Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Puck o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Puck a Prezydentem Miasta Zawiercie w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu T. B. należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej postanawia: wskazać Wójta Gminy Puck jako organ właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu T. B. zaliczki alimentacyjnej.

Wnioskiem z dnia 10 września 2009 r. Wójt Gminy P. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyznaczenie organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu T. B. zam., ul. (...) P., należności z tytułu wypłaconej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r, Nr 86, poz. 732 z późn. zmianami), zaliczki alimentacyjnej.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, iż Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. , postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2009 roku Znak: (...), uznał się niewłaściwym w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Z treści postanowienia wynika, że organem właściwym jest organ miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego i przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta P..

Wskazany w postanowieniu jako organ właściwy dłużnika Burmistrz Miasta P. nie mógł prowadzić postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że miejscem zamieszkania dłużnika alimentacyjnego jest miejscowość Ż. w gminie P. (leżąca poza obszarem administracyjnym gminy Miasta P.). Z tych względów, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta P., postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2009 roku Znak: (...) przekazał sprawę według miejsca zamieszkania dłużnika Wójtowi Gminy P..

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta Z. wniósł o wyznaczenie Wójta Gminy P. jako organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wskazując, że art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 1 poz. 7 z 2009 r. tekst jednolity z późn. zm.), na który powołuje się wnioskodawca nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przepis art. 41 w/w ustawy precyzuje, iż rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych podlegają rozpatrzeniu sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten nie ma w ocenie organu zastosowania do postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu zaliczek

alimentacyjnych. Wnioski T. B. wpłynęły w dniach 19 maja 2009 r. i 2 czerwca 2009 r., a więc w stanie prawnym wynikającym z ustawy z dnia 7 września 2007r.

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Tak więc w opinii strony w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie w/w ustawy.

Ustawa ta reguluje sprawy dotyczące umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej. Stanowi o tym wyraźnie art. 30 ust. 1 ustawy zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 -tj. należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wniosek strony i zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie winno nastąpić w oparciu o wskazany powyżej art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ustawodawca nie zastrzegł bowiem w przepisach przejściowych (rozdział 7 ustawy), iż postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych podlega rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych, tj. uprzednio obowiązującej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

Ustosunkowując się do zajętego przez wnioskodawcę stanowiska organ stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 1 kompetencje w zakresie umorzenia w/w zaległości należą do właściwości organu dłużnika. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika natomiast, iż miejscem zamieszkania dłużnika jest Ż. W miejscowości tej skupiają się czynności życiowe dłużnika, tam pracuje, przebywa i posiada rodzinę. W ocenie organu zatem sprawa niniejsza należy do kompetencji organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika tj. Wójta Gminy P..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, przy uwzględnieniu stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania. Spór taki może wystąpić w sytuacji, kiedy organy uznają się za niewłaściwe do załatwienia danej sprawy - przybiera on wówczas postać sporu negatywnego lub w sytuacji, kiedy organy uznają się jednocześnie za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny).

W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu pomiędzy Wójtem Gminy P., a Prezydentem Miasta Z. w przedmiocie umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu T. B. wypłaconej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r, Nr 86, poz. 732 z późn. zmianami), zaliczki alimentacyjnej.

Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z organów jest właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy.

Oceniając dopuszczalność wniosku i charakter sporu przedstawionego do rozstrzygnięcia przypomnieć należy, że Prezydent Miasta Z. stwierdzając brak swojej właściwości postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał sprawę do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta P. przyjmując, iż organem właściwym w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (teks jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) jest organ dłużnika. Następnie sprawa została przekazana Wójtowi Gminy P., jako organowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za prawidłowe należy przyjąć stanowisko Prezydenta Miasta Z. , iż przy ustaleniu organu właściwego w tej sprawie ocenie podlegać będą przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), a zwłaszcza art. 30 ust. 1 oraz 2 pkt. 9.

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 tej ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2, tj. należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia. Powołana wyżej ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., tj. z chwila wejścia w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (art. 47 ustawy). Natomiast stosownie do art. 2 pkt. 9 cytowanej ustawy organ właściwy dłużnika oznacza wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego.

Analiza powyższych przepisów upoważnia więc do stwierdzenia, że organem właściwym w zakresie rozpoznania wniosku T. B. zamieszkałego w Ż. (gmina P.) o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest organ dłużnika, a więc w tym przypadku Wójt Gminy P..

Natomiast za błędne należy uznać stanowisko Wójta Gminy P., iż na podstawie art. 41 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta Z. . Powołany przepis stanowi, iż na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych podlegają rozpatrzeniu sprawy, których przedmiotem są zaliczki alimentacyjne. W tej kategorii spraw nie mieści się natomiast umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 15 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.