Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. sprzeciwu T. H. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2016 r. odmawiającego Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. ,

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił Skarżącej T. H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła sprzeciw, wskazując, że

w chwili obecnej nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów. Podała, że w tym miesiącu poniosła duże koszty związane z nieruchomością, której dotyczy opłata adiacencka, jak też opłaty wskazane we wniosku. Wniosła też o rozłożenie kosztów na 4 miesięczne raty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie

o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest zasadne.

Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy

z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia

i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie,

w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Dochodem rodziny jest dochód Skarżącej z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 2.604,17 zł netto oraz dochód małżonka z tytułu emerytury w kwocie 2.175,19 zł. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 140 m2 (wartości około 350.000 zł) oraz dwie działki: 0,4480 ha droga i 1,4939 ha (wartości 220.000 zł). W styczniu wnioskodawczyni uległa wypadkowi w pracy i do lipca 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Obecnie skarżąca jest na świadczeniu rehabilitacyjnym z ogólnego stanu zdrowia. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, natomiast jej mąż jest po przeszczepie nerki. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny Skarżąca przedstawiła następująco: energia elektryczna – 109,16 zł; gaz – 396,57 zł; telefon – 86,18 zł; internet i telewizja – 104 zł; ubezpieczenie PZU – 871 zł, leki - 350 zł, rehabilitacja – 200 zł; wizyta lekarska – 100 zł; opał – 500 zł (k. 22-23).

Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r., poz. 718) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu,

w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Jak wskazał referendarz sądowy w skarżonym postanowieniu, instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku

w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W ocenie Sądu przedstawiony przez Skarżącą stan majątkowy wskazuje na to, że Skarżąca nie znajduje się

w sytuacji niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochód jej

i męża to kwota 4.779,36 zł, ponadto Skarżąca posiada nieruchomości znacznej wartości, przy czym kwota bieżącego utrzymania to kwota ok. 2.000 zł.

Powyższe dane wskazują, że sytuacja finansowej Skarżącej jest taka, ze pozwala jej na pokrycie kosztów sądowych (wpis wynosi 398 zł) oraz na poniesienie kosztu ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Sąd w całości podziela pogląd, że prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego a koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania.

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Skarżącej o rozłożenie kosztów na raty, bowiem procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości rozkładania tych należności na raty.