Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 6 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1352/17 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 1 lutego 2018 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] 2017 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, B, B+E na okres od 22 lipca do 22 października 2017 r. i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zatrzymania prawa jazdy dokonano na podstawie art. 102 ust. 1c w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978) wobec uzyskania informacji o popełnieniu przez W.K. wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości na terenie zabudowanym o 51 km/h.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku W. K., reprezentowany przez adwokata, podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mających istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że:

po pierwsze: skarżącemu nie wydano prawidłowego, ani zgodnego z przepisami pokwitowania zatrzymania prawa jazdy (która to okoliczność powoduje, iż nie można w niniejszej sprawie uznać, iż w stanie faktycznym sprawy zaistniała przesłanka zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami), albowiem organy administracji publicznej mogą odstąpić od badania rzeczywistego zaistnienia tejże przesłanki (czyli mogą nie badać kwestii przekroczenia limitu prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h, opierając się w tym zakresie na informacji od Policji) wtedy i tylko wtedy, gdy pochodząca od Policji informacja będzie zgodna z art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260), tj. gdy Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem;

po drugie: z chwilą powzięcia informacji, że wymierzony mu przez Policję mandat kamy nie wyczerpuje całości konsekwencji, jakie organy Państwa wiążą z faktem przyznania się do naruszenia limitu prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h, albowiem skutkuje jeszcze dodatkowo również odebraniem prawa jazdy na okres 3-ch miesięcy, skarżący zakwestionował zaistnienie tejże przesłanki;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 102 ust. 1 c tej ustawy oraz w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) poprzez zastosowanie tych przepisów do stanu faktycznego, który nie podpada pod zakres ich normowania (obraza prawa materialnego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której stan faktyczny sprawy nie koresponduje z hipotezą przepisów).

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W piśmie z 15 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając braki formalne skargi kasacyjnej oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Pismem z 18 maja 2020 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie przychyliło się do wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Wydanie przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy reguluje art. 102 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl art. 102 ust. 1 pkt 4 tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie zaś z art. 102 ust. 1c ww. ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W myśl art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.), podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3.

W uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18 (ONSAiWSA 2019/5/72) przyjęto, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd zaznaczył, że przesłanką do wydania przez organ administracji orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą zaś wydania decyzji jest wspomniana informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Odnosząc się do kwestii dotyczących zapewnienia stronie postępowania gwarancji procesowych w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale zwrócił uwagę, że na podstawie art. 7 k.p.a. i przepisów szczegółowych (np. art. 78 § 1 i 2 k.p.a.) przedmiotem postępowania dowodowego są fakty mające znaczenie dla sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy administracyjnej oraz mające znaczenie prawne (por. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. KPA. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, art. 77 Nb1). Zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi więc informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie.

Podzielając w pełni stanowisko przyjęte w powyżej przywołanej uchwale i przenosząc je na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym zauważa, że w zawiadomieniu z [...] 2017 r. wystawionym przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w K., a skierowanym do Prezydenta Miasta T., zawarto informację o przekroczeniu przez skarżącego o 51 km/h dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym i zatrzymaniu prawa jazdy. Skarga kasacyjna poddaje w wątpliwość prawidłowość tej informacji wskazując na wadę formalną zatrzymania prawa jazdy w postaci wydania pokwitowania zatrzymania prawa jazdy bez podpisu funkcjonariusza Policji. W tym zakresie formułuje zarzut niedostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia przez organ przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Odmawiając słuszności przedstawionej argumentacji nie sposób uznać, by wadliwość pokwitowania czynności zatrzymania dokumentu prawa jazdy mogła rzutować w sposób istotny na treść decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy wydawanej w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami. Jak zauważono wcześniej, o zakresie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego przesądził art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej kodeks karny. Podstawą zatem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest, obok prawomocnego rozstrzygnięcia za to naruszenie, informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. I to właśnie ta informacja jest dokumentem urzędowym i walor ten jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego.

W wyroku z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2726/17 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że "informacja o zatrzymaniu prawa jazdy" to w rzeczywistości "informacja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy", czyli informacja o ujawnieniu czynu uzasadniającego zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nawet jeśli do tego zatrzymania fizycznie nie doszło, bo np. kierujący pojazdem nie miał lub nie okazał tego dokumentu w trakcie kontroli. W świetle powyższego należało przyjąć, że podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia prawidłowości wystawienia przez funkcjonariusza Policji pokwitowania stanowiącego dla kierowcy dowód faktycznego odebrania prawa jazdy po ujawnieniu zdarzenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości jazdy, jako czynność o charakterze technicznym, nie mogła stanowić istotnego aspektu sprawy kształtującego możliwość wydania przez organ właściwy decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Na prawidłowość wydanego w tej sprawie wyroku nie mógł również rzutować podniesiony w skardze kasacyjnej argument o braku dostatecznej wiedzy skarżącego o konsekwencjach, jakie wiążą się z "przyznaniem się do naruszenia limitu prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h". Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że kwestia ta - jako nieistotna w znaczeniu prawnym - nie mogła świadczyć o wadliwości decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nieuzasadnionym pozostaje podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 102 ust. 1 c tej ustawy oraz w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw. Informacja przekazana Prezydentowi Miasta T. w zawiadomieniu Komendy Miejskiej Policji w K. z [...] 2017 r. o popełnieniu przez kierowcę wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości jazdy 50 km/h o 51 km/h, zawierała wymagane przepisami prawa informacje umożliwiając wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, zaskarżony zaś wyrok odpowiadał prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.