Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

R. P. działając w imieniu własnym i M. P. wniósł skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. R. P. złożył w imieniu własnym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k. 24 - 25 akt). Powyższy wniosek nie zawierał wypełnionych poz. 3.3- 3.6 i poz. 5 – 11 formularza.

R. P. ponowił powyższy wniosek składając kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 30 – 33). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną, samotną i korzystającą z jadłodajni Caritasu. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam", "Nie dotyczy" lub "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał na zadłużenie w wysokości [...] zł. i wypowiedziane kredyty w wysokości [...] zł.

Zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2016r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez M. P..

Sprzeciw od powyższego zarządzenia w imieniu własnym wniósł R. P. wraz z kolejnym złożonym w imieniu własnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości, w którym wskazał okoliczności podnoszone wcześniej. W powyższym piśmie R. P. złożył również wniosek o wyłączenie referendarza sądowego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 października 2016r. odrzucił sprzeciw R. P. (działającego w imieniu własnym) od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2016r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek M. P.. Odrębnym postanowieniem z dnia 4 października 2016r. odrzucono również skargę M. P..

Kolejnym postanowieniem z dnia 11 października 2016r. Sąd odmówił wyłączenia referendarza sądowego.

Pismem z dnia 19 października 2016r. (k. 76) R. P. działając w imieniu własnym wniósł zażalenia na postanowienia Sądu z dnia 4 października 2016r. domagając się ich uchylenia. W piśmie tym wnioskodawca wniósł również o wyłącznie sędziego oraz złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, podnosząc w jego uzasadnieniu okoliczności tożsame z podnoszonymi wcześniej.

R. P. wniósł również zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 11 października 2016r. wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.

Celem rozpoznania wszystkich złożonych przez skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 r. (doręczonym w dniu 30 listopada 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, obecnie j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 - dalej P.p.s.a.), wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczeń majątkowych pod rygorem rozpoznania wniosków w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.

Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, lecz wniósł na nie zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016r. zwolnił jednak R. P. od kosztów sadowych w zakresie wpisu od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 11 października 2016r. odmawiające wyłączenia referendarza sądowego i odmówił prawa pomocy w pozostałym zakresie (zażalenie na w/w postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017r. sygn. akt II OZ 90/17). Sąd z całą mocą podkreślił, że zwalniając częściowo skarżącego od kosztów związanych z wpisem od konkretnego zażalenia, nie uznał, że skarżący wyjaśnił swą sytuację finansową i wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny po nadaniu biegu wniesionym środkom odwoławczym postanowieniami z dnia 4 kwietnia 2017r. sygn. akt II OZ 327/17, II OZ 328/17, II OZ 329/17, II OZ 330/17 oraz II OZ 330/17 oddalił zażalenia wniesione przez R. P. odpowiednio na: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2016r. wzywające R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. P. i M. P.; na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2016r. wzywające M. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. P. i M. P.; na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odrzuceniu sprzeciwu R. P. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2016r.; na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odrzuceniu skargi M. P., na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odmowie wyłączenia referendarza sądowego D. M..

Prowadząc dalej postępowanie zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2017r. wezwano R. P. do uiszczenia prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi.

R. P. wniósł zażalenie na prawomocne zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego

Wobec nie uiszczenia wpisu sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniami z dnia 23 maja 2017r. odrzucił skargę R. P. i odrzucił zażalenie na prawomocne zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego.

R. P. kwestionując w/w postanowienia z dnia 23 maja 2017r., wniósł na nie zażalenia domagając się również prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 209-212 akt sądowych), R. P. w pozycjach formularza wniosku dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej wpisywał, "brak" "nie dotyczy" "bezrobotny" ‘zadłużenie" "bezrobocie".

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, na wstępie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu R. P. już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy. W kwestii poprzedniego żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się co wykazano powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016r. przyznającego skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od wniesionego zażalenia Sąd wskazał, że powodem takiego rozstrzygnięcia nie było przyjęcie, że skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Sąd z całą mocą podkreślił, że zwalniając częściowo skarżącego od kosztów związanych z wpisem od konkretnego zażalenia, nie uznał, że skarżący wyjaśnił swą sytuację finansową i wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy.

Pomimo tej treści orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił żadnych dokumentów i informacji pozwalających na ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej, którą miał obowiązek przedłożyć już 2016 roku w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie.

Skoro w tym stanie rzeczy Skarżący ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W tym kontekście złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą, ogólnikową argumentacją, co wniosek o prawo pomocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Wnioskodawca ma bowiem pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W tych okolicznościach sprawy, zbędne jest prowadzenie powstępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy, a tym samym zbędne jest ponowne uruchamianie trybu z art. 255 P.p.s.a., ale tym razem w celu uzupełnienia materiału dla weryfikacji twierdzeń Wnioskodawcy o jego sytuacji majątkowej.

Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia bowiem brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R. P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej.

Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 20 grudnia 2016 roku.

Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249 a P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a P.p.s.a. może znaleźć bowiem zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989).

Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.