Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] (poprzednio [...]) sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 892/17 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 892/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wspornych o wysokości powyżej 3 m i instalacji radiokomunikacyjnych stacji bazowej [...], na budynku położonym w S. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb v), oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (następca prawny [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. – przeniesienie części majątku), zaskarżając go w całości.

Sądowi I Instancji zarzucono w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego polegające na:

1. naruszeniu art. 3 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 t.j.), poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że prace planowane w ramach zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego stanowią obiekt budowlany w postaci budowli, wymagający pozwolenia na budowę,

2. naruszeniu art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b., poprzez jego niezastosowanie do całości prac objętych zgłoszeniem,

3. naruszeniu art. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71) poprzez przyjęcie, że fakt istnienia w sąsiedztwie planowanej inwestycji obiektu innego operatora telekomunikacyjnego wpływa w jakikolwiek sposób na kwalifikację środowiskową planowanego przedsięwzięcia,

4. naruszeniu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 poz. 1222 t.j., ze zmianami) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1984 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz1892 t.j.) poprzez przyjęcie, że inwestor nie jest uprawniony do dysponowania nieruchomością na cele budowlane m.in. poprzez przyjęcie, że prace objęte zgłoszeniem nie mieszczą się w pojęciu dopuszczalnej eksploatacji nieruchomości wspólnej.

Powyższe naruszenia przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich następstwie sąd wydał wadliwe orzeczenie, co uniemożliwia skarżącemu zgodne z prawem rozpoczęcie planowanych robót budowlanych.

W związku z powyższym wniesiono o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi (na podstawie art. 188 p.p.s.a.) poprzez uchylenie decyzji oraz poprzedzającego ją sprzeciwu,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że przesłanki zastosowania przepisu art. 188 p.p.s.a., w szczególności dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy, nie zostały spełnione, wniesiono o:

4. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach,

5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

6. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z poglądem, zgodnie z którym planowana przez nią inwestycja wymaga na podstawie Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, przywołując na poparcie swojego stanowiska, orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skarżąca kasacyjnie odniosła się także do przedstawionej przez organy oraz sąd wojewódzki oceny posiadanego przez nią jako inwestora tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podkreślając, że umowa zawarta ze spółdzielnią, zarządzającą częścią wspólną budynku, na którego dachu miała zostać zrealizowana inwestycja, jest w pełni skuteczna i uprawnia inwestora do podjęcia zaplanowanych przez niego działań.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego co oznacza, że stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany.

Przechodząc do oceny zarzutów, zawartych w punkcie 1 i 2 (naruszenie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r., zapewne autorowi chodziło o ustawę prawo budowlane, ale wskazano tylko jej skrót "p.b."), poprzez błędne zastosowanie art. 3 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 1 i niezastosowanie art. 29 ust. 2 pkt. 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b., stwierdzić należy, że nie mogły one skutecznie podważyć przyjętego przez sąd I instancji stanowiska odnośnie kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym stanowiska o zasadności wniesienia sprzeciwu.

Przedmiotem zgłoszenia spółka [...] uczyniła budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, na dachu 9-cio kondygnacyjnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Sosnowcu (działka nr [...], obręb [...]), w skład której wchodzi antenowa konstrukcja wsporna o wysokości powyżej 3 m, instalacja radiokomunikacyjna stacji bazowej [...] składająca się z 3 masztów mocowanych na dachach na nadbudówce klatki schodowej, szafy outdoor na ruszcie, podestu z krat pomostowych, adapterów anten [...], które zostaną zamontowane na wspornikach mocowanych do konstrukcji masztów. Z dołączonej do zgłoszenia kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że na masztach zostanie zainstalowanych 6 anten sektorowych oraz anteny radioliniowe.

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych.

Należy zauważyć, że pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane). Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 ustawy Prawo budowlane). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Planowana przez skarżącą inwestycja nie może być uznana jednak za urządzenie zainstalowane na budynku. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym i urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się z urządzenia przekaźnikowego, wież antenowych i anten. Tworzy ona samodzielną i odrębną w stosunku do budynku całość techniczno-użytkową, składającą się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku.

Dlatego ma rację sąd I instancji, że jej realizacja musi być poprzedzona uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę.

Powyższy pogląd ma swoje oparcie w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołanym licznie przez sąd wojewódzki w uzasadnieniu. Dodatkowo można jeszcze wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1407/12, 20 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1148/15, 11 lutego 2016 r., sygn. akt 1429/14, 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt. II OSK 1389/16.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia naruszenia § 2 ust. 1pkt. 7 oraz § 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko gdyż sąd I instancji nie wskazywał czy zgłaszana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził tylko, z czym trzeba się zgodzić, z uwagi na treść § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, że jak wynika z akt, objęta zgłoszeniem stacja miałaby być zrealizowana na budynku, na którym znajduje się już tego typu obiekt innego operatora (P4), czego nie uwzględnia opracowana dla spornego przedsięwzięcia kwalifikacja w zakresie jego oddziaływania na środowisko, co ma zaś istotne znaczenie w związku z treścią art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Ma racje także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i organy orzekające, że [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. nie dołączyła do zgłoszenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 2 i w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek wielorodzinny, nieruchomość ta stanowi własność gminy oraz znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób prywatnych i Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Kwestię dotyczącą zarządu nieruchomością wspólną reguluje art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26 .Natomiast jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt. II OPS 2/15 -Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej (uchwała w uzasadnieniu precyzuje jak należy rozumieć te pojęcia). Wynika z tego wyraźnie, że umowa najmu, na którą powołuje się inwestor w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na charakter planowanych robót budowlanych, nie mieści się we wskazanym wyżej zakresie: eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. Tym samym chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1984 r. o własności lokali. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.