Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. W. Jarzębowski (spr.), Sędziowie NSA del. J. Brolik, M. Zirk-Sadowski, Protokolant M. Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. i E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę

I SA/Łd 2201/02

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Ł. ustalił S. L. decyzją z dnia [...] wymiar podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A – lokalu o powierzchni 79,93 m² w kwocie 464,10 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, że w złożonym w 2000 r. wykazie podatnik określił, iż w przedmiotowym lokalu pomieszczenie o pow. 35 m² przeznaczone będzie na prowadzoną przez niego kancelarię adwokacką. Według organu podatkowego działalność taka, to jest zarobkowe świadczenie usług prawnych przez adwokata ma charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art.5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz.31 ze zm.), a zatem do obliczenia podatku w odniesieniu do części lokalu zajętego na kancelarię adwokacką należało zastosować stawki podwyższone, to jest stawki przewidziane dla części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił błędne przyjęcie, że wykonywanie zawodu adwokata jest prowadzeniem działalności gospodarczej, a przez to bezpodstawne zastosowanie do obliczenia podatku podwyższonych stawek podatku. Odwołujący się argumentował, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych dopiero na skutek zmian, które weszły w życie od 1 stycznia 2001 r. skreślone zostało wykonywanie wolnego zawodu jako odrębne od prowadzenia działalności gospodarczej źródło przychodu, co oznacza, że w 2000 r. wykonywanie zawodu adwokata nie było prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając wnioski organu I instancji w zakresie opodatkowania lokalu zajętego na kancelarię adwokacką według stawek przewidzianych dla części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Według Kolegium pojęcie "działalności gospodarczej" użyte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych należy interpretować jako działalność prowadzoną w celach zarobkowych na własny rachunek, zwracając uwagę na charakter wykonywanej działalności, niezależnie od tego czy podmiot wykonujący tę działalność podlega kwalifikacji jako "przedsiębiorca".

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, podatnik powtórzył zarzuty i argumenty sformułowane w odwołaniu podkreślając, że dla interpretacji pojęcia "działalności gospodarczej" użytego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych powinno mieć decydujące znaczenie, jak pojęcie to jest rozumiane przez ustawodawcę na gruncie innej ustawy podatkowej, a mianowicie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro zaś w tej ostatniej ustawie do końca 2000 r. ustawodawca rozróżniał pojęcia "działalności gospodarczej" i "wolnego zawodu", a wykonywanie zawodu adwokata było wykonywaniem wolnego zawodu, to i na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie należało traktować prowadzenia w lokalu kancelarii adwokackiej jako prowadzenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Przedmiotem sporu w tej sprawie jest jedynie kwestia zastosowania właściwych stawek podatkowych w odniesieniu do tej części lokalu znajdującego się w budynku mieszkalnym, która zajęta została na prowadzenie kancelarii adwokackiej.

Z art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (D. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) wynika, iż wysokość stawek podatku określa rada gminy ale nie mogą one przekroczyć rocznie maksymalnych stawek granicznych określonych w ustawie. Stawki te są zróżnicowane w zależności od rodzajów nieruchomości i sposobów ich wykorzystania, przy czym w odniesieniu do budynków najniższe stawki zostały przewidziane dla budynków mieszkalnych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy), a najwyższe dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, z wyjątkiem budynków lub ich części przydzielonych na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne, oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (w skrócie u.o.p. i o.l.) ustawodawca nie zdefiniował użytego przez siebie pojęcia "budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą", oraz "części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", choć w art. 5 ust. 3 ustawy zawarł definicję pojęcia "gruntu związanego z działalnością gospodarczą". Są to grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy.

Jedynie w art. 3 ust. 1a tej ustawy ustawodawca tylko w pewnym zakresie określił pojęcie "działalności gospodarczej" w rozumieniu tej ustawy stwierdzając, że za działalność gospodarczą nie uważa się wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich osobom przebywającym na wypoczynku, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5. Dookreślenie to nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wobec powyższego pojęcie działalności gospodarczej w ustawie o p.d. i o.l. należy rozumieć w sposób w jaki zostało ono użyte w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178), a więc jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną lub usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przed wejściem w życie ustawy - Prawo o działalności gospodarczej sporne pojęcie rozumiano w taki sposób jaki zostało użyte w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 141 poz.324 ze zm.), a zatem jako działalność prowadzoną w celach zarobkowych na własny rachunek. Za takim rozumieniem pojęcia "działalności gospodarczej" na gruncie ustawy o.p. i o.l. opowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z 26 listopada 1991 r., SA/Wr 1140/90: W. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska "Orzeczenia sądów w sprawach podatkowych". Toruń 1996 s. 73-74.

Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania działalności jako gospodarczej na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mają bowiem jej cechy o charakterze ekonomicznym (działalność prowadzona w celach zarobkowych, zorganizowana, wykonywana ciągle). Zasadniczym celem zróżnicowania stawek podatkowych jest uzależnienie ich wysokości od sposobu wykorzystania budynków lub ich części – podatek według wyższych stawek płacony jest od części budynków wykorzystywanych w sposób przynoszący posiadaczowi dochody, co zwykle jest wynikiem prowadzenia działalności gospodarczej. Akcent położony jest na stronę przedmiotową, na rodzaj działalności wykonywanej przez podatnika. Nie ma znaczenia, że na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca do końca 2000 r. rozróżniał pojęcia pozarolniczej działalności gospodarczej i wykonywania wolnego zawodu, gdyż, jak wynika z treści art.10 ust.1 pkt 3, art.13 pkt 8 i art.14a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Z 1993 r., Dz.U. Nr 90 poz.416 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. wykonywanie wolnego zawodu mogło się odbywać w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej lub w ramach działalności wykonywanej osobiście.

Prowadzenie przez skarżącego w lokalu będącym przedmiotem opodatkowania kancelarii adwokackiej, w której zarobkowo świadczy usługi prawne ma charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.o.p. i o.l. Kancelaria ta prowadzona jest w lokalu znajdującym się w budynku mieszkalnym. Prowadzenie przez podatnika kancelarii adwokackiej jest działalnością usługową, skoro zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16 poz.124 ze zm.) zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przez sądami i urzędami. Działalność tę podatnik świadczy w sposób ciągły i zorganizowany.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Uznając zarzuty skarżącego za nieuzasadnione należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270).