania odwoławczego w sprawie zmianie uległ stan prawny, którego elementem stała się Umowa. Tymczasem organ wprost uznał, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż jest jedynie aktem prawa wewnętrznego. W ocenie Sądu, stanowisko to jest błędne.

Skutkiem powyższych ustaleń, kształt planowanej inwestycji (Kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "Turów", realizowanego w gminie Bogatynia) powinien uwzględniać zapisy Umowy, które są bardzo szczegółowe i odnoszą się do konkretnych, wprost opisanych w niej rozwiązań dotyczących m.in. monitoringu wód podziemnych i budowy wału ziemnego.

Sąd nie może zastępować organów administracji, ustalając ewentualny wpływ przedmiotowej Umowy na środowisko. Może jedynie kontrolować takie ustalenia poczynione przez organy. W okolicznościach niniejszej sprawy kontrola ta była jednak niemożliwa z uwagi na pominięcie Umowy przez organ II instancji.

Zważywszy na to, rolą organu w ponownym postępowaniu będzie przede wszystkim uwzględnienie w treści decyzji ustaleń Umowy w zakresie:

1. monitoringu wód podziemnych (Art. 3 ust. 6-9 i Art. 8 ust. 7);

2. budowy wału ziemnego (Art. 4).

Jeżeli zaś realizacja Umowy wpłynie na inne ustalenia decyzji, to rozważenia będzie wymagało ewentualne uzupełnienie Raportu OOŚ. W tym celu pomocne może być pozyskanie dokumentów wytworzonych w związku z realizacją Umowy.

W ocenie Sądu, w sprawie doszło więc do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co odnosi się do faktu zawarcia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Turów w Rzeczypospolitej Polskiej, podpisanej w Pradze dnia 3 lutego 2022 r. i nieuwzględnienia jej postanowień. Doprowadziło to do naruszenia art. 82 u.o.o.ś. w związku z art. 9 Konstytucji RP i w związku z Art. 3 ust. 6-9, Art. 4 i Art. 8 ust. 7 Umowy polsko-czeskiej, poprzez błędne uznanie, że Umowa ta nie ma zastosowania i w rezultacie pominięcie w zaskarżonej decyzji ustaleń zawartych w powołanych przepisach Umowy. Wskazane naruszenie skutkowało z kolei naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez częściowo błędne reformatoryjne orzeczenie przez organ II instancji, a więc bez uwzględnienia ustaleń Umowy polsko-czeskiej, która doprowadziła do zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, zasądzając od organu na rzecz poszczególnych Skarżących koszty postępowania sądowego. W przypadku Skarżącego 3 na koszty te składa się wysokość uiszczonego przez niego wpisu sądowego od skargi (kwot 200 zł) – zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Natomiast w przypadku pozostałych Skarżących, reprezentowanych przez radców prawnych, oprócz wpisu zasądzone zostały także koszty zastępstwa procesowego w wysokości po 480 zł, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz równowartość poniesionych opłat skarbowych od pełnomocnictw (po 17 zł) – na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz punktu IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).

-----------------------

10

I