Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 811/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi D. Z. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 stycznia 2015 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że kwota zobowiązania wynikająca z zaskarżonej decyzji jest znaczna, a jej egzekucja wiązałaby się dla niego z niemożliwością utrzymania siebie i najbliższej rodziny. Podniósł ponadto, że skierowanie egzekucji do jego majątku, jako osoby znanej w kręgach biznesowych, spowoduje utratę jego wiarygodności, niemożliwą do odzyskania nawet po uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając wniosek na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący zaniechał wykazania okoliczności, których wystąpienie warunkuje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że Sąd nie dysponuje danymi o stanie majątkowym skarżącego, zaś zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem na jego majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się przy uwzględnieniu szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej. Odnosząc się do argumentu skarżącego o utracie wiarygodności Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał na czym polegałaby realna szkoda, czy też spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia na podstawie art. 196 P.p.s.a., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu argumentował, że zobowiązanie podatkowe ustalone w zaskarżonej decyzji na łączną kwotę 287 751,73 zł stanowi znaczną sumę pieniędzy, zaś skarżący aktualnie uzyskuje przychody wyłącznie z zasiadania w radzie nadzorczej spółki i osiąga miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2 480 zł netto, a ponadto nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji w jego ocenie spowoduje nieodwracalne skutki w sferze działalności zawodowej i rodzinnej, naraża na zmianę zaufania wśród obecnych i przyszłych partnerów biznesowych, a jego rodzinę na życie na poziomie minimum egzystencji. Zarzucił ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ocenił wniosku przez pryzmat przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny – dokonując kontroli instancyjnej – nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek.

Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym był skarżący i to na nim ciążył – z mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. – obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

Analiza uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a.

Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za taką nie można bowiem było uznać wyłącznie gołosłownego oświadczenia, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w sferze działalności zawodowej i rodzinnej skarżącego. Słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że choć kwota zobowiązania wynikająca z decyzji jest znaczna to skarżący nie wykazał jakie są jego dochody i majątek, nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Również w aktach sprawy (zarówno sądowych jak i administracyjnych) brak jest dokumentów i informacji, z których wynikałoby, w jakiej sytuacji majątkowej znajduje się skarżący. Nawet uwzględniając informacje przedstawione w zażaleniu o tym, że jedynym dochodem skarżącego jest kwota 2 480 zł miesięcznie stwierdzić należy, że informacja ta nie znajduje oparcia w aktach sprawy i nie została przez skarżącego w żaden sposób uprawdopodobniona stosownymi dokumentami.

Tymczasem wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona, czy też oderwana od tej sytuacji wysokość kwoty objętej zaskarżoną decyzją. Innymi słowy to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący jednak, przez zaniechanie wykazania konkretnych, popartych stosownymi dokumentami, informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej spowodował, że nie jest możliwa w ramach tego wniosku, ani na podstawie akt sprawy ocena, czy wykonanie decyzji przez wyegzekwowanie kwoty z niej wynikającej spowoduje u skarżącej wystąpienie przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej.

Ponadto nadmienić należy, że sama wysokość zobowiązania podatkowego nie stanowi dostatecznego argumentu uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Niewątpliwie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie zostały spełnione.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.