Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), , Małgorzata Plichta, Protokolant starszy specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. z dnia [...] marca 2019r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz B. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi spraw wewnętrznych

w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. rozpoznała u B. M., kandydata do SW, tatuaż prawego przedramienia (ICD 10 - L 81.8 ) - § 3 p. 1, rub. 4, kat. N. Komisja stwierdziła, że B. M. jest niezdolny do służby. Komisja wskazała, że tatuaż jest po stronie wewnętrznej przedramienia prawego - obraz korony data [...].08.2016 R. i imię A. o wym. 12cmx5.5cm. W uzasadnieniu wskazano, że Komisja w oparciu o badanie podmiotowe, przedmiotowe z dnia [...].03.2019 r. i całość dokumentacji medycznej rozpoznaje: Tatuaż prawego przedramienia (ICD 10 - L 81.8 ) - § 3 p. 1, rub. 4, kat. N i na podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z2014 r. poz. 1989) dla w/wym. paragrafu ustala kategorię zdolności do służby N – niezdolny. Komisja wskazała,

że tatuaż prawego przedramienia, który posiada orzekany nie ma znaczenia psychologicznego, jednak jego lokalizacja i wielkość zdecydowanie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza i tym samym szkodzi służbie.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B.M., na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej podległa ministrowi spraw wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że B. M. został skierowany na komisję lekarską przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...] w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Więziennej. CKL podała, że wymieniony został zaproszony na badanie komisyjne do siedziby SOCKL na dzień [...].05.2019 r. SOCKL przeprowadziła badanie podmiotowe

i przedmiotowe orzekanego kandydata. W badaniu przedmiotowym stwierdzono

u kandydata w odcinku dalszym prawego przedramienia po stronie dłoniowej tatuaż przedstawiający koronę i napisy, wielkości ok. 12cm. X 5,5 cm. Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości stoi stanowisku, że dyskwalifikujące są wszystkie tatuaże, niezależnie od ich treści znajdujące się na odsłoniętych częściach ciała, tj. na głowie, szyi, kończynach górnych od wysokości stawu ramiennego, a u kobiet dodatkowo na odsłoniętych częściach kończyn dolnych – podudziach. CKL stwierdziła, że wymieniony powyżej paragraf rozporządzenia jednoznacznie dyskwalifikuje kandydata, u którego stwierdzono widoczne zmiany w wyglądzie naruszające wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego. W przypadku B. M. tatuaż umiejscowiony na prawym przedramieniu spełnia powyższe kryteria Nie przewiduje się możliwości ukrycia tatuażu na wyżej wymienionych odkrytych częściach ciała za pomocą rożnego rodzaju preparatów kosmetycznych, folii, czy elementów ubioru w postaci dodatkowych rękawów, szalików etc. Po przeprowadzonym badaniu podmiotowym i przedmiotowym oraz wnikliwej analizie całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej CKL uznała B. M. za niezdolnego do podjęcia służby w Służbie Więziennej.

Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] stało

się przedmiotem skargi B. M., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie orzeczenie zgodnie z żądaniem wniosku,

tj. zaliczenie skarżącego do kategorii "Z" zdolny do służby oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niepełne i lakoniczne uzasadnienie orzeczenia; art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez pominięcie przy wydawaniu orzeczenia i w uzasadnieniu orzeczenia faktu, iż posiadany przez skarżącego tatuaż nie ma znaczenia psychologicznego oraz przez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez uznanie skarżącego za niezdolnego do służby,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej

i funkcjonariusza Służby Więziennej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie,

że tatuaż skarżącego w sposób rażący narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego, a także poprzez jego błędną wykładnię i uznanie,

że każdy tatuaż, niezależnie od jego treści, znajdujący się na odsłoniętych częściach ciała, jest dyskwalifikujący dla kandydata na funkcjonariusza, podczas gdy dyspozycja wskazanego przepisu, jak i utrwalone orzecznictwo nie daje podstaw do takiej wykładni tego przepisu.

Pełnomocnik wskazał m.in., że w uzasadnieniu swoich orzeczeń Komisje Lekarskie winny w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego uznały, że tatuaż, który skarżący posiada na prawym przedramieniu rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego, a tym samym czyni go niezdolnym do służby w SW. Pełnomocnik podniósł, że orzeczenie RLK nie zawiera w istocie uzasadnienia, które wskazywałoby na zasadność orzeczenia, że skarżący jest niezdolny do służby w SW, a jednocześnie przyjęto, że tatuaż nie ma znaczenia psychologicznego, stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśnia w sposób wystarczający podstawy prawnej podjętego orzeczenia. Powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozporządzenie nie określa bowiem,

że kandydata z tatuażem z założenia należy zawsze kwalifikować jako niezdolnego do służby, nie określa też, że tatuaż z samej swojej istoty narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza SW. Twierdzenie takie wymaga zatem szerszego uzasadnienia, pozwalającego przekonać kandydata o zasadności podjętego stanowiska, (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.03.2018 r. sygn. II SA/Wa 1576/17). Organy podały, że tatuaż przedramienia prawego, który posiada skarżący, nie ma znaczenia psychologicznego. Należy więc uznać, że powyższe twierdzenie Komisji lekarskich w żaden sposób nie przemawia za uznaniem skarżącego za niezdolnego do służby w SW. W orzeczeniach wskazano, że tatuaż zdecydowanie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego. Komisja zarówno I jak i II instancji nie rozszerzyła swojej argumentacji w zakresie powołania się na naruszenie wizerunku "umundurowanego" funkcjonariusza. CLK naruszyła więc zasadę swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez brak wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyczyn, dla których odmówił wiarygodności badaniu psychologicznemu kandydata, w wyniku którego uznano,

że posiadany przez skarżącego tatuaż nie ma znaczenia psychologicznego.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że widoczna zmiana w wyglądzie rażąco naruszająca wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego, do którego został zaliczony tatuaż, została zakwalifikowana przez ustawodawcę tylko i wyłącznie do kategorii N zdolności do służby.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w piśmie z dnia [...] października 2019 r. wniósł o uwzględnienie skargi. Pełnomocnik uczestnika wskazał m.in., że nie do zaakceptowania wydaje

się stanowisko CKL, że kandydata dyskwalifikuje tatuaż, który posiada na widocznych częściach ciała. Podniósł, że rację ma skarżący wskazując na braki uzasadnień orzeczeń wydanych przez RKL i CKL, z których nie da się zrozumieć jakie względy przemawiają za tym, że tatuaż skarżącego rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Pełnomocnik uczestnika wskazał też, że komisja kwalifikacyjna działająca przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w [...] ustaliła, że brak przeciwwskazań do przyjęcia skarżącego do Służby Więziennej. Podniósł także, że komisja ta od początku miała informację o tatuażu,

co w praktyce oznaczało, że z punktu widzenia tej komisji tatuaż skarżącego z uwagi na swoją wymowę nie pozostawał w sprzeczności z prawidłowym wizerunkiem Służby Więziennej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1989).

Zgodnie z § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej uznaje

się kandydata, u którego stwierdzono widoczną zmianę w wyglądzie rażąco naruszającą wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego (tatuaż, biżuteria i inne).

Z uzasadnień orzeczeń Komisji Lekarskich obu instancji nie wynika, aby organy stwierdziły, że zmiana w wyglądzie skarżącego, a zatem w tym przypadku tatuaż znajdujący się na prawym przedramieniu rażąco naruszał wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Komisja I instancji stwierdziła jedynie, że tatuaż prawego przedramienia zdecydowanie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Powyższe stwierdzenie nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że tatuaż rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Także samo powołanie się na lokalizację i wielkość tatuażu nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że zmiana w wyglądzie rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. RKL stwierdziła przy tym, że tatuaż, który posiada skarżący nie ma znaczenia psychologicznego. Także CKL nie stwierdziła, że zmiana w wyglądzie rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Wskazała jedynie, że widoczna zmiana w wyglądzie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Skarżący wyjaśniał

w odwołaniu, że tatuaż ma związek z narodzinami jego syna. Nie można zgodzić

się z CKL, że zgodnie z § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. "dyskwalifikujące są wszystkie tatuaże niezależnie od ich treści znajdujące się na odsłoniętych częściach ciała (...)". Zgodnie

z powołanym przepisem rozporządzenia dyskwalifikujące są jedynie takie zmiany w wyglądzie, które rażąco naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza.

W świetle powyższego stwierdzić należało, że zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Komisji I instancji wydane zostały z naruszeniem § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., co miało wpływ na wynik sprawy.

Komisje Lekarskie nie wyjaśniły w uzasadnieniach swoich orzeczeń dlaczego zmianę w wyglądzie skarżącego (konkretny tatuaż) zakwalifikowały do § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia i uznały skarżącego za niezdolnego do służby. Powyższe naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawioną ocenę. W przypadku stwierdzenia, że zmiana w wyglądzie skarżącego rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza organ obowiązany będzie uzasadnić powyższe w taki sposób, aby nie było wątpliwości na czym organ opiera stwierdzenie o rażącym naruszeniu wizerunku umundurowanego funkcjonariusza.

Z uzasadnienia powinno jasno wynikać dlaczego ta konkretna zmiana w wyglądzie nie pozwala na stwierdzenie zdolności kandydata do służby. Pamiętać należy przy tym, nie każda widoczna zmiana w wyglądzie jest równoznaczna z rażącym naruszeniem wizerunku umundurowanego funkcjonariusza.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie

2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.

Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego, w wysokości 480 zł.