Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Olga Żurawska – Matusiak Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej – oddala skargę –

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanym na podstawie art. 45 ust.1 pkt 1, art. 47 ust. 1 i 2 a w zw. z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tj. Dz. U. z 2011 r nr 116, poz.675 z późń. zm.) zwolnił [...] SG P. K. z dniem [...] czerwca 2014 r. ze służby w Straży Granicznej i na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes służby.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż orzeczeniem nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. P. K. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej. Kat.: D. Powyższe orzeczenie Okręgowa Komisja Lekarska z siedzibą w Komendzie Głównej Straży Granicznej zatwierdziła w dniu [...] września 2013 roku.

W związku z powyższym, z uwagi na wystąpienie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia ze służby, dnia [...] maja 2014 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby stałej [...] SG. P. K., o czym został on poinformowany i pouczony o prawie składania uwag i wniosków.

W dniu 23 maja 2014 r. P. K. złożył pismo w którym podniósł, że zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej przesłanką do zwolnienia ze służby jest orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, a wobec niego komisja lekarska wydała orzeczenie o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do służby według stanu na dzień [...] czerwca 2013 r. Całkowita niezdolność do służby orzeczona na dany dzień oznacza zakres niezdolności ustalony w danym czasie i nie wskazuje zakresu czasowego tej niezdolności.

Podnosząc powyższe P. K. wniósł o skierowanie na badania przed właściwą komisją lekarską celem ustalenia jego stanu zdrowia pod kątem zdolności do służby w Straży Granicznej. Dalej funkcjonariusz stwierdził, że dowodem w sprawie wszczętej w dniu [...] maja 2014 r. nie może być orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z [...] czerwca 2013 r., ponieważ orzeczenie to jest nieaktualne i zostało wydane w zupełnie innej sprawie i zupełnie innym celu niż ustalenie jego stanu zdrowia w związku z zamiarem zwolnienia ze służby.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ odniósł się do sytuacji funkcjonariusza w 2013 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o straży Granicznej zwolnił [...] S.G. P. K. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] maja 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Minister Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/WA 1642/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi P. K. na decyzję nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił przedmiotową decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że ustalenia w zakresie stanu zdrowia skarżącego mają istotne znaczenie dla oceny przesłanki ważnego interesu służby. Zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie dawał organowi podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący nie jest w stanie pełnić dalej służby z pewnymi ograniczeniami ze względu na stan zdrowia. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie ustalić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości sytuacje zdrowotną skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności związanych z jego badaniami przed komisja lekarską . Skoro organ uznał , że zachodzi przesłanka ważnego interesu służby, to zdaniem Sądu powinien najpierw wyjaśnić , czy w sprawie nie zaistniała obligatoryjna przesłanka określona w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stał się prawomocny z dniem 18 marca 2014 r. Odpis wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wpłynął do [...] Oddziału Straży Granicznej w dniu 29 kwietnia 2014 r. Zważywszy na prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz pisma P. K. zgłaszającego gotowość niezwłocznego podjęcia służby, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2014 r Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wyznaczył do dalszego pełnienia służby ww. funkcjonariusza na stanowisku starszego [...] Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy Granicznej placówki SG kat. II w [...]. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Mając na względzie ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wskazania do dalszego postępowania oraz prawomocne orzeczenie nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w P. w którym uznała [...] S.G P. K. za całkowicie niezdolnego do służby Granicznej, przyznając mu kategorię zdrowia D, w dniu [...] maja 2014 r., wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ww. ze służby stałej w Straży Granicznej z uwagi na wystąpienie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia ze służby.

Organ wyjaśniając okoliczności wydania orzeczenia nr [...] wskazał, iż badanie stanu zdrowia P. K. nastąpiło z uwagi na jego prośbę z dnia 26 kwietnia 2013 r. o skierowanie do Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...]OSG w związku z utratą zdrowia ze służbą i orzeczeniem lekarza z dnia [...] kwietnia 2013 r. o niezdolności do służby . Przychylając się do prośby funkcjonariusza został on skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej, która wydała wymienione wyżej orzeczenie nr [...].

Organ zauważył, że sprawa interpretacji art. 45 ust.1 ustawy o Straży Granicznej w kontekście wydanych orzeczeń przez Komisję Lekarską była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które przyjmują, że orzeczenie całkowicie niezdolny do służby oznacza, że badana osoba ze względu na schorzenia nie może w ogóle pełnić służby. Zatem użyte przez ustawodawcę w art. 45 ust 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej pojęcie trwałej niezdolności do służby odpowiada użytemu przez Komisję Lekarską pojęciu całkowitej niezdolności do służby.

Od powyższego rozkazu personalnego P. K. złożył odwołanie w którym zarzucił organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności jego stanu zdrowia, będącego przesłanką zwolnienia ze służby, naruszenie art. 45 ust.1 i art. 47 ust 1 ustawy o Straży Granicznej oraz naruszenie art. 107 § 1 kpa.

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a ustalenia organu I instancji są kompletne do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagają uzupełnienia. Podał, iż materialną podstawą zwolnienia [...] SG P. K. stanowił art. 45 ust.1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez Komisję lekarską. W związku z prawomocnym orzeczeniem Komisji Lekarskiej, jak i faktem braku zaświadczeń o czasowej niezdolności do służby zaistniała przesłanka do obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, bez zachowania terminu o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy o S.G. Odnosząc się do zarzutów błędnego przyjęcia, iż w stosunku do skarżącego została orzeczona trwała niezdolność do służby, organ podniósł, że jest on nieuzasadniony i ma charakter polemiki z faktami.

Ponadto organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie związany był oceną i wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. uchylając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej nakazał ustalić w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy sytuację zdrowotną funkcjonariusza, celem weryfikacji, czy nie zachodzi obligatoryjna przesłanka zwolnienia ze służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. K. zarzucił decyzji nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia naruszenie przepisu art. 45 ust.1 pkt 1 ustawy Straży Granicznej przez przyjęcie, że została orzeczona w stosunku do niego trwała niezdolność do służby uzasadniająca zwolnienie ze służby.

Podniósł też zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, art. 108 i 107 §3 kpa.

Wskazując na powyższe powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego decyzję rozkazu personalnego nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż orzeczenie komisji lekarskiej zostało wydane po zwolnieniu go ze służby i w toku oraz na potrzeby postępowania sądowego. Podał, iż odwołał się od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW z dnia [...] października 2013 r . kwestionując w odwołaniu również treść orzeczenia komisji lekarskiej. Sprawa z odwołania zawisła przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydziałem Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...].

Skarżący podniósł, iż w dniu zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby, jak również w dniu wydawania rozkazu personalnego nr [...] Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej znany był fakt istnienia orzeczenia nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w P., a mimo to został on przywrócony do służby i nie został z urzędu skierowany na badania do komisji lekarskiej. Przywracając skarżącego do służby Komendant [...]OSG, posiadając wątpliwości co do stanu jego zdrowia powinien skierować go na badania lekarskie.

Orzeczenie nr [...] wydane zostało po zwolnieniu go ze służby, na potrzeby ustalenia uprawnień rentowych, przed przywróceniem do służby, a ponadto zostało zaskarżone wraz z decyzją dotyczącą renty, a zatem nie może być zdaniem skarżącego, przesłanką zwolnienia ze służby na podstawie art. 45 ust 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej..

W ocenie skarżącego w sprawie nie zachodziły przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś uzasadnienia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności nie spełnia ustawowych wymagań.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2014 r, poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej po względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Zasadnie zatem organ podniósł, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy był związany oceną i wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonymi w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/WA 1642/13 uchylającym decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej z uwagi na ważny interes służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie ustalić sytuację zdrowotną skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności związanych z jego badaniami przed komisja lekarską.

Zauważyć należy, iż w czasie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt. II SA/Wa 1642/13 w obiegu prawnym pozostawało prawomocne orzeczenie nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalające całkowitą niezdolność P. K. do służby w Straży Granicznej Kat :"D".

W sprawie spornym jest natomiast , czy powyższe orzeczenie mogło stanowić podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej.

Rozstrzygając w tym przedmiocie wskazać należy, iż zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ( tj. Dz. U. z 2011 r., nr 116, poz.675 ze zm.) funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Ustawa o straży Granicznej nie zawiera definicji trwałej niezdolności do służby . W art. 31 ust.1 i art. 31 ust. 1 ustawa ta stanowi jedynie, że służbę w Straży Granicznej może pełnić funkcjonariusz posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych oraz, że zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Minister ten został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także trybu orzekania o tej zdolności oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (art.32 ust.2).

W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 9 lipca 191 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. z 1991 r., nr 79, poz. 349 ze zm.) Zgodnie z § 23 pkt. 1 tego rozporządzenia, orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby, powinny być szczegółowo uzasadnione. W myśl zaś § 14 ust. 2 rozporządzenia w razie wydania orzeczenia o trwałej niezdolności do służby lub trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, komisja orzeka również o związku schorzeń i ułomności ze służbą.

Orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. wydane w stosunku do P. K. spełnia powyższe wymogi przewidziane dla orzeczeń o trwałej niezdolności do służby i to odnośnie rozstrzygnięcia o związku schorzeń ze służbą, jak też wymaganego uzasadnienia. Zawiera natomiast stwierdzenie nie o trwałej, lecz całkowitej niezdolności funkcjonariusza do służby. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza – w ogóle, a nie tylko okresowo – możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały . Takie jedynie możliwe rozumienia "całkowitej niezdolności do służby" wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem " trwałej niezdolności do służby".

Okoliczność, iż orzeczenie nr [...] zostało wydane, po zwolnieniu skarżącej ze służby, na potrzeby – jak twierdzi skarżący uprawnień rentowych oraz przed przywróceniem do służby, nie pozbawia go przymiotu rozstrzygnięcia ostatecznego komisji lekarskiej wiążącego organ w sprawie możliwości pozostawienia skarżącego w służbie w Straży Granicznej. Tak więc organ zwalniając skarżącego ze służby prawidłowo zastosował w jego podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej.

W stanie faktycznym sprawy skarżący przed uznaniem go orzeczeniem komisji lekarskiej za całkowicie niezdolnego do służby nie zaprzestał jej pełnienia z powodu choroby, lecz z innej przyczyny . Powodem takiego stanu było wcześniejsze zwolnienie ze służby, dla której skarżący został przywrócony na skutek powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt. II SA/WA 1642/13. W sprawie nie znajdował zatem zastosowania przepis art. 47 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.

W tym stanie sprawy nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.