Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi A. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku K. S. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa chlewni rozrodu dla około 234 loch produkcyjnych w cyklu zamkniętym wraz z tuczarnią i niezbędną infrastrukturą na działkach nr ewid. 265, 266 i 267 obręb O. w gminie [...], powiat [...], województwo [....]".

Odwołanie od tej decyzji złożyli A. K., S. Ł., W. R., A. W., K. M., J. W., R. M. podnosząc, że jako właściciele działek sąsiadujących oraz będących w zasięgu oddziaływania inwestycji wnoszą sprzeciw. Ponieśli, że mieszkańcy miejscowości O. stanowczo sprzeciwiają się budowie chlewni przemysłowej zlokalizowanej w odległości 90m od zabudowań. Stanowi ona zbytnią uciążliwość dla lokalnej społeczności.

SKO, po rozpoznaniu odwołań złożonych przez: A. W., J. W., S. Ł., W. R. i A. K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., wskazaną na wstępie decyzją, umorzyło postępowanie odwoławcze.

Kolegium wywiodło, że wyżej wymienieniu nie posiadają legitymacji do złożenia odwołania, nie posiadają przymiotu strony. Są mieszkańcami O., lecz zgodnie z dokumentacją postępowania, w tym mapą określającą zasięg oddziaływania przedsięwzięcia oraz wypisami z rejestru gruntów nie są stroną postępowania i nie brali w nim udziału. Uznało zatem, że żądanie wnoszących odwołanie nie znajduje oparcia w normach prawa materialnego i wniesione zostało przez osobę nie mającą do tego legitymacji. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożył A. W., zarzucając błędne ustalenie stron postępowania. Nie zgodził się z ustaleniami Kolegium, że odwołujący nie posiadają legitymacji do złożenia odwołania. Wyjaśnił, że odwołanie zostało złożone przez A. K., S. Ł., W. R., A. W., K. M., J. W., R. M. Kolegium przyjęło że odwołania złożyli jedynie A. W., J. W., S. Ł., W. R., A. K. Pominęło natomiast osobę – K. M. i R. M., którzy to posiadają legitymację do skutecznego wniesienia odwołania. Osoby te, zgodnie z mapą określającą zasięg oddziaływania przedsięwzięcia oraz z wypisami z rejestru gruntów są stronami postępowania.

Dodatkowo skarżący zauważył, że Kolegium odrębną decyzją z [...] maja 2018 r. ([...]) rozpatrzyło odwołanie K. M. i R. M. Powyższe narusza zasadę prawdy obiektywnej i dysponowania zakresem postępowania odwoławczego przez organ prowadzący postępowanie, zawarte w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organ według swojego uznania podzielił złożone odwołania i w ramach odrębnych postępowań wydał odrębne orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i powołało się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sądy administracyjne stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowym badana jest zatem wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów i prawidłowość zastosowanej procedury. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami w nioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu organu administracji publicznej, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że przy jej wydawaniu zostały naruszone przepisy postępowania i dlatego nie może ona pozostać w obrocie prawnym.

Otóż treść art. 145 § 1pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania – w szczególności może ono polegać na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych – jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (czyli treść decyzji).

Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie były respektowane obowiązki proceduralne organu wynikające z art. 7 K.p.a., zawierającego zasady rzetelnej procedury (legalizmu, prawdy obiektywnej oraz wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), jak również wynikające z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wymienione ostatnio przepisy zobowiązują organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. uprawnia do umorzenia postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, co będzie miało miejsce m.in. w przypadku, gdy wnoszący odwołanie twierdził, że jest stroną postępowania, a organ odwoławczy nie zweryfikował pozytywnie tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego. Należy tu również przypomnieć stanowisko wyrażone w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. – OPS 16/98/ONSA1999/4/119: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.". Ustalenie zatem takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiedziono, że wnoszący odwołanie A. W., J. W., S. Ł., W. R. i A. K. wprawdzie są mieszkańcami O., lecz zgodnie z "dokumentacją postępowania, w tym mapą określającą zasięg oddziaływania przedsięwzięcia oraz wypisami z rejestru gruntów" nie są stroną postępowania, nie brali w nim udziału. Żądanie odwołania nie znajduje oparcia w normach prawa materialnego, odwołujący nie mają w sprawie indywidualnego interesu prawnego (lub obowiązku), wniesione zostało przez osoby nie mające do tego legitymacji.

Ustalenia powyższe, dokonane zaskarżoną decyzją, nie znajdują jednakże potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co musi być poczytane za zaniedbanie obowiązków proceduralnych organu określonych wskazanymi wcześniej przepisami K.p.a. W aktach administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę brak jest wypisu z rejestru gruntów wskazującego, której działki właścicielem jest skarżący (i pozostali wnoszący odwołanie – 4 osoby) i w konsekwencji jej lokalizację na mapie określającej zasięg odziaływania przedsięwzięcia, a także brak jest jakichkolwiek innych dowodów w tym zakresie. W aktach sprawy organu I instancji, znajduje się skierowane do inwestora wezwanie do przedłożenia wypisów z rejestru gruntów, bądź innych dokumentów dotyczących tytułu prawnego wobec działek położonych w obszarze oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, lecz nie zostało to wezwanie wykonane co do skarżącego (i pozostałych 4 osób wnoszących odwołanie), czyli nie zostały złożone przez inwestora dowody dokumentujące tytuł prawny skarżącego do działki położonej, bądź nie w obszarze w/w. Organ odwoławczy nie uzupełnił zebranego w pierwszej instancji materiału dowodowego, zaniedbując tym samym obowiązki wynikające z art. 136 § 1 K.p.a.

W takim stanie rzeczy nie jest możliwe, wobec istotnych braków dowodowych, skontrolowanie przez Sąd prawidłowości ustaleń dokonanych zaskarżoną decyzją. Prowadzić to musi do wniosku, że skorzystanie przez organ z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie było prawidłowe. W rezultacie koniecznym było usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ (SKO) uwzględni ocenę prawną wyrażoną powyżej.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.