Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 993/25, o odrzuceniu skargi R.B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lipca 2025 r., nr 010070/680/4770628/2025 (postępowanie 555020277) w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 993/25, odrzucił skargę R.B., zwanego dalej "skarżącym", na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lipca 2025 r., nr 010070/680/4770628/2025 (postępowanie 555020277), w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka, zawierająca powyższe wezwanie, została awizowana w dniu 12 sierpnia 2025 r. Ponowna awizacja została dokonania w dniu 20 sierpnia 2025 r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie 14 dni od pierwszej próby doręczenia, przesyłka została zwrócona nadawcy i uznana przez Sąd I instancji za skutecznie doręczoną z upływem dnia 26 sierpnia 2025 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".

Sąd I instancji uznał, że termin na wykonanie wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 2 września 2025 r., albowiem skarżący nie wskazał numeru PESEL, do czego był zobowiązany na podstawie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W konsekwencji powyższego, w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd I instancji odrzucił skargę.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że skarżący nie miał możliwości odbioru przesyłki ponieważ w terminie od 10 do 24 sierpnia 2025 r. przebywał na wczasach za granicą, na dowód czego przedłożył fakturę VAT wystawioną przez C. Sp. z o.o. Wskazał również, że po powrocie do miejsca zamieszkania w skrzynce pocztowej nie znalazł żadnego awizo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.).

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, złożona przez skarżącego skarga nie zawierała numeru PESEL skarżącego. W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała nieuzupełnione braki formalne w postaci braku numeru PESEL skarżącego i w sposób właściwy wezwał skarżącego do ich uzupełnienia. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia.

Wyjaśnić należy, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W myśl zaś § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe.

Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowe wezwanie zostało przesłane stronie oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 12 sierpnia 2025 r. i po raz drugi w dniu 20 sierpnia 2025 r. Wobec powyższego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka adresowana do skarżącego i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z upływem dnia 26 sierpnia 2025 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Skarżący nie podał swojego numeru PESEL w terminie wyznaczonym w skierowanym do niego wezwaniu, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie obalił domniemania prawdziwości informacji znajdujących się na zwróconej przesyłce oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie przedstawił bowiem dowodów potwierdzających, że przedmiotowa przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Pomimo wskazanych w zażaleniu sugestii, jakoby z winy Poczty Polskiej nie doszło do pozostawienia awizo w skrzynce pocztowej, skarżący nie wszczął odpowiedniej procedury reklamacyjnej w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jego ocenie nieprawidłowości związanych z doręczaniem kierowanej do niego korespondencji. Przedstawione okoliczności nie dawały zatem podstaw do podważenia prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Odnosząc się do pozostałych argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczności związane z ewentualnym brakiem winy strony w uchybieniu terminu nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiący podstawę odrzucenia skargi nie uzależnia bowiem w żadnym stopniu odrzucenia skargi od tego, czy strona ponosi winę w uchybieniu terminu. Podnoszone okoliczności związane z faktem przebywania poza miejscem zamieszkania w okresie, w którym podjęte były próby doręczenia przesyłki mogłyby mieć ewentualnie znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, którego jednakże w niniejszej sprawie skarżący nie złożył. Nie bez znaczenia jest również fakt, że po powrocie z zagranicznej wycieczki skarżący dysponował jeszcze odpowiednim czasem pozwalającym na odbiór rzeczonej przesyłki. Z przedłożonej faktury VAT wynika, że wyjazd trwał do 24 sierpnia 2025 r., natomiast zwrotu przesyłki dokonano w dniu 27 sierpnia 2025 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.