Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.

Ostateczną decyzją z dnia [...] r. Starosta L. zarejestrował na rzecz S. W. pojazd marki [...] [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. – wydanym w trybie art. 145 § 5 i 8 k.p.a. - Starosta L. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją. W wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] r. Starosta uchylił decyzję z dnia [...] r. oraz odmówił S. W. rejestracji ww. pojazdu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił między innymi, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany na podstawie wniosku strony, dowodu rejestracyjnego nr [...], karty pojazdu nr [...], tablic rejestracyjnych o numerze [...], faktury VAT z dnia [...] r. oraz kopii zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Z dalszej części uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynikało, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. uchylono ostateczną decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu (na rzecz [...] – w dniu [...] r.) z uwagi na sfałszowanie dokumentów stanowiących podstawę zarejestrowania pojazdu. W tych okolicznościach Starosta stwierdził, że dokumenty niezbędne do rejestracji muszą być prawdziwe, a tego warunku nie spełnia fikcyjna faktura, która nie przenosi własności pojazdu i tego rodzaju wada dotyczy każdej kolejnej umowy.

Po rozpatrzeniu odwołania S. W. decyzją (Nr [...]).Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. uchylono w całości decyzję Starosty L. [...] r. i odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu.

W dalszym toku postępowania Starosta L. decyzją z dnia [...] r. uchylił własną decyzję z dnia [...] r. oraz odmówił zarejestrowania spornego pojazdu z argumentacją zbieżną z podaną we wcześniejszej decyzji z dnia [...] r. oraz z uwzględnieniem nowych okoliczności związanych z wydaniem w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta L. nowej decyzji o uchyleniu rejestracji przedmiotowego pojazdu (decyzji utrzymanej w mocy decyzją SKO w L. z dnia [...] r. Nr [...]).

S. W. odwołał się od decyzji Starosty L. z dnia [...] r. podnosząc, że samochód kupił w komisie, że dopełnił wszelkich formalności, że samochód został już zarejestrowany i strona nie mogła wiedzieć, że wystąpiły nieprawidłowości przy sprowadzaniu pojazdu z zagranicy przez poprzedniego właściciela. Strona nie powinna ponosić konsekwencji tego, że samochód był wcześniej zarejestrowany i Urząd Miejski w L. nie sprawdził dokumentów podczas rejestracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w uzasadnieniu wskazując, że zgodnie z art.145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie jedynie przesłanka wznowieniowa określona w powyższym przepisie, w sytuacji kiedy przedmiotowy pojazd decyzją z dnia [...] r. ([...]) zarejestrowano na rzecz [...], a następnie decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. ([...] – utrzymaną w dniu [...] r. w mocy w wyniku kontroli instancyjnej - uchylono decyzję z dnia [...] r. o zarejestrowaniu pojazdu. Kolegium argumentowało, że okoliczności sprawy wskazywały, że samochód został nabyty od osoby nieistniejącej, zaś sfałszowana faktura sprzedaży nie przenosi własności pojazdu. S. W. kupił samochód w dobrej wierze i nie popełnił w związku z tym żadnego wykroczenia. Niemniej jednak w dniu [...] r. zarejestrował samochód, co do którego nie mógł się wykazać umową przenoszącą jego własność

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż podczas rejestracji pojazdu Urząd Miasta L. niestarannie sprawdził dokumenty dołączone do wniosku, Kolegium zauważyło, że rejestracja pojazdów ma charakter masowy, zaś ewentualna konieczność zbadania prawdziwości każdego przedłożonego do rejestracji pojazdu dokumentu w drodze korespondencji z jego wystawcą rozciągnęłaby w czasie proces dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych i ograniczyłaby w ten sposób uprawnienia właściciela do korzystania z rzeczy.

S. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w/w decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 9, art. 107 § 3 k.p.a. (poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia decyzji przez organy obu instancji), art. 16 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. (poprzez naruszenie trwałości decyzji ostatecznych i błędne zastosowanie przepisów wskazujących przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej), art. 149 § 2 k.p.a.(poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji uchylającej decyzję ostateczną na podstawie przesłanki nie wymienionej w postanowieniu o wszczęciu postępowania wznowieniowego z dnia [...] r.), co skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty L. z dnia [...] r.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującej w mocy – wydaną po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - decyzję Starosty L. z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji dotyczącej zarejestrowania na rzecz skarżącego pojazdu w dniu [...] r.

Wyjaśniając istotę instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowanego w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, podnieść należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a.. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przepisu art. 151 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

W ocenie Sądu, organy obu instancji wskazały prawidłową podstawę prawną wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. o rejestracji spornego pojazdu, tj. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Przedmiotowy pojazd został uprzednio zarejestrowany na rzecz [...] decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. ([...]), którą następnie uchylono - po wznowieniu postępowania - decyzją z dnia [...] r. ([...] Powyższą decyzję utrzymano w obrocie prawnym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. ([...]). Oznacza to, że została spełniona przesłanka z art.145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Z uwagi na charakter sporu należy dodatkowo wyjaśnić, że w myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), dalej także jako P.r.d., rejestracji dokonuje się na podstawie m. in. dowodu własności pojazdu, zaświadczenia technicznego o pozytywnym wyniku badania technicznego, dowodu rejestracyjnego jeżeli pojazd był zarejestrowany. Stosownie do art. 73 ust. 1 P.r.d., rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Analiza powołanych wyżej przepisów ustawy, w tym jej art. 72 ust. 1 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1522) prowadzi do wniosku, że decyzja o odmowie zarejestrowania spornego pojazdu osobowego jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Podstawą odmownego załatwienia wniosku skarżącego o rejestrację pojazdu był brak wiarygodnych podstawowych dokumentów wymaganych przepisami ustawy P.r.d.

To, że skarżący nie ponosi winy za niedopełnienie obowiązków przy rejestracji pojazdu po raz pierwszy przez [...], nie oznacza, że Starosta L. w sposób prawidłowy mógł dokonać rejestracji pojazdu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wymagania ustawowe obowiązujące podczas rejestracji w dniu [...] r. Podniesione w skardze argumenty nie zasługują więc na uwzględnienie. Podkreślić należy, że każdy kolejny akt rejestracji pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela jest uwarunkowany prawidłowością wcześniejszych aktów rejestracji i legitymowaniem się przez wnioskodawcę prawidłowo wystawionym dowodem rejestracyjnym. Podważenie wcześniejszych aktów rejestracji musi z konieczności wpływać na prawidłowość rejestracji na rzecz późniejszych właścicieli (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 801/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy skontrolowana decyzja Kolegium nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Z przepisu tego wynika, że organ odwoławczy wydaje tego rodzaju rozstrzygnięcie, jeżeli decyzja organu I instancji wolna jest wad prawnych. Jak wyżej wykazano Starosta L. zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. władny był uchylić dotychczasową decyzję z dnia [...] r. o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz skarżącego - skoro wystąpiły podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. ( a ściśle ujmując w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) – i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. O istocie sprawy Starosta orzekł w ten sposób, że odmówił rejestracji pojazdu kierując się przesłankami wynikającymi z treści art. 72 ust. 1 ustawy P.r.d. i określonej w tym ostatnim przepisie zasady, że rejestracji dokonuje się na podstawie między innymi dowodu własności pojazdu. Z akt sprawy wynikało, że skarżący nie dysponował dowodem własności spornego samochodu. Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi należy stwierdzić, że Kolegium rozstrzygało sprawę badając przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jednoznacznie wskazując w uzasadnieniu, że jedynie ta przesłanka ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Stanowisko skarżącego, że niezależna przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. była stosowana, nie mogło więc uzyskać akceptacji, podobnie jak zarzuty, ze w sprawie naruszono przepisy (art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przez organy obu instancji. Względy, którymi kierowały się organy przy rozstrzyganiu zostały jasno i wyraźnie wskazane stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a. określającego obligatoryjne elementy decyzji składające się na uzasadnieni faktyczne i prawne orzeczenia organu administracji publicznej. Organy nie naruszyły art. 8 k.p.a. i z poszanowaniem zasady nakazującej prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej orzekły w przedmiocie rejestracji spornego pojazdu – z uwzględnieniem dyspozycji art. 9 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne wznowiono postanowieniem z dnia [...] r. wskazującym w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 5 oraz pkt 8 k.p.a. Pierwotna decyzja Starosty L. z dnia [...] r. (uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] r.) powoływała się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaś kolejna decyzja z dnia [...] r. wymienia w podstawie rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a. co nie jest błędem powodującym wadliwość tej decyzji w stopniu nakazującym usunięcie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, w sytuacji kiedy argumentacja Starosty L. nawiązuje jednoznacznie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Kwestia, która z przesłanek z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., czy też art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. była przedmiotem badania i orzekania, została definitywnie wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium.

Ubocznie należy podnieść, że sprawa odzyskania środków finansowych od osoby, która poprzednio dysponowała pojazdem oraz okoliczność, że skarżący zainwestował określone fundusze na kupno samochodu i obecnie nie może z niego korzystać, nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).