Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant starszy referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. D., J. D.1 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2023 r., nr SKO.53.491.2023 w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2023 r. oddala skargę.

Decyzją z 30 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Szczytno (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") z 10 lutego 2023 r. w przedmiocie ustalenia J.D. i J.D.1. u (dalej jako: "strony", "podatnicy", "skarżący") zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2023 r.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na podstawie ewidencji gruntów z 13 listopada 2019 r. oraz informacji o działce i budynkach z 1 marca 2021 r. ustalono, że podatnicy nabyli w dniu 19 października 2019 r. własność nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0593 ha oznaczonej jako działka nr [...] i sklasyfikowanej jako B - tereny mieszkaniowe zabudowanej dwoma budynkami: mieszkalnym i budynkiem o funkcji transportu i łączności. W dniu 6 listopada 2019 r. podatnicy złożyli informację podatkową, w której zadeklarowali do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty pozostałe o powierzchni 449 m2, budynki mieszkalne o powierzchni 132,87 m2 (w tym 26 m2 kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m i 106,87 m2 o wysokości powyżej 2,20 m) oraz budynki pozostałe o powierzchni 44,70 m2.

Burmistrz, wobec wątpliwości co do danych zawartych w informacji podatkowej, wezwał podatników do złożenia korekty informacji poprzez wykazanie prawidłowej powierzchni działki nr [...] (593 m2) oraz o skorygowanie załącznika ZIN-1 poprzez wykazanie zgodnej z poz. 39 informacji powierzchni budynków mieszkalnych i ich części. Z uwagi na niewypełnienie wezwania organ przeprowadził 30 grudnia 2019 r. oględziny nieruchomości w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz budynku pozostałego (garażowego). Z protokołu oględzin wynika, że dokonano pomiaru powierzchni budynku pozostałego (garażu), która wyniosła 44,70 m2, natomiast na pomiar budynku mieszkalnego podatnicy nie wyrazili zgody. W tej sytuacji powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego została ustalona w oparciu o przedstawiony przez podatników operat szacunkowy (wycenę nieruchomości) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby sprzedaży nieruchomości. W operacie przyjęto, że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 144,86 m2 (powierzchni użytkowa kondygnacji podziemnej - 26,05 m2 (52,09 m2 x 50 %), parteru - 58,52 m2, I pietra - 60,29 m2). W ponownie złożonej informacji podatkowej na druku IN-1, strona ponownie wykazała te same powierzchnie, co w informacji z 6 listopada 2019 r.

Organ I instancji uznał, że dane zawarte w tej informacji kolejny raz nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu wynikającemu z ewidencji gruntów oraz operatu szacunkowego i nie mogły one stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Decyzją z 10 lutego 2023 r. ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2023 r. w kwocie 655 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni 144,86 m2, budynki pozostałe o powierzchni 44,70 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 593 m2.

Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 2, art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2023 r., poz. 70 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2023 r., poz. 1752), dalej jako: "u.p.g.k.". Wskazał, że organ I instancji dokonał prawidłowego wymiaru zobowiązania podatkowego, gdyż zarówno strona podmiotowa, jak i przedmiotowa zobowiązania, jest zgodna z danymi wynikającymi z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zdaniem Kolegium, wbrew zarzutom odwołania, nie doszło do rzekomego podwójnego opodatkowania gruntu zabudowanego budynkami. Jak wynika bowiem z art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla gruntów - ich powierzchnia, a dla budynków - ich powierzchnia użytkowa. Oznacza to, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega odrębnie zarówno grunt, jak i budynek na nim posadowiony.

Organ odwoławczy podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Domniemanie prawdziwości oraz zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone przez zaprzeczenie prawdziwości dokumentu lub przez udowodnienie, że oświadczenie organu zawarte w danym dokumencie urzędowym, wystawionym przez ten organ, nie jest zgodne z prawdą.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów strony, organ odwoławczy wskazał, że określenie "budynku pozostałego" jako "budynku garażowego", a nie gospodarczego, nie ma wpływu na wysokość podatku od nieruchomości, gdyż każdy budynek pozostały opodatkowany jest taką samą stawką (na rok 2021 r wynosiła 4,90 zł za 1 m2, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Szczytnie Nr XIII/96/2019 z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, która obowiązywała na rok 2021) i zmiana nazewnictwa nie zmieni wymiaru podatku od nieruchomości. Ponadto wskazał, że budynek ten w ewidencji gruntów i budynków widnieje jako budynek transportu i łączności, co według Klasyfikacji Środków Trwałych oznacza budynki transportu i łączności, w tym m.in: (...) - budynki garaży i zadaszone parkingi.

Końcowo Kolegium podkreśliło, że prawidłowość działań organów podatkowych w zakresie opodatkowania w poprzednich latach nieruchomości należących do strony znalazła potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 20 października 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 493/21.

Od powyższej decyzji skargę do sądu wywiedli skarżący, zaskarżając ją w całości. Określili stanowisko wyrażone przez Kolegium mianem bubla prawnego i zarzucili brak podstawowych odniesień do stawianych zagadnień prawnych. Odwołali się też do treści dokumentów z postępowań dotyczących poprzednich lat podatkowych, wnosząc o ich włączenie. Wnieśli także o przeprowadzenie rozprawy.

W kolejnym piśmie procesowym z 28 lutego 2024 r. skarżący złożyli wniosek o powołanie biegłego sądowego celem wskazania właściwych parametrów metrażowych podlegających opodatkowaniu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna.

Rozpoznając sprawę, w świetle kryterium legalności stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że w złożonej 6 listopada 2019 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) skarżący wykazali grunty pozostałe o powierzchni 449 m², budynki mieszkalne o powierzchni 132,87 m² oraz budynki pozostałe o powierzchni 44,70 m². Analogiczne dane co do rodzaju i powierzchni gruntów i budynków podatnicy zadeklarowali następnie w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) złożonej 20 stycznia 2023 r. Natomiast zdaniem organów podatkowych, podstawa opodatkowania w niniejszej sprawie obejmuje: budynki mieszkalne o powierzchni 144,86 m2, budynki pozostałe o powierzchni 44,70 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 593 m2. Porównanie powyższych danych prowadzi do wniosku, że zagadnieniem spornym pomiędzy stronami postępowania sądowego jest kwestia opodatkowania gruntu położonego w obrębie miasta Szczytno stanowiącego działkę o nr ewidencyjnym [...], który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako tereny mieszkaniowe (B), a ponadto powierzchnia budynków mieszkalnych. W odniesieniu do powierzchni gruntów skarżący prezentują stanowisko, że wyłączeniu z tej powierzchni powinna podlegać powierzchnia zajęta przez budynki, a brak takiego wyłączenia odczytują oni jako niezgodne z prawem podwójne opodatkowanie tego samego przedmiotu opodatkowania. Ponadto skarżący wskazali na niewłaściwą kwalifikację przedmiotu opodatkowania w zakresie nazewnictwa budynku gospodarczego.

Przystępując do rozpoznania zasadniczej kwestii spornej w sprawie, jaką jest kwestia podwójnego opodatkowania gruntu związanego z budynkami, należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części. Ustawodawca wyróżnia zatem jako odrębne przedmioty opodatkowania grunty i budynki, co oznacza, że właściciel zabudowanej nieruchomości objęty jest obowiązkiem podatkowym obejmującym zarówno grunt, jak i posadowiony na nim budynek. Natomiast art. 4 ust. 1 u.p.o.l. wskazuje, że podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Przy czym, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części, to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, przy czym za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.

Skoro zatem, wolą ustawodawcy, grunty i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dla których przepisy przewidują odrębne zasady ustalania podstawy opodatkowania, to sytuacja ta nie może być postrzegana jako "podwójne" opodatkowanie, gdyż odnosi się do dwóch różnych przedmiotów opodatkowania.

Następnie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (p. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Zatem chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji gruntów i budynków, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego sposobu procedowania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków stosownie do art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.".

Uwzględniając powyższe, zgodzić się należy z oceną organu odwoławczego w zakresie zarzutu strony dotyczącego błędnej kwalifikacji budynku gospodarczego. Po pierwsze wskazania wymaga, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowej klasyfikacji tego budynku w oparciu o wiążące dane z ewidencji gruntów i budynków, w których budynek został sklasyfikowany jako budynek transportu i łączności. Po drugie zaś, organ pierwszej instancji zakwalifikował budynek o powierzchni 44,70 m² do kategorii budynki pozostałe lub ich części (w tym garaże), co samo w sobie nie pozostawało w sprzeczności z klasyfikacją obiektu jako budynku gospodarczego, jak postulowali skarżący. Trafnie organ odwoławczy ocenił, że powyższa wątpliwość skarżących nie ma żadnego wpływu na wysokość podatku od nieruchomości, gdyż zarówno klasyfikacja obiektu jako budynku gospodarczego, jak i ewentualnie jako budynku garażowego, objęta jest taką samą stawką podatku od nieruchomości w kategorii budynków pozostałych.

Końcowo Sąd odniósł się do przyjętej przez organy powierzchni budynków mieszkalnych. Wprawdzie ani w odwołaniu, ani też w skardze, podatnicy nie sformułowali zarzutów w tym przedmiocie, to jednak pośrednio do tej kwestii nawiązuje złożony w piśmie procesowym z 28 lutego 2024 r. wniosek o powołanie biegłego celem wskazania właściwych parametrów metrażowych podlegających opodatkowaniu. W związku z tym wnioskiem wskazania wymaga, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z opinii biegłego nie mieści się jednak w kategorii wymienionych w art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów (wyrok siedmiu sędziów NSA z 25 września 2000 r., sygn. akt FSA 1/00, ONSA 2001 nr 1 poz. 1). Odnosząc się zatem do prawidłowości obliczenia podstawy opodatkowania budynków mieszkalnych, wskazania wymaga, że organ pierwszej instancji przeprowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, w tym dowód z oględzin nieruchomości. Z uwagi jednak na brak zgody skarżących na pomiar budynku mieszkalnego, organ przyjął powierzchnię użytkową budynku w oparciu o przedstawiony przez samych podatników operat szacunkowy, z którego wynika, że wynosi ona 144,86 m2, tj.: kondygnacja podziemna - 26,05 m2 (52,09 m2 x 50 %), parter - 58,52 m2, I piętro - 60,29 m2).

Zdaniem Sądu, powyższe rozważania wskazują na prawidłowość ustaleń organów podatkowych w kwestii podstawy opodatkowania, przy czym na uwzględnienie nie zasługiwały też pozostałe zarzuty skargi. Przeprowadzone postępowanie nie naruszało wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procesowych. Organy podatkowe właściwie oceniły cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Zastosowały przy tym właściwe podstawy prawne, które prawidłowo zinterpretowały, a w szczególności należycie uzasadniły wydane decyzje. Niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia, jak też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, skoro przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała naruszeń prawa.

Reasumując, w wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej decyzji, nie znalazły potwierdzenia zarzuty skargi. Nie stwierdzono także innych naruszeń prawa materialnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki obligujące do stwierdzenia nieważności postępowania z urzędu.

Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.