Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę

Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 59 § 1 i art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącą J. S., reprezentowaną przez r. pr. M. B., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...].07.1953r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K., zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w K. [...] o powierzchni 18.7777 ha, ozn. jako parcele nr [...],[...] [...], [...] stanowiącej własność L. L.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, decyzję doręczono pełnomocnikowi J. S. - r. pr. M. B. w dniu w dniu 3 czerwca 2015 r. Od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2015r. pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 6 lipca 2015r wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015r. nr [...]. Jak podała, w trakcie opracowywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obłożnie zachorowała i od dnia 8 czerwca 2015 r. nie była w stanie pracować. Początek choroby miał miejsce w dniu 8 czerwca 2015 r. tj. w piątym dniu terminu do złożenia ww wniosku i jak wskazała do końca terminu pozostało jeszcze 9 dni. Z załączonego do akt sprawy administracyjnej zaświadczenia lekarskiego wynika, iż choroba trwała ponad 20 dni i wymagała od pełnomocnika skarżącej leżenia.

Minister Infrastruktury i Rozwoju podniósł, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobniła, że zapadła na chorobę, której charakter uniemożliwiał jej sporządzenie i przesłanie w terminie przedmiotowego wniosku osobiście lub przy pomocy innej osoby w tym substytuta. Organ uznał, że przeszkoda wykluczająca dokonanie przez radcę prawnego czynności procesowej samodzielnie nie jest okolicznością oznaczającą brak winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 21 ust, ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. nr 10 poz. 65 z późn. zm.), radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu. Nadto radcowie prawni są zrzeszeni w samorządzie radcowskim, który ma za zadanie między innymi dbanie o wywiązywanie się radców z obowiązku świadczenia pomocy prawnej. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, w razie potrzeby dziekan rady okręgowej izby radców prawnych wyznacza z urzędu zastępcę radcy prawnego, który nie może czasowo wykonywać czynności zawodowych. W konsekwencji, radca prawny powinien uprawdopodobnić, że nie było możliwe udzielenie dalszego pełnomocnictwa lub wyznaczenie z urzędu zastępcy radcy prawnego, (por. wyrok NSA z dnia 16.04.2014r. sygn. akt I OSK 110/14). W niniejszej sprawie natomiast pełnomocnik wnioskodawcy, będąca radcą prawnym, nie uprawdopodobniła, że zawiadomiła dziekana o konieczności wyznaczenia z urzędu zastępcy radcy prawnego. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego nie mógł zostać uwzględniony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. wniosła w imieniu J. S. jej pełnomocnik r. pr. M. B. żądając uchylenia postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W skardze min. podniosła, że nie neguje faktu, iż okres 5 dni był wystarczający dla sporządzenia w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże mając 14 dni na jego złożenie, uprawnione było przyjęcie, iż nie wymagało sporządzenia właśnie w pierwszych pięciu dniach. Wskazała, że może zaistnieć także taka sytuacja, że dopiero w ostatnim dniu biegu terminu nastąpi przeszkoda uniemożliwiająca jego dochowanie. Podniosła również, odnośnie udzielania dalszego pełnomocnictwa (substytucji), iż w pracy w jednoosobowej kancelarii nie ma możliwości zapewnienia stałego zastępstwa w każdym przypadku konieczności udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. W jej ocenie musiałaby być to osoba nie mająca swoich zobowiązań zawodowych, aby w każdej chwili istnienia potrzeby mogła przyjąć pełnomocnictwo substytucyjne do wykonania określonej czynności i dołączyła oświadczenia profesjonalnych pełnomocników. Faktem powszechnie znanym jest korzystanie z substytucji, jednakże zdarza się, że ze względu na szczególne okoliczności nie dojdzie to do skutku.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nie narusza prawa.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącą, reprezentowaną przez r. pr. M. B., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].05.2015r. nr [...]. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 59 § 1 w związku z art. 59 § 2 i art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 kpa natomiast stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem warunkiem powstania po stronie organu obowiązku przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, w tym również złożenia środka odwoławczego od nieostatecznej decyzji administracyjnej, jest brak istnienia winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego, który to brak powinien zostać uprawdopodobniony przez osobę zainteresowaną, wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i równoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Wszystkie przedstawione warunki muszą wystąpić łącznie, aby możliwe było przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej.

Zgodnie z poczynionymi przez organ ustaleniami przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, nadany bowiem został w dniu 6 lipca 2015r. w placówce pocztowej [...], czyli sześć dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (obłożnej choroby). Data ustania przyczyny uchybienia terminu (30 czerwca 2015r.) wynika z załączonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 czerwca 2015r. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie spawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015r. nr [...]. Jednakże zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu powyższemu terminowi. Należy mieć na względzie, że profesjonalny pełnomocnik radcy prawnego czy adwokat, zobligowany jest do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest ona od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami.

Należy uznać za organem, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością i pomimo tego dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 08.07.1998r. sygn. akt I SA/Lu 727/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 02.02.2000r. sygn. akt SA/Sz 2125/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Oddział Zamiejscowy w Katowicach z dnia 28.12.2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1781/99.

Zdaniem Sądu, profesjonalny pełnomocnik (radca prawny) prowadzący kancelarię prawną, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, powinien tak zorganizować swoją pracę, a także pracę swojej kancelarii, aby w razie choroby mógł zastąpić go pełnomocnik substytucyjny. Przy tym należy wskazać, iż z pełnomocnictw znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż r. pr. M. B. została umocowana do reprezentowania stron z prawem do substytucji. Ponadto należy wskazać, iż uprawdopodobnienie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 Kpa nie może się sprowadzać tylko i wyłącznie do przedstawienia zwolnienia lekarskiego, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania samodzielnie czynności procesowej i nadania pisma przez inną osobę.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wyrażany jest również pogląd, iż zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu osobiście lub korzystając z pomocy innych osób. (v. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz wyd. 7 Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2005).

Niezależnie, z treści ww zaświadczenia lekarskiego wynika, iż chora powinna była leżeć, jednakże na podstawie tego dokumentu nie sposób stwierdzić choroby ciężkiej, o charakterze obłożnym, wymagającej hospitalizacji, która uniemożliwiała dokonanie czynności osobiście lub przez osobę trzecią a polegającą tylko na złożeniu stosowanego wniosku. Również w sytuacji bardzo awaryjnej, jak wydaje się przedstawiać w niniejszej sprawie, pełnomocnik mógł się zwrócić z prośbą do swojej mocodawczyni-skarżącej. Wyjaśnienia profesjonalnego pełnomocnika w tym zakresie są zdawkowe i nie poparte innymi dowodami ,zaś w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia samo przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej o ile uprawniona do dokonania lej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (wyrok NSA z dnia 31.01.2012r. sygn. akt II OSK 2175/10).

Na marginesie należy dodać, iż wskazane w skardze oświadczenia r. pr. J. L. z dnia 3 lipca 2015r., adw. C. W. z dnia 6 lipca 2015r. i r. pr. E. L. z dnia 3 lipca 2015r. dotyczące odmowy sporządzenia przedmiotowego wniosku, w ocenie Sądu nie mają znaczenia wobec innych możliwości dokonania powyższej czynności. Również należy mieć na uwadze, że powyższy środek zaskarżenia nie wymagał szczegółowego uzasadnienia. Wystarczyło tylko wyrażenie niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia i w tym zakresie możliwe było powierzenie czynności w postaci złożenia środka zaskarżenia osobie trzeciej. Pełne zaś uzasadnienie wniosku można było sporządzić również w terminie późniejszym.

Reasumując zdaniem Sądu, przyjmując obiektywny miernik staranności, wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy, należy uznać, iż jego obowiązkiem jest właściwe zorganizowanie swojej pracy, w tym poprzez zapewnienie zastępstwa na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie spraw reprezentowanej strony, w tym także z obowiązkiem dochowania terminów. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie ze strony profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwia przyjęcie, że uchybił on terminowi bez swojej winy.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że zarzuty skargi nie są uzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.