Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M.W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA 2478/21 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., nr KOC/5985/Ru/20 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odrzucić skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), postanowieniem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M.W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z 10 czerwca 2021 r. nr KOC/5985/Ru/20 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Postanowieniem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 27/22 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21 o odrzuceniu skargi.

Pismem z 18 czerwca 2022 r. skarżący osobiście wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, zarzucając przewlekłość całego postępowania prowadzonego przed WSA Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2478/21. W związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, wydanie zalecenia niezwłocznego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wydanie zalecenia rozpatrzenia w rozsądnym terminie skargi na decyzję SKO KOC/5985/Ru/20, przyznanie od Skarbu Państwa 20 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia oraz zasądzenie kosztów postepowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z art. 6.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. Zarzucił , że SKO nie dostrzegło, że zaskarżona decyzja jest nieważna, skarżący od dawna bowiem nie ma już punktów karnych i brak jest podstaw do skierowania go na ponowny egzamin. Dalej wskazał, że zgodnie z pouczeniem SKO wniósł skargę, od której uiścił opłatę w wysokości 200 zł, natomiast do dnia wniesienia skargi na przewlekłość sąd pierwszej instancji nie podjął żadnych kroków zmierzających do rozpoznania skargi na decyzję SKO.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r. poz. 75; dalej jako: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) prawodawca przyznał stronie uprawnienie do wniesienia skargi o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. W ramach przywołanego przepisu ustawy o skardze na przewlekłość postępowania ustawodawca wskazał jednocześnie definicję legalną przewlekłości postępowania odnosząc się do możliwości wniesienia skargi.

Jednocześnie w ustawie przewidziane zostały wymogi jakie powinna ta skarga spełniać. W pierwszej kolejności skarga na przewlekłość postępowania powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 6 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania). Ponadto skarga powinna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy (art. 6 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy), a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). Jeżeli skarga nie spełnienia ustawowo określonych wymogów sąd zobligowany jest do jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia braków stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, o czym stanowi art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, o ile skarżący w jej uzasadnieniu szczegółowo wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki. Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu na podstawie kryteriów wskazanych w art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Skargę niespełniającą tych wymagań sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków na podstawie art. 9 ust. 1 cyt. ustawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lutego 2022 r. sygn. akt I NSP 21/22, LEX nr 3304514).

Jeżeli bowiem sąd rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania, to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać uchybienia sądu w zakresie terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GPP 6/12; dostępne na stronie internetowej w CBOSA).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) wniesiona w tej sprawie 18 czerwca 2022 r. skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie spełnia jedynie wymóg określony w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, tj. odnoszący się do żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania przed sądem pierwszej instancji w sprawie, której skarga dotyczy. Skarga ta nie spełnia jednak warunku określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, tj. przytoczenia okoliczności uzasadniających wskazane żądanie. Samo wyrażenie przez skarżącego przekonania, że w sprawie doszło do przewlekłości, bez wskazania na czym ta przewlekłość miałaby polegać, nie spełnia ustawowego wymogu uzasadnienia skargi. Wprawdzie skarżący w uzasadnieniu przytoczył okoliczności odnoszące się do etapu postępowania przed organem administracji, zarzucając że SKO nie dostrzegło nieważności zaskarżonej decyzji, jednak nie ma to żadnego wpływu na ocenę terminowości dokonanych przez sąd czynności po wniesieniu skargi. Natomiast kolejne twierdzenie strony o tym, że sąd nie podjął żadnych kroków celem rozpoznania sprawy, mimo że skarżący w terminie wniósł skargę i opłacił od niej wpis jest nieprawdziwe i nie znajduje odzwierciedlenia w aktach rozpoznawanej sprawy, z których jasno wynika, że postanowieniem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21, WSA w Warszawie odrzucił skargę M.W. na decyzję SKO w Warszawie z 10 czerwca 2021 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 9 listopada 2021 r. Następnie pismem z 22 listopada 2021 r. skarżący wniósł na nie zażalenie, które postanowieniem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 27/22 NSA oddalił. Odpis postanowienia NSA skarżący odebrał osobiście w dniu 29 kwietnia 2022 r.

Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności WSA w Warszawie, wymienionych w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Ponieważ wymagania z art. 6 ust. 2 cyt. ustawy są uznawane za konstrukcyjne (nieusuwalne), a ich niespełnienie pociąga za sobą odrzucenie skargi bez wzywania do uzupełnienia jej braków, dlatego zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy NSA orzekł jak w sentencji postanowienia.