![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6192 Funkcjonariusze Policji, Inne, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, II SA/Wa 2006/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-20, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Wa 2006/19 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2019-09-04 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Andrzej Góraj Danuta Kania Konrad Łukaszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6192 Funkcjonariusze Policji | |||
|
Inne | |||
|
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję | |||
|
Dz.U. 1994 nr 53 poz 214 8a Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie administracyjne zakończone decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] lipca 2019 r. o numerze [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: T. Z. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpiła do Ministra z wnioskiem o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą zaopatrzeniową"). W uzasadnieniu wniosku podniósł, że do Służby Bezpieczeństwa trafił przez przypadek, w związku z brakiem miejsc w pionie kryminalnym, w którym chciał pełnić służbę. Zaznaczył przy tym, że pracę w SB zaproponowano mu tylko na okres 6 miesięcy, do czasu zwolnienia się etatu w interesującym go pionie. Skarżący podkreślił, że po pozytywnej weryfikacji, służbę w Policji pełnił zarówno w pionie dochodzeniowo-śledczym jak i kryminalnym, ukończył kurs aspirancki oraz Wyższą Szkołę Oficerską [...], zaś przez ostatnie 10 lat służby szkolił i przyuczał do zawodu funkcjonariuszy. Podkreślił również, że był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany, swoje obowiązki wykonywała rzetelnie, sumiennie i z należytą starannością oraz największym poświęceniem, nigdy nie był karany, zaś w 2015 r. wygrał konkurs na naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. o numerze [...], Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że całkowity okres służby Skarżącego wynosi 28 lat, 11 miesięcy i 11 dni. Jak wynika natomiast z informacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwanego dalej: "IPN"), Skarżący w okresie od dnia [...] marca 1987 r. do dnia 31 stycznia 1990 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, tj. przez 2 lata i 11 miesięcy. Minister podniósł, że warunkiem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku polegającego na łącznym spełnieniu dwóch warunków, tj. krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ dokonał przy tym wykładni językowej pojęć "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań", "szczególnie z narażeniem życia" oraz "szczególnie uzasadnionego przypadku". Następnie wskazał, że w odniesieniu do Skarżącego nie została spełniona przesłanka "krótkotrwałości" pełnionej służby, bowiem okres 2 lat i 11 miesięcy, zarówno w ujęciu bezwzględnym (tj. jeżeli chodzi o jego długości), jak i w ujęciu proporcjonalnym – w stosunku do całego okresu służby – nie może być oceniony jako krótkotrwały. Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przesłanek Minister podniósł, że nie kwestionuje wprawdzie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych przez Skarżącego po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Końcowo Minister stwierdził, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnieciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia Skarżącego w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek. Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2019 r. Organ w całości podtrzymał wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym, służba trwająca przez okres 2 lat i 11 miesięcy nie może być uznana za krótkotrwałą, bowiem trudno w tym przypadku mówić o "chwilowości" czy "przejściowości". Minister wskazał także, że z informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przebiegu służby wynika, że po dniu 12 września 1989 r. służba ta nie była pełniona w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, brak jest również dokumentów, które mogłyby wskazywać na udział Skarżącego w zdarzeniach mogących stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra z uwagi na naruszenie art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, a także o uznanie uprawnienia do świadczenia emerytalnego w nieobniżonej wysokości i zasądzenie wyrównania w różnicy tego świadczenia od dnia 1 października 2017 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podniósł, że posiada krótkotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, bowiem okres 2 lat i 11 miesięcy wynosi 10,09% ogólnego stażu pracy, zaś w przypadku doliczenia służby wojskowej wynosi on 9,31%. Ponadto pełnił służbę w sposób rzetelny, wzorowy i z poświęceniem, co wynika z jego akt osobowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia, natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jednolicie przyjmowano, że przywołany przepis wprowadza zarówno przesłankę podmiotową, jak i przesłanki przedmiotowe, których łączne spełnienie pozwala na jego zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Odnotować jednakże trzeba, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym m. in. w sprawach o sygn. akt: I OSK 1464/19, I OSK 1690/19, I OSK 2114/19, wyrażono pogląd, zgodnie z którym, jednoczesne spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", niemniej jednak, brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" (tak m. in. w wyrokach z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt: I OSK 1464/19 i I OSK 1690/19; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ, oceniając spełnianie przez uprawnionego warunków do wydania wobec niego decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy, powinien zbadać nie tylko występowanie okoliczności dotyczących krótkotrwałej służby i rzetelnego wykonywania zadań, ale również ocenić, w sytuacji, gdy nie zostaną one spełnione, czy nie występują inne szczególne okoliczności pozwalające na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 8a ustawy (tak w wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 2114/19). Poglądy te pozwalają na przyjęcie tezy, że wydanie decyzji pozytywnej uzależnione jest od stwierdzenia przez organ, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Z kolei decyzja odmowna w tym przedmiocie wymaga nie tylko wykluczenia takiego przypadku, ale również wyczerpującego umotywowania jego braku na gruncie konkretnego stanu faktycznego sprawy. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak też Naczelny Sąd Administracyjny jednolicie przyjmują przy tym, że decyzja Ministra będzie miała charakter uznaniowy, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "może wyłączyć". W uzasadnieniu do wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1464/19 wskazuje się, że o ile granice uznania administracyjnego określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej są oczywiste, to nie są oczywiste kryteria dokonywania takiego wyboru, bowiem nie wyrażają ich wprost unormowania ustawy zaopatrzeniowej. Obowiązkiem organu jest – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, tj. przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" – każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru w konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego. Kontrolując wydane w sprawie decyzje Sąd stwierdza, że Minister uchybił powyższym obowiązkom. W ocenie Sądu, dokonana przez organ ocena przesłanki "krótkotrwałości" nie była trafna. Okres służby w wymiarze 2 lat i 11 miesięcy może być bowiem potraktowany jako okres "krótkotrwały" gdy weźmie się pod uwagę, w jakim kontekście ustawodawca posłużył się tym pojęciem. Niewątpliwie użyte zostało ono w odniesieniu do okresu zatrudnienia (służby). Należało więc rozważyć, jakie okresy pracy określa się pojęciem "krótkotrwale" przede wszystkim z perspektywy osoby, która nabyła już uprawnienia emerytalne po przepracowaniu kilkudziesięciu lat. Te przypadki musiał mieć bowiem przede wszystkim na względzie prawodawca, przyjmując wskazaną regulację, dotyczącą przecież świadczeń emerytalnych. Z tej perspektywy, zasady doświadczenia życiowego potwierdzają, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Zatem z perspektywy służby kilkudziesięcioletniej (w stanie faktycznym niniejszej sprawy przeszło 20 lat) okres dwóch lat może być określony jako krótkotrwały (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2346/18). Skoro zatem prawodawca nie posługuje się pojęciem "krótkotrwałości" abstrakcyjnie, lecz zestawia je ze "służbą", to omawiane kryterium winno być oceniane w odniesieniu do okresu służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed dniem 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba nie spełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1464/19). Reasumując powyższe godzi się zdaniem Sądu przyjąć, że z perspektywy służby kilkudziesięcioletniej – wynoszącej łącznie 28 lat, 11 miesięcy i 12 dni – okres 2 lat i 11 miesięcy winien być oceniony jako krótkotrwały. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie dokonanej przez organ oceny kryterium wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, dostrzec należy, że Minister nie kwestionował wprawdzie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego po dniu 12 września 1989 r., niemniej jednak – w jego ocenie – z uwagi na brak dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem życia i zdrowia, nie można było uznać tego kryterium za spełnione w odniesieniu do Skarżącego. Stanowisko organ w tym zakresie uznać należy za wadliwe. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że służba była pełniona rzetelnie. Oznacza to, że nieziszczenie się warunku pełnienia służby "z narażeniem życia lub zdrowia" nie wyklucza a priori zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. Gdyby bowiem taka była wola prawodawcy, to przepis ten zostałby zredagowany zgoła odmiennie, np. z pominięciem słów "w szczególności". Prosta wykładnia językowo-logiczna prowadzi natomiast do wniosku, że brak możliwości ustalenia narażenia życia lub zdrowia, nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy służba była pełniona rzetelnie (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 17 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 670/19; z dnia 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 829/19). Prezentowany sposób rozumienia omawianego kryterium znalazł zresztą potwierdzenie we wskazanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu do wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 1464/19 podniesiono, że brak powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Zwrot "w szczególności" nie wyraża tego rodzaju warunku, a zatem nie można przyjąć, że zwrot ten użyty w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej oznacza, że jedynie narażanie zdrowia i życia – jako wyłączna kwalifikacja – może decydować o podstawach badania kryterium pełnienia służby w sposób rzetelny, a tym samym przesądzać o spełnieniu tego kryterium wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. W konsekwencji przyjąć należy, że jeśli Minister wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na podstawie posiadanych dokumentów nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego, to kryterium określone w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej również zostało spełnione w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Skoro zatem, w odniesieniu do Skarżącego spełnione zostały oba kryteria określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, to obowiązkiem Ministra było dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Próżno jednak doszukać się w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji rozważań organu w tym zakresie. Za takie nie sposób jest uznać ogólnego stwierdzenia, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, "gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnieciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy", bowiem nie odnosi się ono w jakimkolwiek stopniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Innymi słowy rzecz ujmując, stawiając powyższą tezę Minister nie wskazał ani tego, jakie osiągniecia w służbie uznaje za "wybitne" ani również tego "na tle" których funkcjonariuszy strona miałaby się "wyróżniać", gdy wskazuje na "pozostałych" funkcjonariuszy. Niezależnie od dostrzeżonego braku jakiejkolwiek analizy w tym zakresie, podnieść należy, że prawodawca nie zacieśnił pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" do potrzeb wyróżniania się danego funkcjonariusza czy posiadania przezeń nadzwyczajnych osiągnieć. Okoliczności te mogą być wprawdzie brane przez organ pod uwagę, jednakże wymagają one analizy i właściwego uzasadnienia w każdym indywidualnym przypadku. Jeśli bowiem organ wywodzi, że dany funkcjonariusz nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy, to musi jednocześnie wykazać jakie osiągnięcia mogłyby zostać uznane za wybitne i wyróżniające stronę na tle określonej grupy funkcjonariuszy (np. funkcjonariuszy danej jednostki). To samo dotyczy użytego przez Ministra pojęcia "nadzwyczajnych osiągnięć". Należy również wskazać – mając na względzie wyrażone przez projektodawcę cele wprowadzenia ustawy nowelizującej oraz rolę w tym kontekście regulacji art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – że szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie wieloletniej, rzetelnej służby na rzecz niepodległej Polski, gdy – w świetle dostępnych informacji – danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby uznanej za służbę na rzecz totalitarnego państwa, zwłaszcza gdy była ona pełniona stosunkowo niedługo (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 4 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 854/19). Na tę ostatnią kwestię w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny podnosząc w uzasadnieniach do wyroków w sprawach o sygn. akt I OSK 1464/19 i I OSK 1690/19, że w przypadku ustalenia przez organ, że działalność określonego funkcjonariusza w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, to wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do tego funkcjonariusza jest w istocie wykluczone, a teoretyczna możliwość wydania – nawet w przypadkach absolutnie wyjątkowych i szczegółowo omówionych w uzasadnieniu – decyzji odmownej, byłaby zanegowaniem konstytucyjnego publicznego prawa podmiotowego funkcjonariusza do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady określone w ustawie zaopatrzeniowej. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że wydając sporną decyzję Minister dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie wniosek organ zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej, zgodnie z którą, Skarżący spełnienia oba kryteria określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa Skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, a następnie wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wydane w sprawie decyzje, o czym orzekł – na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. – w sentencji wyroku. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. |
||||