Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na bezczynność, 2. zasądzić od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego K. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z 08.06.2010 r. K. M. zwrócił się do Wójta Gminy P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy obory wraz z infrastrukturą z planowaną obsadą 140 DJP.

W trakcie postępowania, zgodnie z opinią Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrażoną w postanowieniu z [...].07.2010 r., orzeczeniem z [...].07.2010 r. Wójt stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Taki raport został sporządzony i przedłożony organowi w dniu 27.08.2010 r. Dokument ten został pozytywnie zaopiniowany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., które to organy ustaliły również warunki realizacji przedsięwzięcia.

Decyzją z [...].11.2010 r. znak [...] Wójt Gminy P. odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obory z infrastrukturą o obsadzie 140 DJP. Wskazał, że co prawda inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz została pozytywnie zaopiniowana przez organy uzgadniające, jednak należy podzielić negatywne opinie co do realizacji inwestycji zgłoszone przez mieszkańców terenów sąsiednich. Zdaniem Wójta raport zawiera również błędy, które nie pozwalają na jego akceptację, a w konsekwencji również i na akceptację inwestycji.

W wyniku odwołania złożonego przez inwestora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...].01.2011 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu dokonano obwieszczenia

o wszczęciu postępowania, o możliwości składania uwag i wniosków do prowadzonego postępowania w ramach procedury udziału społeczeństwa, wzywano inwestora do złożenia dodatkowych wyjaśnień, dokonano pomiarów na działce, na której ma być zrealizowana inwestycja - w zakresie jej odległości od najbliższych zabudowań i urządzeń infrastruktury publicznej.

W dniu 04.04.2011 r. inwestor K. M. złożył do SKO w B. zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Wójta Gminy P. jego wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci obory. Zdaniem żalącego się w postępowaniu nie zaistniały okoliczności uzasadniające jego przedłużanie ponad terminy ustawowe.

Postanowieniem z [...].04.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi dodatkowy termin załatwienia sprawy – 14 dni od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych opóźnień oraz podjęcie środków zapobiegających takim sytuacjom w przyszłości.

W następstwie powyższego postanowienia organ uzyskał informację od Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o braku podstaw do ponawiania uzgodnień, których w sprawie już dokonano. Dwukrotnie wzywał również inwestora do uzupełnienia raportu.

W dniu 13.06.2011 r. K. M. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy P. w załatwieniu jego wniosku z 08.06.2010 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację obory na działce nr [...] w P. Przedstawił szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania akcentując, że organ odwoławczy już dwukrotnie stwierdzał nieprawidłowości w prowadzeniu przez Wójta przedmiotowej sprawy: uchylając pierwszą decyzję odmowną i uznając za uzasadnione zażalenie na bezczynność, a mimo to organ I instancji nadal nie wydał decyzji kończącej postępowanie. Te działania, zdaniem skarżącego, przynoszą mu wymierne straty finansowe, gdyż nie jest w stanie rozwijać prowadzonej działalności rolniczej. W jego ocenie doszło również do naruszenia zasady szybkości postępowania zawartej w art. 12 Kpa, bowiem w sposób nieuzasadniony już kilkakrotnie zostały przekroczone terminy maksymalne załatwienia sprawy wynikające z art. 35 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że podejmował szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy,

w tym wzywał inwestora do uzupełnienia raportu oraz informował strony

o przedłużających się terminach wydania decyzji kończącej. Wskazał, że kierując się interesem publicznym, ochroną zdrowia i życia ludzi oraz nadrzędnymi celami ochrony środowiska - przy braku możliwości ustalenia czy inwestycja wpłynie negatywnie na zdrowie i warunki bytowe terenów sąsiednich, której to okoliczności nie mógł ustalić z powodu nieuzupełnienia przez inwestora, pomimo dwukrotnego wezwania, wniosku i raportu – w dniu 28.06.2011 r. wydał decyzję o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia.

Podczas rozprawy w dniu 06.10.2011 r. skarżący oświadczył, że łącznie ze skargą na bezczynność złożył również skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. (k. 46).

W związku z powyższym oświadczeniem wyłączono ze sprawy II SAB/Bk 43/11 sprawę ze skargi na przewlekłość Wójta Gminy P. i zarejestrowano ją pod sygnaturą II SAB/Bk 68/11. W ostatnio wymienionym postępowaniu w dniu 09.11.2011 r. sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu.

W sprawie niniejszej natomiast rozpoznaniu podlega skarga na bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

Skarga na bezczynność jest szczególnym sposobem kwestionowania działalności organów administracji publicznej, bowiem jej celem jest skuteczne ich przymuszenie do podjęcia żądanego działania. Sądowej kontroli poddano sytuacje,

w których organ w prawnie określonym terminie nie podejmie żadnych czynności

w sprawie lub też gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub czynności (vide T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005. s. 86).

Sądowa kontrola bezczynności może wystąpić w trzech konfiguracjach procesowych i w zależności od wystąpienia jednej z nich sąd orzeka merytorycznie

o skardze lub orzeka wyłącznie procesowo.

Sąd orzeka merytorycznie, gdy: 1). oddala skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – w sytuacji niestwierdzenia bezczynności ani w momencie wniesienia skargi, ani w chwili orzekania, 2). zobowiązuje organ do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności na podstawie art. 149 p.p.s.a. – w sytuacji stwierdzenia, że bezczynność ma miejsce zarówno w momencie wnoszenia skargi, jak i w momencie orzekania przez sąd.

Rozpoznając skargę na bezczynność sąd orzeka wyłącznie procesowo - umarzając postępowanie - gdy pomiędzy datą jej wniesienia a wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd organ dokonał żądanej czynności lub wydał rozstrzygnięcie. W tym przypadku mamy do czynienia z wyeliminowaniem przedmiotu zaskarżenia (przedmiotu skargi na bezczynność), a zatem z bezprzedmiotowością postępowania sądowego. Skoro bowiem sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ - na podstawie art. 149 p.p.s.a. - do wydania żądanego aktu lub dokonania stosownej czynności, to wydanie przez organ decyzji lub dokonanie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność (vide uchwała z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływana jako CBOSA).

Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć są uwarunkowane specyfiką postępowania ze skargi na bezczynność, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego sprawy niniejszej należy stwierdzić, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania z uwagi na brak jego przedmiotu.

Powodem złożenia przez K. M. wniosku z 08.06.2010 r. było uzyskanie rozstrzygnięcia Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy obory wraz z infrastrukturą. Z uwagi na to, że postępowanie mimo upływu wielu miesięcy nie zakończyło się ostatecznym rozstrzygnięciem, a skarżący, jak twierdzi, ponosi wymierne straty finansowe, złożył zażalenie na bezczynność Wójta, które zostało uwzględnione postanowieniem SKO w B. z [...].04.2011 r. Następnie, celem uzyskania rozstrzygnięcia środowiskowego – K. M. złożył w dniu 13.06.2011 r. skargę na bezczynność Wójta. Jak wynika jednak z akt, organ ten w dniu [...].06.2011 r. wydał decyzję środowiskową odmawiającą zgody na realizację wnioskowanego przez inwestora przedsięwzięcia.

Zakończenie postępowania przez organ, którego bezczynność polegającą na niewydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie zaskarżono i w sytuacji, gdy przedmiotowe rozstrzygnięcie wydano po wniesieniu skargi (tj. [...].06.2011 r., podczas gdy skarga wpłynęła do organu 13.06.2011 r.), zobowiązuje sąd do umorzenia postępowania. Wyeliminowano bowiem w ten sposób stan bezczynności, który był powodem zwrócenia się do sądu ze skargą. Inaczej rzecz ujmując wyeliminowano przedmiot postępowania, bowiem nastąpiły zdarzenia (wydanie decyzji środowiskowej), które uniemożliwiają osiągnięcie celu postępowania (zbadanie, czy organ pozostaje w bezczynności). Postępowanie sądowe ze skargi na bezczynność Wójta Gminy P. stało się zatem zbędne i dlatego należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W tym miejscu wskazać należy, że warunkiem umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na bezczynność jest okoliczność obiektywna – wydanie rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności (postanowienie NSA z 05.08.2010 r., I OSK 1173/10, CBOSA). Nie ma znaczenia merytoryczna zawartość tego rozstrzygnięcia, w szczególności czy uwzględnia ono wniosek strony, która zainicjowała postępowanie, czy też go nie uwzględnia (jak w sprawie niniejszej). Zgodność z prawem decyzji kończącej postępowanie administracyjne podlega odrębnej kontroli instancyjnej, a następnie sądowej. Zatem umorzenie postępowania przed sądem z powodu wyeliminowania bezczynności organu wskutek wydania rozstrzygnięcia końcowego nie pozbawia strony możliwości wdrożenia kontroli prawidłowości tego rozstrzygnięcia.

Jak wynika z akt administracyjnych K. M. zaskarżył decyzję Wójta z [...].06.2011 r. do SKO w B., które w dniu [...].11.2011 r. wydało decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 Kpa przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zatem niniejsze umorzenie postępowania w żaden sposób nie ogranicza praw inwestora do uzyskania ostatecznego rozstrzygnięcia środowiskowego.

Na marginesie wskazać należy, że przedmiotowe umorzenie nie odbiera również inwestorowi prawa do ponownego zaskarżenia bezczynności organu, po wyczerpaniu trybu zażaleniowego z art. 37 Kpa, w wypadku powtarzającego się stanu niewydawania decyzji kończącej postępowanie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

W pkt 2. postanowienia przy zastosowaniu art. 201 § 1 p.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów od organu na rzecz skarżącego. Wskazać należy, że sytuacja, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu wydaje on rozstrzygnięcie w sprawie jest podobna do sytuacji wskazanej w art. 54 § 3 p.p.s.a. (wymienionej w art. 201 § 1 p.p.s.a.) i oznacza, że organ uznaje wadliwość swojego postępowania. Faktycznie wówczas organ jest stroną "przegraną" postępowania, bowiem w wyniku wniesienia skargi usuwa stan niezgodności z prawem (vide postanowienie NSA z 29.09.2011 r., I OSK 1691/11, postanowienie NSA z 09.11.2011 r., II OSK 2297/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego stronie skarżącej przysługuje zwrot poniesionych kosztów postępowania przed sądem.