Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marian Wolanin del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Krakowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Krakowa a Wójtem Gminy Krzymów przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A.K. o skierowanie P.K. do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy Krzymów jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 22 MAJA 2026 R. PREZYDENT MIASTA KRAKOWA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY KRZYMÓW W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU A.K., DALEJ: OPIEKUNKA ZAINTERESOWANEJ, O SKIEROWANIE P.K., DALEJ: ZAINTERESOWANA, DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowana jest całkowicie ubezwłasnowolniona, a opiekunka zainteresowanej ma wprawdzie miejsce zameldowania na pobyt stały w Krakowie, ale miejscem jej zamieszkania jest miejscowość Szczepidło w gminie Krzymów, gdzie przeprowadziła się we wrześniu 2024 r. w celu opieki nad matką. Opiekunka zainteresowanej miała przy tym zadeklarować bezterminowy charakter przeprowadzki. Opiekunka miała przy tym zadeklarować chęci poszukiwania zatrudnienia i kontynuowanie leczenia w miejscowości aktualnego pobytu. Wnioskodawca zaznaczył, że decyzjami Wójta Gminy Krzymów przyznano zainteresowanej usługi opiekuńcze i zasiłek celowy na zakup opału. Decyzje te zostały wydane przy tym już w okresie, gdy z uwagi na ubezwłasnowolnienie zainteresowanej jej przedstawicielem prawnym była opiekująca się nią córka.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Krzymów wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Krakowa jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w toku postępowania ustalono, że opiekunka zainteresowanej koncentruje swoje sprawy życiowe w Krakowie. Podniósł, że pobyt opiekunki zainteresowanej w gminie Krzymów ma miejsce wyłącznie z uwagi na konieczność opieki nad matką, a sama opiekunka na stałe mieszka w Krakowie. Wójt zaznaczył przy tym, że przyznanie zainteresowanej świadczeń ze środków pomocy społecznej w miejscu jej pobytu, a nie miejscu zamieszkania jej opiekuna prawnego wynikało ze szczególnej sytuacji, w jakiej znajdowała się zainteresowana.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Krakowa, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy Krzymów. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku o skierowanie zainteresowanej do domu pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 639), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wspomniana ustawa nie definiuje pojęcia miejsce zamieszkania, w związku z czym pojęciu temu należy – zgodnie z postulatem spójności systemu prawnego – przypisać znaczenie, jakim posługuje się art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795), dalej: k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jednocześnie w myśl art. 27 k.c. miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

W rozpoznawanej sprawie opiekunka zainteresowanej składając wniosek o skierowanie zainteresowanej do domu pomocy społecznej wprawdzie jako adres zamieszkania wskazywała adres w Krakowie deklarując adres w Szczepidle wyłącznie jako adres pobytu oraz w początkowym okresie postępowania deklarowała Kraków jako miejsce zamieszkania, to nie może ujść uwadze, że w oświadczeniu z 15 stycznia 2026 r. wyraźnie wskazała, że obecnie jej miejscem zamieszkania jest Szczepidło, gm. Krzymów. Opiekunka zainteresowanej wskazała przy tym, że to w tej miejscowości poszukuje zatrudnienia i zamierza kontynuować leczenie przerwane w Krakowie. Okoliczności te pozwalają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uznanie, że w toku postępowania doszło do zmiany miejsca zamieszkania opiekunki zainteresowanej przesądzającej jednocześnie o miejscu zamieszkania samej zainteresowanej, a co za tym idzie o właściwości organu, który powinien rozpatrzyć złożony wniosek. Opiekunka zainteresowanej wskazuje przy tym, że deklarowana przez nią możliwość powrotu do Krakowa wynika ze związku emocjonalnego z poprzednim miejscem zamieszkania, ale nie oznacza takiego definitywnego zamiaru. Nie pozwala to tym samym za uznanie, że pobyt opiekunki zainteresowanej w gminie Krzymów ma charakter niewskazujący na trwałość takiego pobytu.

W świetle powyższych wywodów za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku opiekunki zainteresowanej należało uznać Wójta Gminy Krzymów.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.