II SA/Gl 1425/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-20	
Data wpływu	2025-11-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Artur Żurawik
Renata Siudyka /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 418; art. 48, art. 49e pkt 3; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Starszy referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2026 r. sprawy ze skargi W. H. i W.1. H.1. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 23 września 2025 r. nr WINB-WOA.7721.276.2025.ZS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 września 2025 r., nr WINB-WOA.7721.276.2025.ZS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej "PINB" lub "Organ I instancji") z 28 lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

PINB nakazał W. H. i W. H. (dalej "Skarżący") rozbiórkę budynku hali nr [...] o funkcji produkcyjnej, składającej się z dwóch segmentów, wybudowanego na działce nr [...] w T. przy ul. [...].

Podstawę prawną decyzji Organu I instancji stanowił przepis art. 49e pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 418; dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że PINB, po przeprowadzeniu 26 czerwca 2024 r. czynności kontrolnych, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej budowy hali nr [...] zlokalizowanej w T. przy ul. [...], na działce nr [...], której właścicielami są Skarżący. Kontrola wykazała, że na terenie ww. działki wybudowane zostały cztery obiekty budowlane w postaci hal. Postępowanie dotyczy hali nr [...] (według numeracji przyjętej w protokole z kontroli), składającej się z dwóch segmentów o wymiarach 10,13 x 19,80 m i wysokości 5,9 m (na ścianie frontowej budynku widnieje tabliczka "HALA [...]") oraz 10,0 x 23,20 m i wysokości 4,42 m (na ścianie frontowej budynku widnieje tabliczka "HALA [...]"). Według oświadczenia Skarżących, wyższy segment powstał w latach 2013-2017, natomiast niższy segment około 2022 r. Ich konstrukcja składa się z profili aluminiowych, przytwierdzonych do płyty fundamentowej. Segment wyższy posiada ściany obłożone blachą trapezową i dach dwuspadowy pokryty tkaniną poliestrową. Segment niższy posiada ściany i dach dwuspadowy obłożony płytą warstwową. Segmenty oddzielone są ścianą, w której zamontowano stolarkę drzwiową. Funkcja całego obiektu – produkcyjna (obróbka elementów metalowych). Obiekt posiada żelbetonową płytę fundamentową i jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian) oraz posiada dach. Elementy konstrukcyjne przytwierdzone są do płyty fundamentowej. Obiekt stanowi zatem budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. Na podstawie zdjęć ortofotomapy z lat 2013, 2015, 2018, 2022 i 2023 stwierdzić należy, że budowa segmentu wyższego hali nr [...] była realizowana w 2015 roku, natomiast niższy segment powstał po 2022 roku. Na zdjęciach z 2013 r. brak jest rozpatrywanego obiektu. Skarżący nie przedstawili pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Postanowieniem nr [...] z 23 sierpnia 2024 r. wstrzymano prowadzenie robót związanych z budową przedmiotowego budynku i poinformowano o możliwości złożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem ŚWINB z 3 października 2024 r. nr [...]. Skarżący odebrali postanowienie Organu I instancji 29 sierpnia 2024 r., a 20 września 2024 r. złożyli wniosek o legalizację obiektu.

Następnie postanowieniem z 16 października 2024 r. nr [...] nałożono na Skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących budynku hali nr [...], w terminie do 30 kwietnia 2025 r. Skarżący odebrali postanowienie 18 października 2024 r. W terminie do 30 kwietnia 2025 r. ani w terminie późniejszym dokumenty legalizacyjne nie zostały przedłożone. W sprawie zaistniała zatem sytuacja określona w art. 49e pkt 3 p.b.

W odwołaniu od decyzji Skarżący zarzucili, że na budowę hali nr [...] nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Hala nie jest bowiem budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. W konsekwencji bezzasadne jest zastosowanie art. 49e pkt 3 p.b. zwłaszcza, że przepis ten został przez PINB zastosowany do stanu faktycznego, który powstał przed datą jego wejścia w życie. Skarżący zarzucili także, że w sprawie nie został powołany biegły celem oceny czy sporna hala stanowi budynek, który wymaga pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. PINB oparł się na ortofotomapach, a to stanowi naruszenie k.p.a. Wskazali także, że decyzja jest niewykonalna z uwagi na błędne określenie adresata wykonania obowiązku. Zarzucili, że Organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wnikliwy stanu faktycznego sprawy.

Zaskarżoną obecnie decyzją ŚWINB utrzymał w mocy decyzję PINB uznając, że odwołanie Skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu decyzji ŚWINB zrelacjonował przebieg postępowania i przytoczył treść przepisów prawa, które znalazły zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że w całości podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z 3 października 2024 r. Obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., tj. posiada fundamenty, dach, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i trwale związany z gruntem, a jego wymiary wymagają takiego trwałego związania (łączna powierzchnia zabudowy to 432,57 m2). Obiekt jest przytwierdzony do płyty fundamentowej w taki sposób, że ma zapewnioną stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Obiekt ten nie stanowi obiektu tymczasowego ponieważ jego okres posadowienia na działce przekracza 180 dni, a ponadto jest trwale związany z gruntem przez fundament.

Obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a zatem znajduje zastosowanie tryb z art. 48 i nast. p.b. Skarżący złożyli wniosek o legalizację 20 września 2024 r. W konsekwencji nałożono na nich postanowieniem z 16 października 2024 r. nr [...] obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej w terminie do 30 kwietnia 2025 r. Do dnia wydania decyzji przez PINB Skarżący dokumentacji nie przedłożyli, nie wnieśli o przedłużenie terminu na jej złożenie, nie złożyli dokumentów w trakcie postępowania odwoławczego. PINB zasadnie zatem orzekł nakaz rozbiórki na podstawie art. 49e pkt 3 p.b. PINB prawidłowo określił adresata decyzji – budowa hali została zakończona, a Skarżący są właścicielami działki, na której wybudowano sporny obiekt.

Zarzuty względem błędnej kwalifikacji obiektu są bezpodstawne – ŚWINB powołał się na wyroki WSA w Gliwicach z 6 lutego 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 1421/24 i II SA/Gl 1422/24 dotyczące innych hal posadowionych na działce nr [...] w T.. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo, z zachowaniem reguł k.p.a.

Pismem z 24 października 2025 r. Skarżący zaskarżyli do sądu administracyjnego decyzję ŚWINB w całości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie:

1) art. 3 pkt 1 i 3 p.b. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyporządkowanie definicji legalnych pojęć "budynku" i "obiektu budowlanego" w odniesieniu do postawionej przez nich hali nr [...] o funkcji produkcyjnej, znajdującej się na działce nr [...] w T. przy ul. [...] i niewłaściwe uznanie przez organ, iż mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego wymagającego uzyskania stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, podczas gdy w rzeczywistości postawiona przez Skarżących hala nr [...] takiego pozwolenia nie wymaga (nie jest wymagane także zgłoszenie);

2) art. 49e pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, że na skutek zainicjowania postępowania legalizacyjnego postanowieniem z 16 października 2024 r. istniał obowiązek złożenia dokumentów legalizacyjnych przez Skarżących, podczas gdy hala nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia;

3) art. 6 k.p.a. poprzez stosowanie przepisu art. 49e pkt 3 p.b. do stanu faktycznego, który powstał przed datą jego wejścia w życie;

4) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie PINB jako, że:

- Organ odwoławczy nie zasięgał wiedzy specjalistycznej, tj. nie powołał biegłego do ustalenia czy hala produkcyjna stanowi budynek w rozumieniu p.b., który wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia,

- pozyskanie części materiału dowodowego, tj. ortofotomap z lat 2022 i 2023 jedynie z geoportalu, a nie w sposób zgodny z k.p.a.;

- brak precyzyjnych ustaleń, kiedy hala produkcyjna powstała;

- brak ustalenia jakie było przeznaczenie działki nr [...] w obowiązujących w dacie montażu hali produkcyjnej przepisach planistycznych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podali argumenty na poparcie wniesionych zarzutów.

ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszają bowiem prawa materialnego, nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami skutkującymi wznowieniem postępowania bądź stwierdzeniem nieważności ani nie uchybiają regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej "p.p.s.a."), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budynek hali nr [...] o funkcji produkcyjnej, na działce nr [...] przy ul. [...] w T., został wzniesiony w latach 2013 - 2022 z naruszeniem przepisów p.b., tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W konsekwencji wdrożono procedurę legalizacyjną z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.

Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 p.b.). W postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 p.b.). Jak stanowi art. 48 ust. 5 p.b. postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 p.b.). Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (art. 48a ust. 3 p.b.). W przypadku niezłożenia przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego wniosku o legalizację w wymaganym terminie organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części (art. 49e pkt 1 p.b.). W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 49b ust. 1 p.b.). Stosownie do art. 49e pkt 3 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie, Organ I instancji postanowieniem z 23 sierpnia 2024 r. nr [...] wstrzymał budowę hali nr [...] o funkcji produkcyjnej, na działce nr [...] przy ul. [...] w T., kwalifikując ją jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżących, ŚWINB postanowieniem z 3 października 2024 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB z 23 sierpnia 2024 r. nr [...] podzielając w całości ustalenia i oceny Organu I instancji. Organy nadzoru budowlanego na podstawie zebranego materiału dowodowego uznały, że sporna hala to obiekt wykonany na konstrukcji z profili aluminiowych osadzonych na żelbetonowej płycie fundamentowej w taki sposób, że ma zapewnioną stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym ją zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy swobodne przemieszczenie w inne miejsce. Segment wyższy posiada ściany obłożone blachą trapezową i dach dwuspadowy pokryty tkaniną poliestrową. Segment niższy posiada ściany i dach obłożony płytową warstwową. Wielkość konstrukcji i jej parametry techniczne determinujące trwałość obiektu budowlanego przesądzają o tym, że obiekt ten należy traktować jako trwale związany z gruntem. Przedmiotowa hala jest trwale związana z gruntem, gdyż jej posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Jednocześnie organy uznały, że sporny obiekt nie jest, z uwagi na rozwiązania konstrukcyjne, obiektem tymczasowym. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b., tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Hala istnieje na przedmiotowej działce od co najmniej 2022 r.

Z akt sprawy wynika, że postanowienie PINB z 23 sierpnia 2024 r. i postanowienie ŚWINB z 3 października 2024 r. zostały prawidłowo i skutecznie doręczone Skarżącym. Wskazane postanowienia są ostateczne (stosowany odpowiednio art. 16 § 1 k.p.a.) i prawomocne (stosowany odpowiednio art. 16 § 3 k.p.a.).

W postanowieniu z 23 sierpnia 2024 r. nr [...] poinformowano Skarżących o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację ww. obiektu oraz o tym, że w przypadku złożenia takiego wniosku istnieje konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu, której wysokość zostanie ustalona zgodnie z art. 49d p.b. Wskazano także sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej.

Skarżący 20 września 2024 r. złożyli, z zachowaniem terminu z art. 48a ust. 3 p.b. wniosek o zalegalizowanie budynku hali nr [...] o funkcji produkcyjnej, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w T.. W związku ze złożonym wnioskiem, PINB postanowieniem z 16 października 2024 r. nr [...] nałożył na Skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

W sprawie bezsporne jest, że Skarżący w ustawowym terminie nie przedłożyli dokumentów legalizacyjnych. Żaden z dokumentów legalizacyjnych nie został złożony do dnia wydania decyzji rozbiórkowej przez Organ I instancji ani w toku postępowania odwoławczego. Skarżący nie występowali także z wnioskiem o przedłużenie terminu na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych. Rację ma zatem Organ odwoławczy, że wobec biernej postawy Skarżących obowiązkiem Organu I instancji było orzeczenie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 49e pkt 3 p.b.

Wyjaśnić należy, że decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części organ nadzoru budowlanego wydaje po spełnieniu określonych w p.b. przesłanek. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e p.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m. in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie przedłożą, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce. Decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 p.b. ma zatem charakter związany co oznacza, że w razie ziszczenia się przesłanki w nim przewidzianej organ zobowiązany jest do wydania decyzji o rozbiórce. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności. Samo zaś złożenie wniosku o legalizację czy przedłożenie dokumentów legalizacyjnych jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.

W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy Skarżący przedłożyli dokumenty legalizacyjne w wyznaczonym im terminie w związku ze złożeniem wniosku o legalizację hali nr [...]. Nie jest kwestionowane to, że Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożyli żadnego z dokumentów legalizacyjnych wymienionych w postanowieniu PINB z 16 października 2024 r. nr [...]. Skarżący zostali poinformowani o prawie wynikającym z art. 48 ust. 3 u.p.b. oraz o konsekwencjach m. in. niezłożenia wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie, wycofania wniosku o legalizację oraz nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Zatem ziściła się przesłanka z art. 49e pkt 3 p.b. dla orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu. Przedmiot postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz decyzji o rozbiórce jest przy tym tożsamy.

Zarzuty skargi dotyczą zasadności wszczęcia postępowania legalizacyjnego z art. 48 p.b. Skarżący wskazują bowiem, że hala nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. oraz że, nie powstała w warunkach samowoli budowlanej.

Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że kwestie związane z kwalifikacją wykonanych robót budowlanych oraz trybem ich legalizacji zostały rozstrzygnięte w ostatecznym i prawomocnym postanowieniu o wstrzymaniu budowy. Dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia i oceny Sąd w pełni podziela. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest jedynie konsekwencją nieskorzystania przez Skarżących z uprawnienia do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Rację ma Organ odwoławczy, że charakter postępowania legalizacyjnego (etapowość) nie wymagał prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, gdyż na wcześniejszych jego etapach ustalono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Powoływanie się zatem przez Skarżących na kwestie związane z kwalifikacją wykonanych robót w postępowaniu w sprawie nakazu rozbiórki jest nieskuteczne.

Z art. 81 ust. 1 pkt 1 p.b. wynika, że organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi, dysponującymi wykwalifikowaną kadrą o odpowiednim doświadczeniu i wykształceniu z zakresu budownictwa. Organy nadzoru budowlanego były zatem w stanie prawidłowo dokonać kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz oceny stanu faktycznego sprawy. W takiej sytuacji ustalenie charakteru spornej hali i daty jej budowy nie wymagało uzyskania dodatkowego specjalistycznego dowodu w postaci opinii biegłego.

Jeśli chodzi o zarzut pozyskania części materiału dowodowego, tj. ortofotomap z naruszeniem k.p.a. to należy wyjaśnić, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje otwarty katalog dowodów. W świetle art. 75 k.p.a. niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, bądź też tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 1989 r., II SA 961/88, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Dowodem mogą być także wydruki ze stron internetowych, zdjęcia lotnicze, dane uzyskane z portali mapowych prowadzonych przez organy administracji rządowej (np. geoportal.gov.pl) oraz poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, jak również dane pochodzące z zasobów mapowych udostępnianych przez podmioty prawa prywatnego (np. serwis GoogleMaps) – tak NSA w wyroku z 14 lutego 2023 r., II OSK 2877/21, opubl. w CBOSA. Skarżący w toku postępowania mogli przedstawiać dowody przeciwne na wykazanie, że sporna hala powstała w innym czasie niż to zostało (na podstawie wydruków ortofortomap) ustalone przez organy nadzoru budowlanego. Z prawa tego Skarżący nie skorzystali.

W tych okolicznościach stawianie organom nadzoru budowlanego zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jest nieskuteczne. Nadto należy podkreślić, że na postanowienie ŚWINB w przedmiocie wstrzymania budowy przysługiwała odrębna skarga do sądu administracyjnego. Wobec tego Skarżący mieli możliwość jego weryfikacji poprzez bezpośrednie zaskarżenie do sądu administracyjnego.

Co prawda, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jednakże przepis art. 135 p.p.s.a. nie może służyć do obejścia rygorów dotyczących zaskarżania aktów i czynności, które mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w innej sprawie. Interpretacja przepisu art. 135 p.p.s.a. nie może ignorować założeń kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, w tym wymagań formalnych związanych z jej uruchomieniem. Kształtują one warunki, tryb i termin wniesienia skargi do Sądu, jak również formę i składniki treści. Podzielenie poglądu przeciwnego byłoby równoznaczne z usankcjonowaniem obejścia wzmiankowanych rygorów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2008 r., II FSK 165/07, opubl. w CBOSA).

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 6 w związku z art. 49e pkt 3 p.w. wskazać trzeba, że naruszenie przepisów prawa budowlanego powinno być ocenianie według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10 oraz uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, opubl. w CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.