Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka asesor WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi R.R. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o stawkę 22 % podatku od towarów i usług tj. o kwotę 52, 80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt grodzy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., działając na podstawie art. 104 Kpa i art. 37a ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.), wydał w dniu 18 marca 2005 r. decyzję nr [...], którą zobowiązał J.S. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, zapłacenia koty [...] zł tytułem opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, w tym kwoty [...] zł stanowiącej odszkodowanie w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc, począwszy od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia zwolnienia lokalu.

W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że stosownie do art. 37a ust. 1 określonej powyżej ustawy, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Przedmiotowy lokal jest zajmowany przez J.S. bez tytułu prawnego. W dalszej części uzasadnienia organ podał szczegółowe wyliczenia finansowe związane zajmowaniem tego lokalu.

J.S. od powyższej decyzji złożył odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., w którym powołał się na wyrok Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...], w którym Sąd po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przeciwko K.S. o eksmisję w pkt I orzekł, że K.S. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, natomiast w pkt III wyroku wstrzymał wobec K.S. wykonanie opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., do czasu złożenia przez miasto W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W związku z tym wyrokiem, K.S. przysługuje prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu do czasu otrzymania lokalu socjalnego i takie prawo przysługuje rodzicom małoletniego. Zdaniem odwołującego się art. 37a nie miał zastosowania i nie było podstaw do naliczenia odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za każdy miesiąc jego zajmowania, aż do czasu otrzymania lokalu socjalnego. Podniósł również bardzo trudną sytuację materialną rodziny oraz załączył zaświadczenie lekarskie o ciąży żony. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji lub o jej uchylenie.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 398), decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m.in., że sporny lokal J.S. zajmował na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] lipca 1996 r. pomiędzy nim a Dyrektorem Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W.. W § 3 umowy zastrzeżono, że zostaje ona zawarta na czas oznaczony, tj. na czas zatrudnienia J.S. na stanowisku dozorcy budynku. Stosunek pracy został z nim rozwiązany przez zakład pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu, z dniem 28 lutego 2003 r. Tym samym, zgodnie z zawartą umową, stosunek najmu lokalu uległ rozwiązaniu. W dniu [...] października 2004 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] I Wydział Cywilny wydał postanowienie, którym umorzył postępowanie w sprawie eksmisji J.S. i jego żony J.S.. W jego uzasadnieniu podał, że w związku nowelizacją ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej została wyłączona droga sądowa do wnoszenia pozwów przez Wojskową Agencję Mieszkaniową o eksmisję. Wskazał również na wyrok, na który powołuje się J.S. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 37a określonej powyżej ustawy organ pierwszej instancji zobowiązany był wydać decyzję. Zdaniem organu nie jest trafny zarzut odwołującego się, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, gdyż wyrok nie ma takiego przymiotu. Postępowanie sądowe jest odrębne w stosunku do postępowania administracyjnego. Ponadto, adresatem decyzji o opróżnieniu lokalu jest J.S., a nie jego małoletni syn K..

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1 i art. 156 § 1 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Zdaniem skarżącego został naruszony również art. 45 ust. 3 pkt 1-2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w ten sposób, że utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej jego żony, będącej w ciąży i małoletniego syna. Skarżący stwierdził także, że organ naruszył ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, przez określenie w zaskarżonej decyzji, że miejscem zamieszkania małoletniego syna K. do czasu otrzymania lokalu socjalnego będzie, bez prawa do zamieszkiwania z nim jego prawnych opiekunów, sporny lokal. Nie zgodził się również ze stwierdzeniem organu, że tylko on jest adresatem zaskarżonej decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i o zwolnienie od wpisu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze organ stwierdził, ze nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn podanych w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

W świetle tych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą rozstrzygnięcia było wyjaśnienie, czy organ wydając zaskarżoną decyzję zasadnie uznał, że zaistniała przesłanka określona w poniżej przytoczonym przepisie.

Na wstępie należy podać, że skarżący w dniu [...] listopada 1973 r. zawarł z Garnizonową Administracją Mieszkań nr [...] umowę najmu nr [...]. Przedmiotem najmu był lokal położony w budynku [...] w W. przy ul.[...]. W § 2 strony umowy określiły, że umowę zawiera się na czas trwania stosunku pracy, natomiast w § 3 pkt 1, że do zamieszkiwania z pracownikiem uprawnieni są, krewni najemcy i jego współmałżonka, jeżeli pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz osoba zatrudniona w gospodarstwie domowym (...). Umowa ta była wielokrotnie aktualizowana, przy czym klauzula o czasie jej trwania nie została zmieniona. Powyżej określona umowa została z dniem 3 stycznia 1995 r. rozwiązana w związku z rozwiązaniem ze skarżącym stosunku pracy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a. ustawy z dnia 11 maja 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (DZ. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2).

Należy zwrócić uwagę na sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu "wydaje decyzję" (podkreślenie Sądu), które oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile zostanie spełniona przesłanka określona w ust. 1, jaką jest - zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że przesłanka ta zaistniała, gdyż skarżący posiadał prawo do lokalu wynikające z zawartej umowy najmu, które jednak uzależnione było od pozostawania skarżącego w stosunku pracy. Skoro więc ze skarżącym została rozwiązana umowa o pracę, to automatycznie mocą zawartej umowy utracił on prawo do zajmowanego lokalu.

Tak więc, na podstawie powyżej przytoczonego przepisu organ zobowiązany był wydać decyzję o opróżnieniu przez skarżącego lokalu jako osoby, która utraciła tytuł prawny do jego zajmowania.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że nie mogą one zostać uwzględnione, gdyż zdaniem Sądu, organ prowadząc postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją, nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów prawa procesowego, jak również przepisów prawa materialnego. Kwestie związane z pobytem w przedmiotowym lokalu członków rodziny skarżącego są ściśle związane z jego prawem do zajmowanego lokalu, które skarżący utracił. Nie ma racji skarżący twierdząc, że prawo do jego zajmowania wynika z powyżej opisanego wyroku Sądu. Jest wręcz odwrotnie, gdyż w jego pkt 1 Sąd nakazał jego małoletniemu synowi opuszczenie i opróżnienie spornego lokalu, ale w pkt 3 uzależnił to od zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. i art. 250 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), orzekł jak w sentencji.