Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Majowska (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2026 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia 10 lutego 2026 r. nr 24/040232/2024/1, [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej ustalenia poziomu potrzeby wsparcia uchyla zaskarżone postanowienie.

Pismem nadanym dnia 13 marca 2026 r. A. C. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim znak [...] , 24/040232/2024/1, z dnia 10 lutego 2026 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 26 września 2024 r. Skarżący złożył wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia (karta nr 36 i nast. akt administracyjnych).

Decyzją nr[...] , znak [...] z dnia 12 listopada 2025 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim, na podstawie art. 4b ust. 3 i art. 6b3 ust. 1 w zw. z art. 6b5 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 913),

- w pkt I decyzji - ustalił poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 punktów: 9 pkt,

- w pkt II decyzji - ustalił potrzebę wsparcia wyrażoną w wartościach punktowych w skali 0-4 punkty: poruszanie się w znanym środowisku: 1.800 pkt, poruszanie się w nieznanym środowisku: 1.800 pkt, kupowanie artykułów codziennej potrzeby: 1.800 pkt, przygotowywanie posiłków: 1.800 pkt, dbanie o dom i ubrania: 1.800 pkt,

- w pkt III określił, że decyzję wydaje się na okres do 30 września 2031 r.

Z zalegającego w aktach sprawy potwierdzenia odbioru nr [...] wynika, że decyzja została doręczona w dniu 22 grudnia 2025 r. (karta nr 10 akt administracyjnych).

W dniu 13 stycznia 2026 r. (koperta wraz z numerem i datą nadania - karta nr 9 akt administracyjnych) Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, kwestionując prawidłowość przeprowadzonego przez Komisję wywiadu oraz przedstawiając aktualny stan zdrowia i związane z tym trudności w codziennym funkcjonowaniu. Wskazał też na przewlekłe działanie organu.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem znak [...] z dnia 10 lutego 2026 r., organ działając na postawie art. 134, art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 22 grudnia 2025 r., zatem odwołanie z dnia 13 stycznia 2026 r. należało uznać za wniesione z naruszeniem ustawowego terminu. Dodał też, że Skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznania sprawy.

Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 16 lutego 2026 r. r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze wskazał, że organ nie dochowywał terminów załatwienia sprawy, ponadto w okresie świątecznym urzędy nie funkcjonowały, brak było innych osób, które mogłyby pomóc nadać wniosek w terminie, wskazał też na brak środków na zakup koperty i znaczka oraz oczekiwanie na emeryturę. Przedstawił również aktualne problemy zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, że w okresie międzyświątecznym organ funkcjonował w standardowych godzinach, zatem nie wystąpiła żadna przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie wniosku.

W dniu 11 maja 2026 r. do akt wpłynęło pismo Skarżącego, w którym Skarżący ponowił argumentację skargi, dodał, że wpływ na opóźnienie miał okres świąteczny, mróz uniemożliwiający wysłanie wniosku oraz godziny pracy osób, które mogłyby pomóc wysłać wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1297) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przypomnieć również należy, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Organ po wpływie środka zaskarżenia, zgodnie z art. 134 k.p.a., jeszcze przed dokonaniem merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do badania dopuszczalności złożonego środka zaskarżenia, zachowania terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania niedopuszczalności środka zaskarżenia bądź uchybienia terminu do jego wniesienia, prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ, że złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Ka 2111/94). Dopiero po ustaleniu, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, organ może badać kwestie materialnoprawne sprawy.

Należy jednocześnie pamiętać, że w przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, organy administracji obowiązane są w pierwszej kolejności do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stosownie do brzmienia art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W przywołanym przepisie zamieszczono przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Osoba zainteresowana przywróceniem terminu powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 331).

Zgodnie z przedłożonymi aktami administracyjnymi, decyzja organu o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia z dnia 12 listopada 2025 r. została doręczona Skarżącemu w dniu 22 grudnia 2025 r., co potwierdza pocztowe potwierdzenie odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta nr 10 akt administracyjnych). Decyzja organu zawierała pouczenie o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (str. 2 decyzji organu). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany dnia 13 stycznia 2026 r., przy czym termin do jego wniesienia upływał w dniu 5 stycznia 2026 r.

W sprawie nie została jednak w sposób jednoznaczny wyjaśniona kwestia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mianowicie, dostrzec należy, że w treści wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący, który nie był w toku postępowania reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, uzasadniając złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu wskazał na "okres świąteczny" oraz "mrozy" - jak podał - uniemożliwiające Skarżącemu wyjście z domu (str. 2 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku zwracał uwagę, na problemy zdrowotne skutkujące trudnościami z przemieszczaniem się ("nie mogę iść na autobus, do lekarza, coś załatwić urzędowe sprawy, też do sklepu..", str. 1 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), zależne również od "pogody, ciśnienia, temperatury, zapylenia, mrozu".

Organ winien zatem podjąć kroki celem wyjaśnienia, czy wskazana argumentacja stanowi w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W tym celu organ powinien zwrócić się do Skarżącego o sprecyzowanie wniosku.

Wobec powyższego, wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest przedwczesne. W przypadku ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upadnie bowiem konieczność wydawania przedmiotowego postanowienia.

Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania rozstrzygnięcie podejmowane przez uprawniony organ zależne będzie od sprecyzowania przez Skarżącego stanowiska wniosku w powyżej opisanym zakresie, a następnie sposobu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W przypadku uwzględnienia tego wniosku, byt prawny niniejszego postępowania zniknie, albowiem organ obowiązany będzie do rozpoznania wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w przypadku odmiennego rozstrzygnięcia występowały będą przesłanki do podjęcia tożsamego rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, że zakres kontroli sądowej mającej za przedmiot postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ogranicza się do analizy prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Tym samym Sąd nie jest uprawniony do oceny okoliczności dotyczących ustalenia przez organ poziomu potrzeby wsparcia określonych decyzją z dnia 12 listopada 2025 r., przesłanek przywrócenia terminu, ani też ewentualnej przewlekłości postępowania, na którą wskazuje Skarżący zarówno w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak również w skardze.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekając na posiedzeniu niejawnym z urzędu poczynił ustalenia w zakresie przysługujących Stronie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącemu niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.