Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącej B. R. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku B. R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. dotyczącego wydania decyzji w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r., decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], odmówił przyznania B. R. świadczenia pieniężnego.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnik strony domagał się ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją Szefa ABW z [...] maja

2012 r.

Badając powyższy wniosek, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. nr 29, poz. 154 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja z [...] maja 2012 r. została doręczona bezpośrednio stronie w dniu [...] czerwca 2012 r. Strona samodzielnie przekazała zaś tą decyzję swojemu pełnomocnikowi. Pełnomocnik strony znał powyższą decyzję, o czym świadczy to, że zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego organ uznał, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wniesiony dopiero [...] września 2012 r., jest spóźniony. Nadto wskazał, że w realiach niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania art. 40 § 2 K.p.a. Pełnomocnik strony znał bowiem treść decyzji z [...] maja 2012 r. i mógł w terminie wnosić o ponowne rozpoznanie sprawy. Strona nie została więc pozbawiona ochrony przed negatywnymi działaniami organów administracji.

Od powyższego postanowienia skargę wniósł pełnomocnik strony, domagając się jego uchylenia. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 134, art. 129 § 3 i 2, art. 40 § 2 K.p.a. Podniósł, że nie zachodzi możliwość liczenia początku biegu terminu dla wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od daty doręczenia decyzji stronie, gdyż w tej dacie nie została doręczona sporna decyzja pełnomocnikowi strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 40 § 2 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W powyższym przepisie ustawodawca uregulował zasady doręczania w postępowaniu administracyjnym pism przez organ w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Prawodawca w takiej sytuacji wprowadził obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. Stąd wysnuć należy wniosek, że doręczenie pisma bezpośrednio stronie, zamiast pełnomocnikowi, nie może być traktowane jako skuteczne. W efekcie więc terminy zaskarżenia będą biegły dopiero od doręczenia pisma pełnomocnikowi, niezależnie od tego, czy pełnomocnik wiedział wcześniej o wydaniu danego rozstrzygnięcia.

Powyższe wnioski pozostają w zgodzie z ugruntowanym od lat orzecznictwem sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego. Już w postanowieniu z 09 września 1993 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III ARN 45/93 (OSNCP z 1994 r. nr 5 poz. 112) Sąd Najwyższy stwierdził, że: "przepis art. 40 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w K.p.a. zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien on mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Jeśli wobec tego w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony zwrócił się do Kolegium Odwoławczego o doręczenie mu decyzji, o której powziął wiedzę od strony postępowania, to termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi do NSA biegnie od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Strona postępowania administracyjnego ustanawiająca pełnomocnika ochrania się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa". W podobnym duchu wypowiedział się też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 09 grudnia 1993 r. w sprawie o sygn. akt III ARN 63/93, czy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 09 października 1986 r. w sprawie o sygn. akt SA/Kr 799/86.

Wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego tutejszy Sąd w pełni akceptuje i traktuje jak własne.

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niebudzącą wątpliwości było to, że strona w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] maja 2012 r. była reprezentowana przez pełnomocnika. Już bowiem w pierwszym zdaniu wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2012 r., wszczynającego to postępowanie, strona powołała się na fakt, że posiada pełnomocnika.

W świetle powyższego, skarżone postanowienie jawi się jako przedwczesne. Mimo bowiem tego, że strona była reprezentowana przez pełnomocnika, organ nie wyjaśnił tego, czy decyzja Szefa ABW z [...] maja 2012 r. została doręczona pełnomocnikowi strony. Jest to zaś o tyle istotne dla niniejszego postępowania, gdyż dopiero data doręczenia ww. decyzji pełnomocnikowi, może być punktem odniesienia do ustaleń w zakresie terminowości wniesienia odwołania.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zaś to, czy pełnomocnik strony znał treść decyzji z [...] maja 2012 r. Do czasu bowiem, aż decyzja z [...] maja 2012 r. nie zostanie doręczona pełnomocnikowi strony, nie biegnie dla niego termin do wniesienia odwołania. Dlatego więc, stan wiedzy pełnomocnika, nie poparty dowodem doręczenia mu konkretnego rozstrzygnięcia, nie rzutuje na materię terminowości wniesienia przez niego odwołania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do ustalenia, czy i kiedy, decyzja z [...] maja 2012 r. została doręczona pełnomocnikowi strony. Ustalenie powyższej daty umożliwi dopiero organowi dokonanie oceny terminowości wniesienia odwołania. Początkiem biegu terminu do wniesienia odwołania będzie bowiem data doręczenia decyzji z [...] maja 2012 r. pełnomocnikowi strony.

W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.