Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi I.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 czerwca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 z dnia 25 sierpnia 1994 roku, z późniejszymi zmianami) nakazał I.S. rozebrać rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej, istniejący na działce nr [...], zlokalizowanej w S. gmina L., budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, w części:

1. od strony działki nr [...], na poziomie piwnic, dobudowane w miejscu poprzednio istniejącego pomieszczenia gospodarczego, rozebranego w kwietniu 2003 r., pomieszczenie pełniące funkcję "kuchenno-gospodarczą" o wymiarach 2,60 m na 6,10 m, i konstrukcji ścian murowanej wraz ze stropodachem drewnianym.

2. od strony działki nr [...], na poziomie piwnicy i parteru część o wymiarach 2,30 m. na 6,10 m., pełniąca funkcję klatki schodowej z korytarzem oraz sanitarną.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 października 2003 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalono, że na działce nr [...] w S. gmina L. istnieje budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji murowanej, całkowicie podpiwniczony, parterowy ze stropodachem drewnianym pokryty papą. Do budynku przylega na poziomie piwnicy, od strony działki nr [...] pomieszczenie o konstrukcji murowanej (ściana grubości 36 cm) ze stropodachem drewnianym. Pomieszczenie to pełni funkcję kuchenno-gospodarczą. Według oświadczenia I.S. - właścicielki - zasadniczy budynek został wybudowany 28 lat temu. Jednocześnie oświadczyła, że od strony działki nr [...] istniało pomieszczenie gospodarcze o szerokości jak budynek, a długości 1,35 m. Następnie pomieszczenie to w miesiącu kwietniu 2003 roku zostało rozebrane łącznie z fundamentami, a w miesiącu lipcu 2003 roku wybudowano nowe pomieszczenie o szerokości budynku zasadniczego i długości 2,65 m. Na dokonaną rozbudowę nie posiada decyzji pozwolenia na budowę. Jednocześnie I.S. przedłożyła pismo zawiadamiające o zamierzeniach rozbudowy, które podpisał właściciel działki nr [...].

Od strony wschodniej budynku zasadniczego, tj. działki nr [...], samowolnie dobudowano na poziomie piwnicy i parteru, część budynku o szerokości budynku zasadniczego, tj. 6,10 m. i długości 2,30 m. W części dobudowanej wykonano klatkę schodową z korytarzem. W części piwnicznej wykonano również pomieszczenie sanitarne. Według oświadczenia I.S. rozbudowę wykonano w 2002 roku i na powyższe nie posiada decyzji pozwolenia na budowę.

I.S. przedłożyła decyzję nr [...] z dnia 17 czerwca 1975 r. wydana przez Naczelnika Gminy w L., udzielającą pozwolenia na budowę domku letniskowego według projektu indywidualnego.

Organ wyjaśnił, że roboty budowlane (także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę (art. 28 Ustawy Prawo budowlane z 1994 roku z późniejszymi zmianami). Organem kompetentnym do wydania decyzji pozwolenia na budowę jest jedynie organ architektoniczno - budowlany.

Z powodu braku pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 48, ust. 2 i 3 ustawy organ postanowieniem nr [...] z dnia 12 listopada 2003 r. nałożył na I.S. obowiązek wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i zabezpieczenia obiektów przed dostępem osób postronnych oraz przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2004 r.:

1. zaświadczenie organu właściwego (Gminy) w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

2. w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia ( wymienionego w pkt. l) o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dostarczyć:

• cztery egzemplarze projektu architektoniczno-budowlanego sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń lub rzeczoznawcę budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

• oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

• decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Jednocześnie w uzasadnieniu tego postanowienia, organ wskazał, że w przypadku, gdy:

• zaświadczenie organu właściwego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu potwierdzi niezgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

• obiekt będzie naruszał przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem,

• zostaną niespełnione w wyznaczonym terminie nakazane w powyższym postanowieniu obowiązki.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , zgodnie z art. 48, ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. będzie zobowiązany, w drodze decyzji administracyjnej,nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Urząd Gminy w dniu 28 października 2003 r. wydał I.S. zaświadczenie Nr [...], że nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego gminy dla działki o nr geodezyjnym [...]położonej w miejscowości S.. Ponadto poinformował, że w planie zagospodarowania przestrzennego gminy obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., działka I.S. przeznaczona była na cele zabudowy letniskowej.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z otrzymanym z Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, pismem nr [...] z dnia 26 listopada 2003 r., jeżeli na określonym terenie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie ma możliwości wydania przez organ właściwy w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wówczas należy uznać, że skoro inwestor nie może przedstawić zaświadczenia o zgodności obiektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to nie jest możliwa legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części.

I.S. wystąpiła dnia 12 stycznia 2004 r z pismem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie przedłużenia terminu na składanie dokumentów wymaganych postanowieniem [...] z dnia 12 listopada 2003 r. do terminu 30 maja 2004 r. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował (pismem [...] z dnia 13 stycznia 2004 r.), że nie ma podstaw do przedłużenia terminu wykonania czynności nakazanych powyższym postanowieniem.

I.S. wniosła odwołanie od tej decyzji wywodząc, że jest ona dla niej krzywdząca i została wydana z naruszeniem jej interesu prawnego. Inwestorka wywodziła, iż opisane w rozstrzygnięciu części dobudowane do jej nieruchomości zostały ustalone jedynie w oparciu o oględziny, bez rozpatrzenia jej wniosku o uwzględnienie oświadczenia wykonawcy tych prac. Podkreślała, że "urzędnicy wykazali się w stosunku do niej złą wolą".

Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzją z dnia 21 października 2004 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust 1 w związku z ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 1016) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że argumenty zawarte w odwołaniu nie mają wpływu na rozstrzygniecie sprawy.

I.S. wniosła skargę do Sądu na powyższą decyzję, w której, ponawiając zarzuty odwołania, wywodziła że nie może ponosić konsekwencji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podkreśliła, iż dobudowała wskazaną część obiektu bez pozwolenie na budowę, z uwagi na to, że brak było innej możliwości, albowiem nie miała gdzie mieszkać. Wskazała, że jest rolnikiem i posiada ziemię, którą uprawia. Akcentowała, że wydana decyzja jest "bezduszna".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Okoliczności faktyczne sprawy są w istocie bezsporne, gdyż wynikają z ustaleń dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 27 października 2003r. z udziałem właścicielki I.S. (por. protokół k.5-6 akt, podpisany przez skarżącą bez zastrzeżeń), który potwierdził zarówno charakter przedmiotowego budynku, jego przeznaczenie, okres budowy oraz fakt, że został on zrealizowany bez pozwolenia na budowę. W protokole oględzin, na podstawie pomiarów ustalono powierzchnię budynku oraz określono część dobudowaną bez pozwolenia na budowę. Wskazano także, iż obiekt ten pełni funkcje rekreacji indywidualnej.

Ten charakter obiektu potwierdza również znajdująca się w aktach organu dokumentacja fotograficzna.

Prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że skarżąca w 2003 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zrealizowała na własnej działce nr [...] w S., oznaczonej jako tereny rolne zabudowane, opisaną w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji dobudowę do obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacyjną.

Organ postanowieniem z dnia 12 listopada 2003 r. wezwał skarżącą do przedłożenia określonych dokumentów, w szczególności do przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogących być podstawą do legalizacji przedmiotowej dobudowy. Organ wskazał, iż nałożone obowiązki muszą być wykonane w terminie do 30 stycznia 2004 r.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Z przełożonego przez skarżącą pisma Wójta Gminy z dnia 28 października 2003 r. wynika w sposób jednoznaczny, że działka nr [...] w S. w okresie obowiązującego wówczas planu miejscowego była przeznaczone na cele istniejącej zabudowy letniskowej w kompleksie działek letniskowych, leżących w strefie 100 m od jeziora S.. Plan ten przestał obowiązywać 31 grudnia 2002 r.

Skarżąca nie przedłożyła zatem w oznaczonym terminie żądanych dokumentów. Powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowiły, że w przypadku nie spełnienia przez inwestorów w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanawianiu opartym na jego ust. 3 (tj. między innymi przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy o zgodności obiektu z ustaleniami planu lub decyzji o warunkach zabudowy), to organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy.

Przedłożona przez skarżącą decyzja o warunkach zabudowy terenu z dnia 12 marca 2004 r., nr [...] również nie spełnia wymagań określonych w art. 48 ustawy. Stosownie bowiem do ust 3 pkt 1 art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy brak planu miejscowego można na inwestora nałożyć obowiązek przedłożenia ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2003 r. W tym czasie opisana wyżej decyzja o warunkach zabudowy dla działki skarżącej z dnia 12 marca 2004 r. nie tylko nie była ostateczna, ale w ogóle nie istniała. Uzyskanie takiej decyzji w późniejszym okresie nie może być podstawą do zalegalizowania samowolnej zabudowy stosownie do przepisów Prawa budowlanego.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako pozbawioną podstaw prawnych.