Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. D. i Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: " GINB", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołań Z. J. oraz B. D. od decyzji Wojewody [...] (dalej także: "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] października 2013r., znak: [...]; stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...], znak: [...], (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. S. (dalej także: "inwestor") pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowę budynku garażowego na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w [...], w części dotyczącej budowy budynku garażowego, zaś w pozostałym zakresie odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...], znak: [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta [...] decyzją Nr [...] dnia [...] czerwca 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał B. S. pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowę budynku garażowego, na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W dniu [...] marca 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] o podjęcie działań w trybie nadzwyczajnym w odniesieniu do decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia

[...] czerwca 2008 r. z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. W piśmie tym wskazano na uwzględnienie w projekcie podmurowania przez inwestora komina na działce nr [...], prawdopodobnie bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne; podniesienia ściany znajdującej się na granicy działek nr [...] i [...], w bezpośrednim sąsiedztwie komina budynku na działce nr [...], z naruszeniem warunków technicznych i polskiej normy dot. m.in. przewodów kominowych; podniesienie kalenicy projektowanej budowy ponad kalenicę sąsiedniego budynku z naruszeniem warunków technicznych. Po przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...] września 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania Z. J. i B. D. została przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją [...] uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia

[...] czerwca 2012 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania B. S. decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia

[...] czerwca 2012r. Ww. decyzja oraz decyzja Wojewody [...] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2397/12 z dnia 14 lutego 2013 r., w którym sąd stwierdził, iż organ przy wydaniu ww. decyzji naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż nie odniósł się w wymaganym stopniu do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i ciężaru gatunkowego ewentualnego naruszenia przepisów oraz skutków społeczno - gospodarczych wywołanych ewentualnym naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ nie wziął pod uwagę usytuowania planowanych obiektów oraz ewentualnej możliwości oddzielnej oceny zgodności nadbudowy budynku mieszkalnego i zatwierdzonego projektu budowy garażu. Rozpoznając sprawę po ww. wyroku Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w części dotyczącej budowy budynku garażowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia [...] września 2013r. uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc, iż w osnowie ww. decyzji organ orzekając stwierdzenie nieważności

w części dotyczącej budynku garażowego nie odniósł się do pozostałej części decyzji oraz do pozostałych przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., jak również nie ustalił, czy decyzja Starosty [...], o której mowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w postępowaniu wznowieniowym. Ponownie rozpatrując sprawę organ

I instancji podniósł, iż podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia, z uwagi na okoliczność, iż instytucja ta stoi w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i może być stosowana po zaistnieniu przesłanek wymienionych enumeratywnie

w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Wojewoda [...] stwierdził jednocześnie, że decyzja Starosty [...] nie jest obarczona wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. Nie można jej też zarzucić, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a., art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a., art. 156 § 1 pkt. 6 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Organ I instancji podniósł także, iż badanemu rozstrzygnięciu Starosty [...] nie można postawić zarzutu, że zawiera ono wadę powodującą nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a.). W odniesieniu do oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ I instancji stwierdził, iż w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa

w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994 r., nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. VSA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się

w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ I instancji przywołał art. 35 ust. 1 ustawy z dnia

7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej także: "Prawo budowlane"), wskazując, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (...) a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa

w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Organ I instancji wyjaśnił także, w odniesieniu do lokalizacji budynków, iż zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.,) obowiązujące w dacie wydania kwestionowanej decyzji to jest w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.

z 2004 r., Nr 109, poz. 1156). Następnie organ I instancji przywołał § 12 ust. 4 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w ww. brzmieniu, obowiązującym w dniu wydania spornej decyzji, zgodnie z którym: "jeżeli na sąsiedniej działce: (...) bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej". Dodano, iż przepis ten nie narzuca, że rozbudowywany budynek musi zachować identyczne gabaryty (wysokość, długość) co budynek istniejący, zlokalizowany na sąsiedniej działce. Dopiero zmiana ww. przepisu z 2009 roku nadała mu nowe brzmienie, a mianowicie, iż w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się "sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość

i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej." Wskazano, iż zacytowany powyżej nowy przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wszedł w życie dnia 8 lipca 2009r., czyli po wydaniu decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. W tych okolicznościach organ

I instancji zarzut naruszenia § 12 ust. 4 pkt. 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej także: "warunków technicznych") uznał za bezzasadny. Wskazano jednocześnie, iż ocieplenie ściany oraz fundamenty znajdują się w granicach działki inwestora nr [...]

i nie wykraczają na działkę sąsiednią nr [...]. Organ I instancji wyjaśnił jednocześnie, iż dla inwestycji, o której mowa Burmistrz Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r, ustalił warunki zabudowy, obowiązujące w trakcie wydania spornej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W wyniku prowadzonego postępowania wznowieniowego, obie wyżej przywołane decyzje zostały uchylone, niemniej jednak odpowiadają w swej treści decyzji Burmistrza Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., określającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wskazano także, iż jak wykazała przeprowadzona przez organ I instancji analiza zgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, planowana inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Rozbudowywany budynek mieszkalny został bowiem zaprojektowany z dachem o podwyższonej kalenicy w stosunku do istniejącej kalenicy sąsiedniej oficyny, zachowując spadek w stronę działki inwestora z zachowaniem kąta nachylenia 35°, a projektowany dach spełnia wymogi dachu dwuspadowego w stosunku do istniejącego dachu sąsiedniej oficyny, tyle że podwyższona została kalenica projektowanego dachu z zachowaniem kierunku prostopadle do ulicy [...]. Wyjaśniono jednocześnie, iż w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki (arkusz nr 24) w legendzie oraz w opisie technicznym str.

7 pkt. IV projektant, zamieścił informację o rozbiórce poprzedniego obiektu na działce nr [...], natomiast informację o proponowanej nadbudowie komina na sąsiedniej działce projektant zamieścił w projekcie budowlanym wrysowując wyższy komin na istniejącej zabudowie działki nr [...] na rysunku elewacji arkusz 45. Rozwiązanie projektowe, polegające na nadbudowaniu kalenicy wymaga podwyższenia komina na działce sąsiedniej nr [...], celem spełnienia normy kominiarskiej [...]. Zgodnie bowiem z normą kominiarską [...] komin powinien być wyciągnięty ponad linię sąsiedniego dachu o 30 cm nad kalenicę. Inwestor we wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. wystąpił jedynie o wydanie pozwolenia na nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego lokalizowanego na własnej działce nr [...] w [...], załączając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki [...] w [...]. We wniosku tym nie została ujęta działka nr [...], gdyż inwestor nie występował o pozwolenie na roboty budowlane na działce nr [...]. Brak zgody właścicieli działki nr [...] na podwyższenie komina, zlokalizowanego przy ścianie wybudowanej na granicy z działką nr [...], do wysokości przedstawionej w projekcie budowlanym, spowoduje naruszenie normy kominiarskiej [...]. Niemniej jednak stosowanie polskich norm nie jest obligatoryjne, zgodnie bowiem z art. 5 ust.

3 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o normalizacji (Dz. U. 2002 r., Nr 169, poz. 1386) stosowanie norm jest dobrowolne. Tym samym nie można rozpatrywać zastosowania lub nie zastosowania normy polskiej w kategoriach rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku, zaś rozwiązania projektowe przyjęte w projekcie budowlanym nie są przedmiotem sprawdzenia przez organ wydający pozwolenie na budowę, gdyż nie zostały wymienione w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do budynku garażu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę organ I instancji wskazał, iż budynek ten, jest zlokalizowany na działce inwestora nr [...] w [...] i pokryty jest dachem dwuspadowym symetrycznym o spadku 35° (przekrój A-a rys. 12). Jak wynika z załączonego rysunku elewacji budynku, odprowadzenie wody z dachu następuje rynnami i rurami spustowymi na teren działki inwestora oraz w kierunku działki sąsiedniej nr [...]. Przy czym połać dachu skierowana w kierunku działki [...] wystaje o 0,5 m poza obrys budynku, na działkę sąsiednią [...] (przekrój A-A, rys. 12). Inwestor na etapie pozwolenia na budowę nie załączył zgody właściciela działki sąsiedniej nr [...] na realizację części dachu budynku garażu o szer. 50 cm na terenie działki [...], w związku z powyższym stanowi to rażące naruszenie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., polegające na naruszeniu wymagań zawartych w art. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym przypadku wymagana była zgoda właściciela działki [...].

W tych okolicznościach z uwagi na oczywistość stwierdzonych naruszeń i braku okoliczności uniemożliwiających stwierdzenie nieważności, wymienionych w art. 156 § 2 k.p.a. w odniesieniu do budynku garażu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak [...] na podstawie art. 158 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), po wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] (nr ewid. [...])

z dnia [...] czerwca 2008 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowę budynku garażowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2397/12

z dnia 14 lutego 2013r., stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty [...]

w części dotyczącej budowy budynku garażowego oraz odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałej części ww. decyzji Starosty [...].

Odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. wniosły Z. J. i B. D. (dalej także: "skarżące").

Skarżące w złożonych odwołaniach wniosły o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. i wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższych wniosków wskazały, iż w dacie wydania decyzji Starosty [...]

z dnia [...] czerwca 2008 r. J. D. i Z. D. nie żyli. Z powyższego wynika, iż postępowanie zostało skierowane wobec osób zmarłych i jako takie podlega zaliczeniu do przeprowadzonych z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowi też przesłankę nieważnościową, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

W prowadzonym postępowaniu Starosta [...] pogwałcił zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art. 6-11 k.p.a., pozbawiając stronę możliwości obrony swych praw, co także stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Podkreśliły, iż organ I instancji niewłaściwie przyjął, iż planowana inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Przeciwko inwestorowi prowadzone jest postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]

o istotne odstępstwa od projektu budowlanego, niezgodne z warunkami zabudowy. Powyższe świadczy o tym, że Wojewoda [...] nie dokonał prawidłowej oceny legalności kwestionowanej decyzji. Z. J. podniosła także, iż prace wykonane w części dotyczącej dachu i komina i inne zostały wykonane niezgodnie

z projektem oraz bez zgody właścicieli działki nr [...]. B. D., zaś dodała, że istnieją wątpliwości co do informacji o proponowanej nadbudowie komina, gdyż projektant wyrysował wyższy komin na istniejącej zabudowie działki nr [...], lecz do projektu dołączył rysunek bez wyrysowanego podbudowanego komina, który został zatwierdzony w projekcie budowlanym i pozwoleniu na budowę udzielonym inwestorowi. Na prace te inwestor nie uzyskał zgody właścicieli działki nr [...]. Wykonał także dach jednospadowy zamiast dwuspadowego, bowiem wybudował odrębne fundamenty, ścianę w pewnej odległości od zabudowy bliźniaczej, na co nie miał zgody w warunkach zabudowy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji GINB przypomniał przebieg postępowania w sprawie. Przywołał pogląd WSA w Warszawie wyrażony w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2397/12, z którego wynika, iż :"organy winny dokonać oceny, czy decyzja pozwolenia na rozbudowę obiektu mieszkalnego i budowę garażu jest dotknięta w całości kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa", zarzucając pominięcie "usytuowania planowanych obiektów". Wskazano jednocześnie, iż w rozwinięciu powyższego poglądu w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego Sąd nie podzielił stanowiska GINB o rażącym naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 2 w § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych. GINB powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wskazał na związanie oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku. Powołując się na powyższe podniósł, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, w oparciu o pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014r., znak: [...], iż

w dniu wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...], znak: [...] w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku usytuowanego na działce nr ew. [...] ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki nr ew. [...] obr. [...] w [...] przy ulicy [...], co potwierdza również kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej nadesłana przez odwołujące się przy piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. Wskazał, iż powyższe, ma znaczenie z uwagi na okoliczność, że rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan faktyczny z dnia wydania tej decyzji,

a na taką ocenę nie mogą mieć wpływu zdarzenia, jakie nastąpiły późnej.

Z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty [...] z dnia

[...] czerwca 2008r., Nr [...], wynika, iż sporne zamierzenie inwestycyjne obejmowało rozbudowę w głąb działki budynku jednorodzinnego - połowy bliźniaka oraz budowę obiektu garażowo-gospodarczego wolnostojącego. Stosownie do art. 35 ust.

1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji

o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Pod pojęciem przepisów techniczno-budowlanych, mając na względzie zakres badanej inwestycji, rozumieć należy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.; określane także jako: "warunki techniczne"), określające m.in. minimalne odległości projektowanych budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną. W przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną odległość powinna wynosić nie mniej niż 3 m (§ 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych). Ustawodawca dopuścił sytuowanie budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy jej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych), albo nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m ze względu na rozmiary działki (§ 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych). Dodatkowo, w myśl § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych, jeżeli na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Z kolei § 12 ust. 4 pkt

2 warunków technicznych dopuszcza sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych przylegającej do istniejącej ściany, bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, jeżeli na tej działce istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. Organ odwoławczy wskazał, iż w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, stwierdzić należy, że elewacja rozbudowywanego budynku mieszkalnego usytuowana została bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr ew. [...]. W oparciu o dokumentację projektową GINB stwierdził, że elewacja rozbudowywanego budynku mieszkalnego usytuowana została bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...]. Elewacja projektowanego budynku mieszkalnego nie przylega na całej swej długości do istniejącej ściany budynku na działce nr ew. [...]. Jednakże powyższe - w wiążącej GINB ocenie WSA w Warszawie zawartej w wyroku

z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2397/12 - nie spełnia kryterium rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności pozwalających na odstąpienie od oceny prawnej zawartej w przywołanym wyżej orzeczeniu. Wskazano także, iż elewacja budynku garażowo-gospodarczego zaprojektowana została bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr ew. [...],

w odniesieniu do którego GINB nie stwierdził, aby na gruncie niniejszej sprawy zaistniała którakolwiek z okoliczności pozwalających na usytuowanie budynku garażowo-gospodarczego w sposób, jaki zatwierdzony został w decyzji o pozwoleniu na budowę, wynikających z projektu zagospodarowania działki oraz § 12 ust. 3 pkt 2 i § 12 ust. 4 warunków technicznych. Powyższe rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. Zaprojektowanie fragmentu połaci dachowej nad działką nr ew. [...], co do której inwestor nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 k.p.a. Okoliczność zaprojektowania połaci dachowej o nachyleniu 35°

w stronę działki nr ew. [...], wraz z rynną spustową na ww. działce oznacza, że decyzja o pozwoleniu na budowę, w części dotyczącej budynku garażowo-gospodarczego, wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 28 ust. 2 warunków technicznych, wyłączającym możliwość odprowadzania wód opadowych na teren działki, co do której inwestor nie dysponuje tytułem prawnym, które to naruszenie uznać należy za rażące. Powyższe naruszenie prawa prowadzi do stwierdzenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę w sposób rażący narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z uwagi na naruszenie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nakazujących odprowadzenie wód deszczowych z dachu budynków - powierzchniowo na działkę inwestycji, co narusza także art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019), zabraniający właścicielowi gruntu odprowadzania wód na grunty sąsiednie.

Jednocześnie organ odwoławczy nie dopatrzył się, aby projekt budowlany zatwierdzony kwestionowaną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. naruszał ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Po dokonaniu analizy projektu budowlanego GINB wskazał, iż decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...], zatwierdzono projekt budowlany

i udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przebudowę garażu jednostanowiskowego wolnostojącego o szerokości elewacji frontowej 4,00m (rys. nr 11 - rzut przyziemia). Z projektu budowlanego wynika, że spełnione zostały warunki dotyczące: a) poziomu posadowienia parteru dla rozbudowy (jak w budynku istniejącym) oraz budynku garażowo-gospodarczego (od 0,1 do 0,3m, poziom terenu 10,77mnpt - poziom posadowienia parteru 10,80); b) poziomu okapu dla rozbudowy (4,47m- rys. nr 35 - przekrój A-A) poziomu okapu dla budynku garażowo-gospodarczego (2,53 m - rys. nr 22 - przekrój A-A); c) ilości kondygnacji dla rozbudowy (rys. nr 35 - przekrój A-A) oraz budynku garażowo-gospodarczego (rys. nr 22 - przekrój A-A); d) wysokości dla budynku mieszkalnego (rys. nr 35 - przekrój A-A) oraz budynku garażowo-gospodarczego (4,65m - rys. nr 22 - przekrój A-A); e) pokrycia dachowego (Opis techniczny, s. 10); f) wysokości ścinaki kolankowej w części rozbudowywanej (rys. nr 35 - przekrój A-A); g) doświetlenia pomieszczeń poddasza

w części rozbudowywanej.

W odniesieniu do projektowanej rozbudowy budynku mieszkalnego organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do stwierdzenia, że zaprojektowana połać dachowa narusza w sposób rażący ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którą projektowany dach winien być dwuspadowy. Wskazano, iż projektowana połać dachowa rozbudowywanego budynku tworzy wraz z istniejącym dachem budynku na działce nr ew. [...] dach dwuspadowy, w znaczeniu konstrukcyjnym, z kalenicą prostopadłą do osi ul. [...] (elewacja ogrodowa zachodnia, przekrój A-A), zaś możliwość odmiennego rozumienia ww. zapisu decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącza oczywistość ewentualnego naruszenia prawa. Jednocześnie GINB nie stwierdził, aby podwyższenie kalenicy

w stosunku do istniejącego budynku na sąsiedniej działce naruszało warunki techniczne, tym bardziej że wody opadowe z dachu rozbudowywanego budynku mieszkalnego kierowane będą na teren działki inwestora. Stwierdzono także, iż inwestor złożył kompletny projekt budowlany, wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, legitymujące się na dzień opracowania dokumentacji zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, zawierający informację BIOZ (art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego).

W odniesieniu do zarzutu skierowania decyzji o pozwoleniu na budowę do osoby zmarłej, w czym odwołujące uparują wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. wskazano, że argumentacja przywołana w odwołaniach nie odpowiada treści art. 156

§ 1 pkt 4 k.p.a., które oznacza rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby, czyli ukształtowanie poprzez rozstrzygnięcie w sposób wiążący jej sytuacji prawnej, która nie może być stroną w sprawie. Decyzja o pozwoleniu na budowę w sposób wiążący kształtuje sytuację prawną jedynie inwestora i z uwagi na to nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] na okoliczność daty śmierci Z. D. oraz J. D.. Doręczenie decyzji osobie, będącej stroną postępowania, która zmarła nie stanowi rażącego naruszenia prawa, albowiem konsekwencją ww. naruszenia jest pozbawienie następców prawnych takiej osoby czynnego udziału w postępowaniu co stanowi podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy nie stwierdził, aby postępowanie zakończone weryfikowanym rozstrzygnięciem organu I instancji powadzone było z naruszeniem art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 k.p.a., albowiem organ ten przed wydaniem weryfikowanego rozstrzygnięcia nie załączył nowych dokumentów, Zauważono także, iż skarżące nie wykazały jakich, konkretnych czynności procesowych nie mogły dokonać. Nie dopatrzył się także naruszeń art. 6, 7, 8 oraz 9, 10 i 11 k.p.a.

Odnosząc się do wskazywanych w odwołaniu kwestii istotnych odstępstw organ odwoławczy podniósł, że zagadnienia związane z wykonywaniem robót budowlanych pozostają bez znaczenia dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę,

w postępowaniu prowadzonym przed organami administracji architektoniczno - budowlanej. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nadbudowy komina na działce skarżących wskazano, że jakkolwiek część rysunkowa projektu budowlanego (przekrój A-A oraz przekrój A-A - inwentaryzacja) może sugerować objęcie spornym zamierzeniem również komina znajdującego się na działce skarżących, tym nie mniej przeczy temu zarówno część opisowa, jak również pozostałe rysunki projektu budowlanego. Z literalnego brzmienia § 142 ust. 1 warunków technicznych wynika, że zawarty w nim obowiązek dotyczy przewodów kominowych na nieruchomości inwestora, a § 142 ust. 1 warunków technicznych odwołuje się do Polskich Norm, które nie stanowią źródeł prawa. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 43 ust.

1 ustawy o drogach publicznych z uwagi na usytuowanie rozbudowywanej części budynku mieszkalnego w odległości ok. 9,88 m od ulicy [...], zaś budynku garażowego w odległości 17,40 m od ul. [...]. Nie stwierdzono też, aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...] w zakresie, w jakim dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego obarczona była którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

B. D. i Z. J. pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną

w administracyjnym toku instancji decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. Skarżące wniosły o uchylenie decyzji GINB oraz decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź też wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy – wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, iż zarówno w chwili wszczęcia postępowania przed Burmistrzem Miasta [...], jak i Starostwem Powiatowym

w [...] nie były zawiadomione o czynnościach procesowych i nie mogły skorzystać ze swoich praw i obowiązków jako podmiotu strony postępowania. Podmiot, do którego skierowano decyzję nie miał przymiotu strony, a tak został przez organ potraktowany. Dodały, iż Starosta [...] oparł się na warunkach zabudowy, które zostały uchylone i wydano nowe warunki zabudowy z dnia [...] grudnia 2008 r. Tym samym Starosta [...] powinien uchylić swoją decyzję i wydać nową decyzję o pozwoleniu na budowę. Wskazały, iż GINB nie odniósł się właściwie do warunków zabudowy w części dotyczącej poszanowania interesu osób trzecich oraz oddziaływania prowadzonej inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Z uzasadnienia decyzji nie wynika w oparciu

o jakie dokumenty organ odwoławczy orzekał. Nie zostały dopuszczone wnioski dowodowe wskazywane przez skarżące co spowodowało naruszenie art. 9, 10 i 11 k.p.a. W ocenie skarżących organy nie oceniły istotnych okoliczności sprawy, nie odniosły się w wymaganym stopniu do zgromadzonego materiału dowodowego, jak

i ciężaru gatunkowego ewentualnego naruszenia przepisów oraz skutków społeczno-gospodarczych i ekonomicznych, co narusza dyspozycję art. 7 i 77 k.p.a. Organy nie wzięły pod uwagę usytuowania planowanych obiektów oraz możliwości oddzielnej oceny zgodności dobudowy części budynku mieszkalnego w miejsce istniejącej poprzednio oficyny w zabudowie bliźniaczej i zatwierdzonego projektu budowalnego. Niedostatecznie wykazano, że uchybienia te mają duże znaczenie wskazujące na uchylenie tych decyzji, z uwagi na nie spełnienie wymogów wynikających z art. 5 Prawa budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest także to, iż wydawane przez organy administracji publicznej rozstrzygnięcia w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu były poddane kontroli sądowej, której wyrazem jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany w dniu 14 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2397/12 i zawarty w nim pogląd prawny. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym zarówno orzekające w sprawie organy, jaki Sąd są związane poglądem prawnym wyrażonym w ww. wyroku.

Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione

w art. 156 § 1 k.p.a. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego

w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona

w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).

Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się

w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.

Zauważyć należy, że k.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007r. sygn. akt IOSK 996/06 (LEX nr 354687), stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde, zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym sprawę doszedł do przekonania, że zgodnie z ustaleniami organów administracji publicznej, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2397/12 zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w części dotyczącej budowy budynku garażowego, zaś brak jest przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

w odniesieniu do budynku mieszkalnego.

Jak już wskazano wyżej kwestionowana decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. objęła swoim rozstrzygnięciem zatwierdzenie projektu budowalnego i udzielenie pozwolenia na budowę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowę budynku garażowego, na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].

Odnosząc się do decyzji w części dotyczącej budowy budynku garażowego wskazać należy, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o pozwolenie na budowę złożony przez B. S. jako działkę inwestycyjną wskazywał działkę nr [...] i tej też działki dotyczy złożone przez inwestorkę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z dołączonego do dokumentacji projektowej projektu zagospodarowania działki wynika, iż budynek garażowy zaprojektowano

w granicy z sąsiednią działką nr ew. [...]. Zapis o usytuowaniu budynku garażowego zawarty w opisie technicznym także wskazuje na jego usytuowanie na granicy z ww. działką. W opisie do planu zagospodarowania działki budowy garażu wolnostojącego zawarto zapis o wysunięciu okapu dachu o 50 cm poza ścianę zewnętrzną. Powyższe wynika także z rysunku przedstawiającego przekrój budynku oznaczonego A-A. Nie ulega zatem wątpliwości, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, albowiem projektowana inwestycja objęła swoim zasięgiem działkę nr ew. [...], co do której inwestor nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ze wskazanej wyżej dokumentacji wynika także, iż połać dachowa

o nachyleniu 35 ° w stronę działki nr ew. [...] z rynną spustową skierowaną na tą działkę w sposób oczywisty narusza postanowienia § 28 ust. 2 warunków technicznych i art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 j.t. ze zm.) Z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie zaś z brzmieniem § 28 ust. 2 warunków technicznych

w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Decyzja Burmistrza Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy (pozostająca w obrocie prawnym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę) obligowała inwestora do odprowadzania wód deszczowych z dachu budynków na działkę inwestycyjną. Trafnie zatem orzekające w sprawie organy uznały, iż stwierdzone naruszenia dotyczące sposobu odprowadzania wód deszczowych doprowadziły do naruszenia decyzji o warunkach zabudowy, tym samym pozostają

w oczywistej sprzeczności z postanowieniami art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, obligującym właściwy organ do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (...). W ocenie Sądu trafna jest także ocena orzekających w sprawie organów co do rażącego naruszenia przez kwestionowaną decyzję Starosty [...] art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego i § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. Zgodnie bowiem z treścią § 12 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (ust. 1); sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości,

o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki (ust. 3); jeżeli na sąsiedniej działce: 1) w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej, 2) bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (ust. 4). Z niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji przez Starostę [...] w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku usytuowanego na działce [...] ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.). Ustalono jednocześnie, iż szerokość budynku garażowo – gospodarczego wynosi 4 m, podczas gdy szerokość działki wynosi 13 m, co sprawia, że było możliwe usytuowanie budynku z zachowaniem minimalnym odległości wynikających z § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. Trafnie zatem organy ustaliły, iż kwestionowana decyzja w zakresie dotyczącym budynku garażowego rażąco narusza także zapisy § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne. Organ odwoławczy w sposób pełny wykazał także przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla ustalenia wystąpienia rażącego naruszenia prawa, wykazując oczywistość naruszenia prawa, z jednoczesnym wskazaniem na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów oraz okoliczność, iż rozstrzygnięcie organu praworządnego państwa, obarczone tak ciężkimi wadami nie powinno pozostawać w obrocie prawnym, jako niepożądane ze względów społecznych.

W ocenie Sądu trafnie orzekające w sprawie organy oceniły, iż tego rodzaju naruszeniami nie jest dotknięta kwestionowana decyzja Starosty [...] w części dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego. W tej mierze z uwagi na brzmienie art. 153 p.p.s.a. organy były zobligowane zastosować się do wskazań wyroku wydanego

w sprawie VII SA/Wa 2397/12, o którym mowa wyżej. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd odnosząc się do oceny dokonanej przez GINB w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. w zakresie projektowanej rozbudowy budynku mieszkalnego i stwierdzenia, że zaprojektowana rozbudowa nie przylega do budynku istniejącego na działce sąsiedniej, w czym organ odwoławczy upatrywał rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego i § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania pozwolenia na budowę, nie podzielił prezentowanej wówczas przez GINB argumentacji. Wskazał jednocześnie, iż brzmienie § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych, o którym mowa "wymaga określonej niekoniecznie zasadnej interpretacji", aby można było wyprowadzić wniosek, że niedopuszczalne jest, aby ściana obiektu budowalnego istniejącego przy granicy nie stykała się ze ścianą obiektu projektowanego na całej swojej powierzchni oraz, że ściana obiektu projektowanego nie może przewyższać obiektu istniejącego w granicy. Dodał, iż powyższe naruszenie nie spełnia kryterium rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazał również, iż organy nie wzięły pod uwagę usytuowania planowanych obiektów oraz ewentualnej możliwości oddzielnej oceny zgodności nadbudowy budynku mieszkalnego i zatwierdzonego projektu budowy garażu. Jak wynika z opisu technicznego rozbudowy, jak również projektu zagospodarowania działki, projektowanej rozbudowie podlega budynek w głąb działki. Analiza rzutu fundamentów rozbudowy (rys. nr 31) oraz projektu zagospodarowania działki wskazuje na to, iż projektowana rozbudowa przewiduje usytuowanie rozbudowywanego budynku mieszkalnego w ostrej granicy z działką nr [...] na odcinku 2,39 m. Jednocześnie jak wynika z rysunku nr 45, przedstawiającego elewację ogrodową zachodnią, projektowana rozbudowa budynku mieszkalnego została usytuowana bezpośrednio przy granicy, przylegając do istniejącej ściany, z tym, że nie na całej powierzchni. Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji Starosty [...], jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego przepisu i pogląd prawny wyrażony przez Sąd w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2397/12 należy podzielić wnioski orzekających w niniejszej sprawie organów, zgodnie z którymi, w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych. Naruszenie prawa może być bowiem uznane za rażące w przypadku oczywistej sprzeczności z normą prawa niebudzącą wątpliwości interpretacyjnych i nie wymagającą wykładni. Brzmienie § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych, o którym mowa, takiej wykładni w zakresie rozumienia zakresu przylegania do istniejącej ściany wymaga, co oznacza jednocześnie, iż w tym zakresie brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistości naruszenia ww. normy prawnej. Dopiero treść § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 8 lipca 2009 r., ustalonym przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2009 r., Nr 56, poz. 461) usunęła wątpliwości interpretacyjne wprowadzając zapis o przyleganiu całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (...). Wobec tego, iż powyższe brzmienie przepisu obowiązuje od dnia 8 lipca 2009 r., to jest od daty późniejszej niż kwestionowana decyzja Starosty [...], nie jest możliwe dokonywanie oceny tej decyzji w kontekście przepisu według jego późniejszego brzmienia.

W ocenie Sądu za trafną należy także uznać ocenę orzekających w sprawie organów co do zgodności projektowanej rozbudowy z decyzją o warunkach zabudowy. Jak już wskazano wyżej, wobec pozostawania w dacie [...] czerwca 2008 r. w obrocie prawnym decyzji Burmistrza [...] Nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2007 r., zmienionej decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. ocena zgodności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. winna być dokonywana w odniesieniu do ww. decyzji o warunkach zabudowy. Zawarty na stronie 8 decyzji organu odwoławczego wywód dotyczący oceny zgodności kwestionowanej decyzji z warunkami zabudowy odpowiada ustaleniom wynikającym

z decyzji z dnia [...] maja 2007 r. i z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zauważyć jednocześnie należy, iż jak wynika z ustaleń organu I instancji ww. decyzje o warunkach zabudowy zostały uchylone w postępowaniu wznowieniowym, a wydana po ich uchyleniu decyzja Burmistrza [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odpowiada w swej treści decyzjom uchylonym. Z projektu budowalnego zatwierdzonego kwestionowaną decyzją w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego wynika bowiem, iż decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008r., Nr [...] zatwierdzono projekt budowlany

i udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego

z zachowaniem warunków dotyczących poziomu posadowienia parteru dla rozbudowy, ilości kondygnacji dla rozbudowy, wysokości dla budynku mieszkalnego, pokrycia dachowego, wysokości ścinaki kolankowej w części rozbudowywanej, jak i doświetlenia pomieszczeń poddasza w części rozbudowywanej. Brak jest też podstaw do stwierdzenia odstępstwa od warunków zabudowy w odniesieniu do geometrii dachu dla rozbudowy, która przewiduje dach dwuspadowy o kącie nachylenia ok. 35° - 45°

z kalenicą prostopadłą do osi ul. [...]. Istotne bowiem w tej mierze jest, iż projekt dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej i zaprojektowana połać dachowa rozbudowywanego budynku łącznie z istniejącym dachem budynku na działce nr [...] tworzy dach dwuspadowy, z jednoczesnym zachowaniem pozostałych warunków zabudowy. Podzielić także należy pogląd organu odwoławczego, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, aby podwyższenie kalenicy w stosunku do istniejącego budynku na sąsiedniej działce naruszało warunki techniczne. Odprowadzenie wód opadowych zostało bowiem skierowane na działkę inwestora. Okoliczności związane

z brakiem pełnego przylegania do siebie sąsiednich ścian i zachowania konstrukcji dachu dwuspadowego w kontekście zgodności z prawem i warunkami zabudowy zostały omówione we wcześniejszych wywodach. Z dokumentacji projektowej, jak trafnie wskazuje organ odwoławczy nie wynika, aby projektem została objęta nadbudowa komina na działce nr [...]. Przepisy § 142 ust. 1 warunków technicznych dotyczą przewodów kominowych na nieruchomości inwestora, zaś jak trafnie wskazuje organ odwoławczy Polska Norma nie stanowi źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. W myśl art. 88 Konstytucji warunkiem wejścia

w życie ww. aktów jest ich ogłoszenie, którego zasady i tryb określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe. Jednocześnie w art. 8 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie kwestionowanej decyzji) wskazano, że dziennikami urzędowymi w rozumieniu ustawy są: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski B", dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe. Kolejne przepisy ustawy określają, jakie akty prawne ogłaszane są w poszczególnych dziennikach urzędowych, a ich analiza prowadzi do wniosku, że Polskie Normy nie są publikowane w żadnym z nich. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym spotykany jest pogląd, że Polska Norma jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i jej udostępnienie winno odbywać się w trybie przedmiotowej ustawy (tak m.in. NSA

w wyroku z dnia 2 lipca 2003 r. II SA 837/03 LEX nr 79357). W tych okolicznościach wskazywane w toku postępowania podwyższenie komina na działce nr [...] nie daje podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez kwestionowaną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, iż wbrew twierdzeniom skargi brak zawiadomienia skarżących o postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego

i budowę budynku garażowego, które zostało zakończone wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczność taka nie została wymieniona w treści art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja

o pozwoleniu na budowę, kwestionowana w niniejszym postępowaniu została skierowana do inwestora, który był stroną w sprawie, tym samym przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w niniejszej sprawie nie występuje. Zauważyć jednocześnie należy, iż sytuacja nie brania przez stronę udziału bez własnej winy w postępowaniu stanowi przesłankę wznowieniową, wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zauważyć w tym miejscu wypada, iż jak wynika z akt administracyjnych w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...], o której mowa zostało wszczęte postępowanie wznowieniowe, które, jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2013 r. zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tych okolicznościach nie mają w niniejszym postępowaniu znaczenia ustalenia co do dat śmierci J. D. i Z. D. Istotnie bezsporna jest okoliczność uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, które były podstawą wydania kwestionowanej decyzji

o pozwoleniu na budowę, a w obrocie prawnym pozostaje decyzja Burmistrza Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Formułowany przez skarżące zarzut wadliwości kwestionowanej decyzji z uwagi na wydanie jej w oparciu o decyzje

o warunkach zabudowy w okresie późniejszym uchylone nie może być uznany za zasadny. Niniejsze postępowanie, którego celem jest sprawdzenie czy kwestionowana decyzja w dacie jej wydania została dotknięta jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wymaga dokonania oceny według stanu istniejącego w dacie wydania tej decyzji. Z tych względów zdarzenia mające miejsce później, w tym postępowaniu pozostają bez znaczenia. Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy dokonał oceny kwestionowanej decyzji z warunkami zabudowy, nie dopatrując się w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego, niezgodności, które mogłyby zostać potraktowane jako oczywiste i stanowić podstawę do dalszej oceny w kierunku stwierdzenia wystąpienia rażącego naruszenia prawa. Wywody w tej mierze należycie uzasadnił, zaś zarzut skargi w tej mierze jest pozbawiony precyzji. Uzasadnienie decyzji wypełnia przesłanki z art. 107 § 3 k.p.a., albowiem szczegółowo odnosi się do dokumentacji będącej źródłem ustaleń. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż motywy decyzji są niezrozumiałe i nie wiadomo w oparciu o jaką dokumentację zostały dokonane ustalenia. Z akt administracyjnych istotnie nie wynika, aby organ odwoławczy skierował do skarżących osobne pismo w odpowiedzi na treści i wnioski zawarte piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. Zauważyć jednocześnie należy, iż zaskarżona decyzja przedstawiając w swej treści stanowisko organu i jego motywy, ze wskazaniem dowodów i podstawy prawnej w istocie stanowi odpowiedź na wskazywane przez piszące wątpliwości. Dla oceny powyższego zarzutu istotne jest, iż pismo z dnia [...] lutego 2014 r. wpłynęło

w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2014 r., sporządzonym

i doręczonym stronom postępowania w realizacji obowiązku z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżące jednocześnie znając stanowisko organu odwoławczego nie wskazują na czym polegają ujemne skutki działania organu, jakich czynności procesowych skarżące wskutek działań organu nie dokonały. Z tych względów w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 9, 10 § 1 i 11 k.p.a., jak również art. 7 i 77 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi organy przeprowadziły postępowanie nie naruszając rządzących nim zasad w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, wyczerpująco zebrały i oceniły zgormadzone w nim dowody, uwzględniając obowiązki wynikające

z art. 153 p.p.s.a.

Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.