Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi P.Cz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz P. Cz. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. Nr [...] w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2004r. do grudnia 2005r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał następujący stan faktyczny: decyzja organu podatkowego I instancji została doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego w dniu [...]r.

Skarżąca pismem z dnia [...]r. od powyższej decyzji złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...]r., które wpłynęły do organu w dniu [...]r.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca uzasadniła brakiem skutecznego doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji. Skarżąca zarzuciła, że Poczta Polska naruszyła obowiązek wynikający z art. 150 § 1a) Ordynacji podatkowej, gdyż pełnomocnik skarżącej nie otrzymał żadnego z zawiadomień

o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Ponadto o dacie drugiego zawiadomienia nie ma żadnych adnotacji na kopercie, która wróciła wraz z decyzją do organu podatkowego. Niedoręczenie adresatowi przesyłki zostało reklamowane przez pełnomocnika na Poczcie Polskiej S.A.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej do usunięcia braków

w złożonym wniosku, polegających na braku podpisu, w dniu [...]r. wpłynął uzupełniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania stwierdził, że przedmiotowa decyzja została nadana

w dniu [...]r. w Urzędzie Pocztowym nr 2 w T. jako przesyłka polecona nr [...], skierowana do pełnomocnika - Adwokat M. Z. – L.

Przedmiotowa korespondencja wróciła do nadawcy w dniu [...]r.

z adnotacją poczty: "ZWROT nie podjęto w terminie". Po dokonaniu analizy zwróconej korespondencji organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że przesyłka pierwszy raz była awizowana w dniu [...]r., drugi raz - w dniu [...]r. W związku z powyższym ustalono, że decyzja została doręczona poprzez tzw. doręczenie zastępcze w dniu [...]r.

Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wystąpił do Urzędu Pocztowego 79 w Warszawie z prośbą o udzielenie informacji, czy przesyłka polecona, zawierająca decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. została dwukrotnie awizowana. Z uzyskanej informacji wynikało, że pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej pełnomocnika w dniu [...]r. Natomiast powtórne zawiadomienie doręczono do skrzynki pocztowej w dniu [...]r. Ostatecznie przesyłkę zwrócono do nadawcy [...]r. W ocenie organu Poczta Polska nie naruszyła przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej i dwukrotnie o tym fakcie zawiadamia adresata.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącej przesyłka, zawierająca decyzję organu I instancji była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana przez pełnomocnika w terminie, a zatem uznał, że została doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu [...]r., który upływał w dniu [...]r. uchybiła nie z własnej winy, stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy skarżąca, wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zarzuciła: naruszenie przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 228 § 1 pkt 2a) także art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a także nieprawidłowe zastosowanie art. 150 O.p.. Zarzuciła także wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120 i art. 121 § 1 O.p., a mianowicie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania

w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. nie została skutecznie doręczona.

Skarżąca wskazała, że dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji dopiero po zajęciu rachunku bankowego, a wcześniej nie miała takiej wiedzy z uwagi na doręczenie zastępcze. Skarżąca zauważyła, że skoro dopiero [...]r. została jej przekazana kserokopia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego

w T. i wtedy zapoznała się po raz pierwszy z jej treścią, to w ciągu 7 dni od tej daty dopełniona mogła zostać czynność procesowa polegająca na złożeniu odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Zdaniem skarżącej skoro pierwsze awizowanie przesyłki miało miejsce dnia [...]r., to następne powinno nastąpić [...]r. Nie otrzymała jednak żadnego z zawiadomień, a o dacie drugiego nie ma nawet informacji na kopercie zawierającej decyzję. Skarżąca wskazała na podstawie informacji z Centrum Poczty - Oddział Warszawa Południe z dnia [...]r, opartych o wewnętrzną dokumentacje i oświadczenie listonosza, że powtórne zaawizowanie przesyłki nastąpiło dnia [...]r. Wystąpiła więc niezgodność pomiędzy ustaleniami organu podatkowego który twierdzi, że awizo nastąpiło dzień wcześniej, a mianowicie [...]r.

Ponadto strona dodała, iż w placówce pocztowej, która nie doręczyła przedmiotowej przesyłki wielokrotnie zdarzały się zaginięcia przesyłek, rzutujące na jej wiarygodność. Operator pocztowy nie przekazał żadnych dokumentów wskazujących na powtórne awizowanie przesyłki, a oświadczenie listonosza, że powtórne zaawizowanie nastąpiło [...]r. jest niewiarygodne, z racji szczególnie dużej liczby dostarczanych w okresie świątecznym przesyłek i niemożności zapamiętania tak szczegółowych informacji. Pełnomocnik skarżącej wskazała, że zawsze dochowuje należytej staranności przy odbieraniu korespondencji, a jej Kancelaria postępuje w tym względzie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Skarbowej w B.

w wypadku podobnego wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. Nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe wobec P. Cz. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok, wydał postanowienie o przedłużeniu czasu na rozpatrzenie odwołania i wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na wniesioną przez pełnomocnika do poczty polskiej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej poinformowała, że pomimo jej osobistych próśb Poczta Polska nie udzieliła odpowiedzi na pismo z dnia [...]r. dotyczące doręczenia przesyłki nr R [...] nadanej [...]r. i nie wyjaśniła braku awizowania przedmiotowej przesyłki, która zdaniem skarżącej zawierała pisma procesowe o nr [...], [...] [...]

W ocenie organu argumentacja zawarta w powyższym piśmie nie wskazuje na nowe okoliczności i nie stanowi nowego dowodu w sprawie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się

w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego

w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu postanowienia stwierdzić należy, iż w stanie faktycznym sprawy istotne jest to, że skarżąca składając odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania.

Postanowieniem z dnia [...]r., Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, gdyż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi oparte zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej O.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza

w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W takim stanie faktycznym organ podatkowy drugiej instancji nie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie wskazanego przepisu. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi uchybienie terminu do złożenia odwołania.

Zauważyć wypada, że stwierdzenie przez organ podatkowy uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie stoi na przeszkodzie złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu i do rozpoznania wniosku przez organ zgodnie z treścią art. 162 i art. 163 § 2 O.p.

Przywołane regulacje tworzą schemat kolejności czynności, jakie organ odwoławczy winien wykonać w toku postępowania zainicjowanego samym odwołaniem. Po pierwsze, organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowego wniesienia oraz spełnienia warunków określonych przepisem art. 222 O.p. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w dalszej zaś kolejności, w razie złożenia przez stronę wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 162 i 163 § 2 O.p.

Natomiast w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzającego to uchybienie.

Przenosząc przeprowadzone rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydanie przez odwoławczy organ podatkowy postanowienia z dnia [...]r., stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji równoczesnego wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było zbędne, bowiem już samo postanowienie, odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony przez nią termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie zachodziła konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 228 § 1 pkt 2 o.p., który

w sprawie nie miał już zastosowania.

Skoro zatem strona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wydanego w sytuacji, w której złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, a organ odmawiając przywrócenia terminu uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, to zasadnym było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Mając zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.