Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku strony zleconego decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. wykluczył z płatności działkę ewidencyjną nr [...] na powierzchni 0,10 ha ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym, rolnik ubiegający się o przyznanie płatności do działki rolnej musi ją posiadać w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, że strona postępowania nie przedstawiła dokumentów potwierdzających tytuł prawny do spornej części ww. działki ewidencyjnej jako posiadacz samoistny, w przypadku faktycznego władania nią jako właściciel, lub jako posiadacz zależny, z czym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo. Ponadto stwierdzono przedeklarowanie powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...], wynoszące 0,04 ha. Łącznie wykluczono z płatności powierzchnię 0,14 ha. Jednolita płatność obszarowa (JPO) została przyznana do powierzchni zatwierdzonej, tj. 9,14 ha, płatność za zazielenienie została przyznana do powierzchni zatwierdzonej, tj. 9,14 ha oraz płatność dodatkowa (redystrybucyjna) została przyznana do powierzchni 6,14 ha. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) zastosowano art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania, Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie bezspornym pozostaje, iż pomimo przedstawienia dowodów na użytkowanie spornego gruntu o powierzchni 0,10 ha w okresie wiosennym 2020 r., w tym na dzień [...] maja 2020 r., skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających prawo posiadania spornej części działki ewidencyjnej nr [...], zarówno jako posiadacz samoistny w przypadku faktycznego władania nią jako właściciel (akt notarialny, akt własności ziemi, wypis z ksiąg wieczystych, wypis z ewidencji gruntów i budynków, decyzja administracyjna i inne), lub jako posiadacz zależny, z czym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą, jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo (umowa dzierżawy, użyczenia, najmu, inna umowa).

Organ wskazał, że skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem

w przedmiotowej sprawie podnosi kwestię błędnego jego zdaniem ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...]. Producent rolny stwierdził, że niewłaściwe ustalenie przebiegu granic w obowiązującym stanie prawnym zostało dokonane wskutek fałszerstwa, oszustwa oraz innych działań przestępczych.

W odpowiedzi na powyższe organ wskazał, że jego w kompetencji nie leży rozstrzygnięcie spraw, których prowadzenie leży w gestii innych instytucji państwowych, samorządowych i służb, takich jak m.in. rozstrzyganie co do prawa własności gruntów, przebieg granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi, a także zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, postępowania sądowe i prokuratorskie prowadzone w sprawach cywilnych, itp. W związku z powyższym w gestii organu nie jest rozstrzyganie, czy sporny fragment działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,10 ha leży w rzeczywistości w granicach działki ewidencyjnej nr [...] i czy granica pomiędzy tymi działkami została wyznaczona z naruszeniem prawa. Dyrektor podkreślił, że organy ARiMR wydają rozstrzygnięcia opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, zawierającym prawomocne dokumenty będące w obrocie prawnym. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobligowany był do tego, aby rozpatrując przedmiotową sprawę ustalić kto jest posiadaczem spornej działki ewidencyjnej nr [...] i komu przysługuje prawo do płatności do tego gruntu na 2020 r. Organ odwoławczy zauważył, że w toku rozpatrywanej sprawy skarżący nie przedstawił dowodów, które poświadczałyby prawo do posiadania spornej części działki ewidencyjnej nr [...], a organ I instancji słusznie stwierdził, że dowody przez niego wniesione w trakcie postępowania wyjaśniającego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym grunty te zostały wykluczone z płatności. Organ zaznaczył, że w sprawie nie ma znaczenia samo udowodnienie faktu użytkowania spornych gruntów w okresie wiosennym 2020 r., w tym w dniu [...] maja 2020 r. przez stronę, z uwagi na jednoczesny brak udowodnienia stosownymi dokumentami prawa posiadania spornej części działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,10 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. ustalił, że druga strona konfliktu kontroli krzyżowej potwierdziła zarówno użytkowanie, jak i prawo posiadania spornego gruntu, a będąc właścicielem nie wyraziła zgody na jego użytkowanie przez skarżącego.

Z kolei w odniesieniu do wniesionych dokumentów oraz informacji, odnoszących się do spraw z kampanii 2018 r. i 2019 r., organ podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r., na co nie mają wpływu płatności przyznane w latach poprzednich.

Ponadto organ odwoławczy podniósł, że do JPO producent rolny zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 9,28 ha. Wniosek został poddany kontroli administracyjnej, zgodnie z art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie skarżący zadeklarował we wniosku m.in działkę ewidencyjną nr [...] (część działki rolnej B) na powierzchni 8,25 ha. W procesie kontroli administracyjnej wykryto zawyżenie deklaracji powierzchni ww. działki ewidencyjnej wynoszące 0,04 ha. W ocenie organu odwoławczego, analiza zebranych dokumentów prowadzi do wniosku, że powierzchnia określona przez organ I instancji dla działki ewidencyjnej nr [...] jest prawidłowa.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie powstało zawyżenie powierzchni wynoszące 0,14 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 9,14 ha. Stąd w ocenie organu odwoławczego, w pełni zasadne, a wręcz konieczne, było więc zastosowanie postanowień art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...], zgodnie z którym, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią s stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Na podstawie tego samego przepisu organ I instancji rozstrzygnął w kwestii płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).

Skarżący w złożonej do tut. Sądu skardze zarzuca naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na rozstrzygniecie, tj. art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy oraz art. 80 kpk (prawdopodobnie chodzi o przepisy k.p.a.), polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całości materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia i nierozpatrzenia dowodów przez niego przedstawionych, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w tym brak odniesienia się organu do udokumentowanych zarzutów przestępstwa fałszerstwa dokumentów, a także rozpatrzenia sprawy bez uwzględniania dokumentacji z lat 2018 i 2019. Skarżący wskazał też naruszenie art. 157 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. oraz art. 3 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o przeprowadzenie jawnej rozprawy i przeprowadzenie dowodów wymienionych w skardze.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). W wyniku rozpatrzenia wniosku organ wkluczył z płatności część (0,10 ha) działki ewidencyjnej nr [...], uznając, że grunt ten nie był w posiadaniu skarżącego w dniu [...] maja 2020 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący podnosi, że sporny grunt otrzymał w darowiźnie od swoich rodziców w 1987 r. i leży on w granicach działki ewidencyjną nr [...], a nie działki nr [...]. Twierdzi, że niewłaściwie wyznaczono granice między tymi działkami, a zostało to dokonane wskutek fałszerstwa i antydatowania dokumentów. Podkreślił też, że sporny grunt użytkuje i obsiał go pszenicą ozimą.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący spełnił wszystkie przesłanki, aby przyznane mu zostały płatności, o które ubiegał się w 2020 r., a konkretnie rzecz ujmując, czy był on w posiadaniu na dzień [...] maja 2020 r. spornej części działki [...], którą zgłosił do rzeczonych płatności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "u.p.s.w.b.") w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b.).

Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku poszukiwania dowodów na tę okoliczność.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma regulacja zawarta w art. 8 ust. 1 u.p.s.w.b., zgodnie z którą jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z regulacji tej wynika, że jedną z przesłanek przyznania jednolitej płatności obszarowej jest posiadanie przez rolnika działki w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. W judykaturze utrwalił się pogląd, z którym Sąd w składzie orzekającym w pełni się zgadza, iż przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08). Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie osobę, której przysługuje jedynie formalnie tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów albo też na zadeklarowanych gruntach rolnych dokonuje incydentalnych zabiegów. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt SA/Go 81/19). Liczy się efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 129/21; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 228/07). Nie można tym samym otrzymać płatności do gruntów rolnych, na których nie prowadzi się działalności (upraw). Posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie. Ideą płatności jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Istotne jest więc rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek (por. wyroki NSA z dnia: 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 260/07; 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11).

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że skarżący udowodnił fakt użytkowania spornych gruntów w okresie wiosennym 2020 r., w tym w dniu [...] maja 2020 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący wyjaśnił (k. 12-13 akt adm.), że na gruncie tym wykonał jesienią 2019 r. orkę. Na koniec września 2019 r. na wskazanym gruncie, jak i na dalszej części działki ewidencyjnej nr [...] zasiał pszenicę ozimą, po uprzedniej uprawie i nawiezieniu gleby nawozami. Na wiosnę 2020 r. producent rolny zakupił środek chwastobójczy na cały areał obsiany pszenicą i wykonał opryski, w tym na spornym gruncie. Następnie wykonane zostało nawożenie nawozami azotowymi (wieloskładnikowe zostały zastosowane na jesieni przed zasiewem), saletrą amonową oraz saletrzakiem, oraz robione były opryski przeciwgrzybiczne, w tym w dniu [...] maja 2020 r.

Zdaniem jednak organu fakt udowodnienia przez skarżącego użytkowania spornej części działki nr [...] jest niewystarczający do przyznania płatności, z uwagi na niewykazanie przez stronę stosownymi dokumentami prawa do jej posiadania. Organ stwierdził, że w wyniku kontroli krzyżowej druga strona konfliktu potwierdziła zarówno użytkowanie, jak i prawo posiadania spornego gruntu, a będąc właścicielem nie wyraziła zgody na jego użytkowanie przez M. S.. Według organu odwoławczego w takim przypadku płatności przysługują temu rolnikowi, który użytkuje działkę oraz posiada do niej tytułu prawny. Dla uzasadnienia swoich racji organ odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 grudnia 2020 r.,

C-216/19 WQ, z którego wynika, że w sytuacji gdy wniosek o przyznanie pomocy został złożony zarówno przez właściciela gruntów rolnych, jak i przez osobę trzecią, która faktycznie wykorzystuje te obszary bez jakiejkolwiek prawa ich użytkowania, kwalifikujące się hektary odpowiadające rzeczonym obszarom są "w dyspozycji" jedynie właściciela tych obszarów, w rozumieniu art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Sąd nie neguje powyższego wywodu organu, jednak z zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu pierwszej instancji w ogóle nie wskazano na czym polegało użytkowanie spornej części działki nr [...] przez drugą stronę konfliktu, tj. A. L.. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 734/11 pomoc finansowa w formie płatności może być przyznana tym rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki rolne, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru sporadycznego. Organ nie wskazał jakie konkretne działania składały się na rolnicze użytkowanie gruntu przez A. L. i jakie dowody to potwierdzają. Ogólnie jedynie stwierdzono, że druga strona użytkowała ten grunt. Wprawdzie z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że A. L. przedłożył w tym względzie m.in. dokumenty, oświadczenia, lecz w aktach sprawy brak jest tej dokumentacji. Z wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. (k. 31-36 akt adm.) wynika, że działania drugiej strony polegały na wjechaniu na sporny grunt (w pszenicę) ciągnikiem (opryskiwaczem) w dniu [...] maja 2020 r. W takim przypadku organ powinien wyjaśnić, czy taką aktywność można uznać za użytkowanie spornej części działki w powyższym rozumieniu. Z decyzji organów obu instancji, jak i z akt sprawy nie wynika także na podstawie jakich dokumentów organ uznał, że tytuł prawny do tej działki przysługuje A. L..

W powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., ponieważ organ nie zebrał dowody, na które się powołuje i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, przez co przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Naruszony został także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie wskazał okoliczności faktyczne i dowody, na podstawie których uznał, że druga strona konfliktu użytkowała sporną część działki oraz posiadała do niej tytuł prawny.

Sąd podziela natomiast stanowisko organu pierwszej, że nie należy do kompetencji organów przyznających płatności rozstrzyganie, czy sporny fragment działki nr [...] leży w rzeczywistości w granicach działki nr [...] i czy wyznaczenie granicy pomiędzy tymi działkami zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Organ opiera się w tym względzie na dokumentach będących w obrocie prawnym, sporządzonych przez odpowiednie organy państwowe. Także sąd administracyjny nie ma możliwości, aby wyeliminować z obrotu prawnego kwestionowane przez skarżącego mapy geodezyjne. W niniejszym postępowaniu Sąd nie może również stwierdzić nieważności decyzji (o ile istnieją ku temu podstawy prawne), w oparciu o którą przyznano A. L. dopłaty.

Sąd oddalił też wnioski dowodowe zawarte w skardze. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Przepis ten nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji. W rezultacie sąd administracyjny nie może wbrew materiałom zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego oraz odmiennie niż wynika to z treści zaskarżonej decyzji, dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Przyjęcie takiego rozumienia art. 106 § 3 p.p.s.a. kłóciłoby się z podstawowymi założeniami dotyczącymi funkcjonowania administracji publicznej i kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyroki NSA: z dnia: 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17; z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 441/08; z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1507/17; z dnia 25 lipca 2019 r., II FSK 2458/17; z dnia 27 czerwca 2019 r., I FSK 467/19; z dnia 19 czerwca 2018 r., I FSK 2078/14; A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009, nr 2, str. 42-54). Sąd administracyjny nie przeprowadza również dowodu z przesłuchania świadków ([...]).

Sąd oddalił też wniosek o przeprowadzenie rozprawy. W piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. (k. 41-42 akt sądowych) wyjaśniono skarżącemu, że obecnie obowiązujące przepisy prawne wykluczają możliwość przeprowadzenia rozprawy w siedzibie Sądu z udziałem stron postępowania.

Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowione na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł.