J. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. W sprawie tej wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że ubiega się o powyższe ze względu na błędne rozstrzygnięcia rozpoznających sprawę organów. Podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Majątek wymienionych to: dom o pow. 290 m.kw., dom o pow. 160 m.kw., nieruchomość rolna o pow. 10 ha przeznaczona na uprawy, lasy (1 ha), garaże na samochód oraz traktor, koparko-ładowarka, kombajn, oszczędności pieniężne w wysokości 20 000 zł. Skarżący pobiera emeryturę w kwocie 1500 zł, natomiast żona uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3000 zł. Jako roczne wydatki skarżący wskazał: media (prąd, gaz) – 4000 zł, opał – 2500 zł, woda i kanalizacja – 1200 zł, Internet, telefon – 600 zł, ubezpieczenie domów, samochodu, koparki i traktora – 2000 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie J. R. zwolnienia od kosztów sądowych nie mogło zostać uwzględnione. Przede wszystkim należy wskazać, że wsparcie, o które ubiega się strona wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, a to z mocy brzmienia art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Prawo pomocy to instytucja stanowiąca odstępstwo od obowiązującej na gruncie postępowania sądowego zasady (wyrażonej w art. 199 P.p.s.a.), iż to strony tego postępowania ponoszą związane z nim koszty. Przesłanki jej przyznania mają wyłącznie ekonomiczny charakter. O udzieleniu żądanego wsparcia decydują więc okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów strony. Tymczasem w uzasadnieniu złożonego wniosku J. R. wyjaśnił, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wydane w sprawie decyzje są błędne. Jak więc podano, okoliczność ta nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Dotyczy bowiem meritum sprawy, nie zaś sytuacji materialnej strony. Ta zaś, jak wynika z dalszej części wniosku, jest bardzo dobra i w żadnym wypadku nie kwalifikuje do uznania, że skarżący wymaga wsparcia ze środków publicznych. Wniosek wskazuje mianowicie, że tak składający go, jak i jego żona dysponują stałymi, comiesięcznymi dochodami w dość dużej obiektywnie wysokości (4500 zł) w sytuacji, gdy wymienieni nie mają na utrzymaniu jakichkolwiek osób i nie ponoszą jakichś nadzwyczajnych wydatków, a przynajmniej brak podania tego we wniosku. Poza tym, nie można nie zwrócić uwagi na znaczny majątek wnioskodawcy a to w postaci zarówno nieruchomości, jak i oszczędności pieniężnych. Skarżący posiada więc wraz z żoną dwa domy, uprawianą nieruchomość rolną o dużej powierzchni – 10 ha (z której osiąganego dochodu nie ujawnił, a taki z pewnością istnienie), las o pow. 1 ha oraz maszyny rolnicze (koparko-ładowarkę oraz kombajn). Wymienieni zgromadzili ponadto kwotę 20 000 zł. Stać ich także na ponoszenie wydatku, któremu trudno przypisać status koniecznego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że częściowe prawo pomocy uzyskuje osoba, która wykażę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A zatem tylko wydatki związane z zapewnieniem stronie i członkom wspólnego z nią gospodarstwa domowego niezbędnego utrzymania mają pierwszeństwo przed koniecznością uiszczenia kosztów sądowych w danej sprawie. Takiego wydatku nie stanowi w przypadku skarżącego ten przeznaczany na ubezpieczenie, jak też na utrzymanie samochodu oraz na koszty dotyczące jednego z dwóch budynków mieszkalnych kiedy potrzeby mieszkaniowe rodziny są wystarczająco zapewnione w jednym domu.
Skoro więc wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu, którego zresztą w całości nie ujawnił, pomijając ten uzyskiwany z tytułu działalności rolniczej, zaspokoić nie tylko podstawowe potrzeby życiowe swoje i swojej żony tj. w zakresie wyżywienia i mieszkania, a nadto pozostaje w bardzo dobrej sytuacji majątkowej [dwa domy, nieruchomość rolna, las, znaczne oszczędności pieniężne (20 000 zł), zwłaszcza jeśli porówna się je z wielkością wpisu od skargi w niniejszej sprawie, który wynosi 500 zł], to brak jest zupełnie podstaw do uwzględnienia żądania strony i zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
