II SAB 137-139/03 - Wyrok

Data orzeczenia	2003-09-12	
Sąd	NSA w Warszawie (przed reformą)	
Sędziowie	Jaśkowska Małgorzata /przewodniczący sprawozdawca/
Rajewska Jolanta
Pocztarek Małgorzata	
Symbol z opisem	645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652	
Powołane przepisy	Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198; art. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.	
Tezy
Pieczęć oraz podpis ministra stanowią informację publiczną. W uzasadnieniu sądu widnieją one na dokumentach urzędowych, które w całości są taką informacją. Nie oznacza to, że można domagać się ich udostępnienia w każdej formie, np. podpisu in blanco lub pieczątki przy płycie CD. Mogą temu stanąć na przeszkodzie inne przepisy lub względy techniczne. W takim przypadku podmiot mający obowiązek udzielić takiej informacji musi powiadomić pisemnie, że nie może zrealizować wniosku w żądanej formie i wskazać inną.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Macieja G. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - zobowiązuje Ministra Zdrowia do rozpatrzenia wniosku Macieja G. z dnia 2 lutego 2003 r. w zakresie żądania udostępnienia wyglądu podpisu Ministra Zdrowia i treści urzędowej pieczęci Ministra Zdrowia w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem; w pozostałym zakresie umarza postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.	
Uzasadnienie
Stan sprawy przedstawiał się następująco. Maciej G. występował do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o zaskarżenie do Sądu Najwyższego sprzecznych z prawem uchwał Naczelnej Rady Lekarskiej. Toczył w związku z tym korespondencję z organem. W dniu 20 września 2002 r. kierując do ministra wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu w poruszanych przez niego sprawach, wniósł jednocześnie wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie:

- odpisu opinii prawnej o jakiej mowa w piśmie (...) Ewy K. p.o. Dyrektora Departamentu do Spraw Pracowników Ochrony Zdrowia z 16 lipca 2002 r.,

- informacji czy minister uznał, że uchwała (...) Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 19 marca 1999 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej jest zgodna z prawem,

- odpisów pism w jego sprawie oraz pism /opinii, stanowisk etc./ w sprawach podobnych, jakimi dysponuje Ministerstwo Zdrowia, jeżeli nie zostały wcześniej przesłane mu do wiadomości.

W dniu 9 grudnia 2002 r. skierował do ministra wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z nieudzieleniem mu informacji publicznej o którą występował we wniosku z 20 września 2002 r. 

W dniu 4 marca 2003 r. otrzymał pismo (...) Renaty P. - Koordynatora Departamentu Dialogu Społecznego zawierające m.in. odpowiedź na wniosek w sprawie udzielenia informacji. W piśmie tym stwierdzono, że opinie o które występuje skarżący mają charakter pomocniczego objaśnienia a nie informacji publicznej, gdyż są przedstawiane na wewnętrzny użytek danego urzędu. Również pozostałe wnioski nie dotyczą informacji publicznej. W szczególności pisma kierowane do ministerstwa przez indywidualne osoby fizyczne nie tylko nie należą do kategorii informacji publicznej, ale i nie powinny być udostępniane osobom trzecim.

Wskazano także, że nie ma przepisu, który nakazywałby przesłanie osobistego podpisu Ministra Zdrowia wraz z odciskiem pieczęci Ministra Zdrowia. Oznaczałoby to przesłanie dokumentu z podpisem in blanco.

W dniu 2 lutego 2003 r. ponownie skarżący wezwał ministra do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo wniósł o udzielenie informacji o treści przemówienia Ministra Zdrowia dotyczącej Narodowego Funduszu Zdrowia rozprowadzanego w formie nagrania CD:

wyglądu podpisu Ministra Zdrowia

treści urzędowej pieczęci ministra

Jako formę informacji poprosił o doręczenie płyty CD z odręcznym podpisem i odciskiem pieczęci na papierowej kopercie płyty.

W odpowiedzi 9 czerwca 2003 r. Koordynator Departamentu Dialogu Społecznego poinformowała pismem (...), że podpis i treść pieczęci nie podlega prawu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej. Z treścią i wyglądem pieczęci urzędowej można się natomiast zapoznać korzystając z ogólnodostępnych aktów prawnych, tj. dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych /Dz.U. nr 47 poz. 314 ze zm./ a także z wydanego na podstawie delegacji art. 12 dekretu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych /Dz.U. nr 47 poz. 316 ze zm./. Dostęp do nich odbywa się więc na podstawie odrębnej ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych /Dz.U. nr 62 poz. 718 ze zm./. Co więcej, zgodnie z pkt 11 rozdz. IX zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie organizacji pracy kancelaryjnej w Ministerstwie Zdrowia urzędową pieczęć okrągłą umieszcza się jedynie na pismach mających charakter dokumentu. Dokument zaś to akt mający znaczenie dowodu, stwierdzający prawidłowość określonych w nim danych lub zdarzeń. Dlatego też nie ma podstaw do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej.

W dniu 2 kwietnia 2003 r. Maciej G. ponownie wezwał ministra właściwego do spraw zdrowia do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji.

Z uwagi na obawy użycia podpisu i pieczęci jako dokumentu in blanco zaproponował umieszczenie tych informacji na standardowych życzeniach świątecznych lub standardowych podziękowaniach za zainteresowanie pracami ministra.

W dniu 14 maja 2003 r. Maciej G. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na ministra właściwego do spraw zdrowia z uwagi na brak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wnioski z 20 września 2002 r. i z 2 lutego 2003 r. a także zasądzenie kosztów postępowania /wpis 10 zł i przesyłka polecona 4 zł/. Wskazał, że jego wniosek z 20 września dotyczył udostępnienia odpisu opinii prawnej o jakiej dowiedział się z pisma z 16 lipca 2002 r. Orientuje się też, że Departament prawny wydał opinię w jego sprawie 18 sierpnia 2002 r. (...). Z kolei jego wniosek z 2 lutego 2003 r. dotyczył wyglądu podpisu Ministra Zdrowia i treści pieczęci urzędowej. Skarżący uznał, że pismo Renaty P. z 4 marca 2003 r. nie stanowi decyzji administracyjnej z uwagi na braki wymaganych elementów decyzji.

W odpowiedzi na skargę Departament Dialogu Społecznego podtrzymał swoje stanowisko, że żądanie udostępnienia podpisu oraz treści pieczęci Ministra Zdrowia nie może mieć podstawy w ustawie o dostępie do informacji publicznej, powtarzając argumenty z pisma z dnia 4 marca 2003 r.

W piśmie z 10 lipca 2003 r. skarżący stwierdził, że uzyskał odpis o który wnosił 20 września 2002 r. W tej części wycofuje skargę. Natomiast nadal podtrzymuje żądanie dotyczące udostępnienia wyglądu podpisu oraz treści pieczęci urzędowej. Zarzucił też, że osoba udzielająca odpowiedzi nie dysponuje pełnomocnictwami ministra do udzielania odpowiedzi na skargi i odpowiedzi na wnioski w sprawie informacji publicznej. Wskazał, że wraz z tym pismem koszty postępowania wynoszą 17 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Podpis ministra i odcisk jego pieczęci urzędowej znajdują się na sporządzanych przez tegoż ministra dokumentach urzędowych, które w myśl art. 6 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/ stanowią informację publiczną. Stanowi ją przy tym nie tylko treść wspomnianych dokumentów, ale również zgodnie z wymienionym artykułem jego postać. Treść pieczęci urzędowej oraz wygląd /postać/ podpisu ministra, jako elementy informacji publicznej stanowią więc również wspomnianą informację. Minister należy też do kręgu podmiotów zobowiązanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W przedmiotowej sprawie nie wchodzi w grę szczególna regulacja prawa dostępu do treści pieczęci urzędowej. Powołane przez organ w odpowiedzi akty nie regulują bowiem w pełni treści pieczęci ministra właściwego do spraw zdrowia. W szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych /Dz.U. nr 47 poz. 316 ze zm./ wskazuje jedynie na wymiar pieczęci, zezwalając przy tym w par. 15 na użycie nazwy jednostki organizacyjnej w formie skróconej. Nie występuje więc taka regulacja jak np. w odniesieniu do komisarza wyborczego, gdzie uchwałą Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie wzoru pieczęci komisarza wyborczego /M.P. nr 13 poz. 226/ wyraźnie wskazano na obraz takiej pieczęci. Stąd nie można przyjąć, że powoływane przepisy wyłączają w tym zakresie uzyskanie stosownej informacji na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r.

Nie oznacza to jednak, że składający wniosek może domagać się udostępnienia mu stosownej informacji, tj. wyglądu podpisu i pieczęci jedynie w określonej formie. Zgodnie z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, takie udostępnienie nie jest możliwe, jeżeli nie pozwalają na to środki techniczne. Podobnie, jeżeli przeciwko określonej formie przemawiają względy prawne, np. możliwość wykorzystania podpisu in blanco i przepisy regulujące przypadki w których umieszcza się na dokumencie podpis ministra i jego pieczęci, organ winien poinformować wnioskodawcę o innej formie udostępnienia informacji, np. okazania.

W przedmiotowej sprawie organ mimo złożenia wniosku nie dostarczył żądanej informacji, ani nie zaproponował zgodnie z art. 14 ustawy innej formy jej udostępnienia. Tymczasem udostępnienie takiej informacji powinno nastąpić na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Dlatego w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 26 i art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 6 ust. 4a i 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W pozostałym zakresie, z uwagi na cofnięcie skargi, postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym umorzono na podstawie art. 355 par. 1 Kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1ustawy o NSA.