II SA/Wa 368/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-10-08	
Data wpływu	2024-03-15	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Arkadiusz Koziarski.
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 25/25	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 5 ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę	
Uzasadnienie
Fundacja [...] w [...] (dalej: Skarżąca) pismem z 21 lutego 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na decyzję Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji zs. w [...] (dalej: Telewizja, TVP S.A.) z [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z 29 grudnia 2023 r. Skarżąca zwróciła się do Telewizji z wnioskiem

o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

1) udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy dzieci (lub ich rodzice) występujące

w programach emitowanych na kanale TVP ABC otrzymują wynagrodzenie za występ w programie; jeśli tak, ile wynosi wynagrodzenie,

2) wskazanie nazwy programów emitowanych w TVP ABC, w których dzieci (lub ich rodzice) otrzymują wynagrodzenie za występ w programie, oraz wskazanie, jaka jest to kwota,

3) wskazanie nazw programów emitowanych w TVP ABC, w których dzieci występują, ale nie otrzymują wynagrodzenia za występ.

Zaskarżoną decyzją Telewizja odmówiła udostępnienia żądanej przez Skarżącej informacji na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 755; dalej: k.p.a.) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233; dalej: u.z.n.k.).

W uzasadnieniu wyjaśniła, że pomimo bycia spółką Skarbu Państwa dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne jako spółka prawa handlowego działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania, W zakresie swojej podstawowej działalności Telewizja tworzy i rozpowszechnia audycje telewizyjne i stara się zapewnić jak najlepszą ofertę programową skierowaną na rynek medialny. Telewizja dąży do tego, aby jej oferta programowa zyskała możliwie najwyższą oglądalność, która z kolei wpływa na jej przychody, w szczególności na przychody z emisji spotów reklamowych. Inne stacje telewizyjne, z uwagi na swoją działalność na rynku mediów również prowadzą aktywność w zakresie produkcji audycji telewizyjnych, w tym audycji przeznaczonych dla dzieci, Podmioty te konkurują z Telewizją i są zainteresowane poznaniem warunków produkcji i emisji, w tym warunków finansowych, jakie przy tej produkcji poniosła Telewizja, tj. wynagrodzeń wypłacanych dzieciom za udział w audycjach lub informacji, za udział w których audycjach Telewizji dzieci otrzymują wynagrodzenie,

a za które nie. Uzyskanie przez taki podmiot wnioskowanych informacji, może wpływać na wzmocnienie jego pozycji rynkowej, jednocześnie osłabiając na rynku pozycję Telewizji i jej możliwości negocjacyjne w przyszłości. Podmioty konkurencyjne, chcąc zorganizować swoją działalność nadawczą w przedmiotowym zakresie, znając warunki organizacji takiej działalności przez Telewizję, mogą łatwiej wynegocjować korzystniejsze dla siebie warunki jej realizacji, a w szczególności mogą łatwiej pozyskać uczestników audycji poprzez zaoferowanie im wynagrodzeń wyższych niż otrzymane od Telewizji.

W ocenie Telewizji informacje o warunkach nawiązywania współpracy z dziećmi uczestniczącymi w audycjach telewizyjnych posiadają dla niej na tyle istotną wartość gospodarczą, że ich udostępnienie nastąpić nie może. Jedyną przesłanką ku utajnianiu wytwarzanych przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka dla interesów Telewizji. Takie ryzyko występuje

w niniejszej sprawie. Telewizja podjęła działania w celu zachowania informacji

w przedmiotowym zakresie w poufności nadając im klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa" zgodnie z wewnętrznym aktem prawnym spółki, tj. Działem II Polityki Bezpieczeństwa Informacji w TVP S.A. - Instrukcją Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa (dalej: Instrukcja). Takie działanie ogranicza grono osób mających dostęp do treści przedmiotowych informacji, skutecznie uniemożliwiając dostęp do nich osobom trzecim. Zgodnie z pkt 2 Instrukcji klauzula "tajemnica przedsiębiorstwa" może zostać nadana dokumentom i materiałom, jeśli ich wytwórca uzna je za szczególnie istotne z punktu widzenia interesu Spółki.

W swojej skardze do Sądu, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Telewizji udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz do zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu podniosła, że Telewizja nie wykazała, aby żądana informacja była objęta ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, w szczególności nie wskazała, czy odpowiednie zapisy znalazły się w umowach z wykonawcami. Zdaniem Skarżącej część dzieci występować miała za darmo, co budzi wątpliwość, czy w ogóle w tej sytuacji podpisano z nimi umowy. Skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w związku ze zgłoszeniami rodziców dzieci, którzy byli zaskoczeni, że inne dzieci otrzymują wynagrodzenie za występy w TVP ABC. Przedstawili oni dokumenty, z których wynika, że ich dzieci występowały nieodpłatnie oraz nie podpisywali klauzul dot. ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Płacenie za udział dzieci w TVP ABC nie jest więc standardem, a wyjątkiem. Potwierdza to np. ogólnodostępny regulamin programu [...], w którym wskazano wprost, że występ w nim nie jest wynagradzany.

W odpowiedzi na skargę Telewizja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na oddalenie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nie budzi najmniejszych wątpliwości ani Sądu, ani Stron fakt, że Telewizja jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, jak również że dane, których ujawnienia odmówiła, stanowią informację publiczną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności

i praw innych osób i podmiotów gospodarczych.

Tajemnicę przedsiębiorcy określa się na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej przez odesłanie do art. 11 ust. 2 u.z.n.k zawierającego definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa w kontekście informacji publicznej pokrywają się znaczeniowo (por. wyrok NSA z 14 września 2023 r., sygn. akt III OSK 716/22). Stosownie do treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął przy zachowaniu należytej staranności działania w celu utrzymania ich w poufności. Celem u.z.n.k. jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania

i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Określone informacje podlegają ochronie

w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji,

z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając, czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych.

Z powyższego wynika oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność.

Na gruncie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano tezę, w myśl której na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny - informacja o określonej treści mająca wartość gospodarczą, oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony

w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich. Przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, lecz wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej

z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, iż informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej poufności (por. wyroki NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13, i z 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15).

W niniejszej sprawie Telewizja należycie wykazała ziszczenie się przesłanek objęcia żądanej informacji tajemnicą przedsiębiorcy.

Po pierwsze, nie budzi wątpliwości Sądu, że Telewizja uzewnętrzniła wolę pozostawienia przedmiotowej informacji w tajemnicy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Telewizja powołała się na stosowne zapisy Instrukcji. Z analizy tego dokumentu wynika, że za tajemnicę przedsiębiorstwa TVP S.A. uznaje się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje m.in. organizacyjne lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których TVP S.A. podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (§ 1 ust. 2). Zapoznawszy się z treścią umów, których dotyczy wniosek Skarżącej, Sąd stwierdza, że Telewizja zawarła w nich klauzulę poufności, zobowiązując drugą stronę do nieujawniania w szczególności wysokości otrzymanego wynagrodzenia. Powyższe działanie stanowi realizację obowiązku wynikającego z Instrukcji - podmiot zewnętrzny ubiegający się o zawarcie lub wykonujący umowę związaną z dostępem do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa TVP S.A. [...] ma obowiązek zapewnienia warunków ochrony przewidzianych w niniejszej Instrukcji (§ 3 ust. 8). Ponadto umowa, o której mowa

w ust. 8, musi zawierać zapisy regulujące zasady dotyczące przekazywania

i przetwarzania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa (§ 3 pkt 9).

W ocenie Sądu Telewizja podołała zatem obowiązkowi zarówno wytworzenia norm postępowania z informacjami objętymi tajemnicą przedsiębiorcy, jak również ich skutecznego zastosowania.

Po drugie, Telewizja nadała żądanym przez Skarżącą wiadomościom klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa. Sąd przychyla się do poglądu Telewizji, że konkurencyjne podmioty, uzyskawszy informację o wysokości wynagrodzeń oferowanych za występ w programach Telewizji, mogłoby wykorzystywać takie informacje do przygotowania własnej oferty ofertę złożoną potencjalnym kontrahentom przez Telewizję, oferując wyższe wynagrodzenie, a w konsekwencji - do osłabienia pozycji rynkowej Telewizji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przekonująco przedstawia związek przyczynowo-skutkowy między ujawnieniem informacji a możliwością poniesienia przez Telewizję szkody. Tożsama argumentacja przemawiająca za odmową udostępnienia przez Telewizję informacji o wysokości wydatków poniesionych w związku z realizacją konkretnych produkcji znalazła akceptację nie tylko Sądu, lecz również Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 4466/21, oraz z 24 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2910/21).

Konkludując, Sąd pragnie przypomnieć, że Skarżąca zaskarżyła decyzję

o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie bezczynność w przedmiocie rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd nie ma zatem podstaw prawnych do dokonania kontroli, czy Telewizja podjęła działania w celu realizacji całości wniosku Skarżącej, a zwłaszcza zobowiązywania Telewizji do rozpatrzenia sprawy w określony sposób.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak

w sentencji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.