Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr (...) wydanym w dniu (...) czerwca 2011 r. na podstawie art.. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr (...) wydane w dniu (...) maja 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w prowadzonym w sprawie samowolnej realizacji budynku jednorodzinnego na dz. Nr (...) we wsi M. postępowaniu powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2010 r. wydanym na podst. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na E. Ś. obowiązek przedstawienia stosownej dokumentacji. Następnie po wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku, kontrolowanym postanowieniem organ ustalił dla inwestora opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za samowolną budowę budynku.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie prowadzone przez powiatowy organ nadzoru budowlanego i objęte zażaleniem postanowienie są prawidłowe bowiem bezspornie ustalono, że E. Ś. samowolnie tj. bez wymaganego prawem pozwolenia zrealizował inwestycję polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ocenie organu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z prawem – wobec uzupełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2010 r. w kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego ustalił opłatę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i prawidłowo obliczył jej wysokość.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. Ś.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zwolnienie go z obowiązku poniesienia opłaty i o zatwierdzenie złożonego organowi projektu budowlanego. skarżący podał, że zaskarżone postanowienie dotyczy budynku – altany która znajduje się na jego działce – którą wybudował legalnie.

Podniósł również, że nie jest w stanie z uwagi na swoją sytuację materialną ponieść kosztów opłaty legalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w dniu (...) czerwca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) maja 2011 r. nakładające na E. Ś. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolną realizację budynku mieszkalnego.

W ocenie Sądu kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych uchybień, które jest obowiązany uwzględnić z urzędu, na podst. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego (jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego, gdyż podlega wyłączeniu w stosunku do każdego przypadku spełniającego warunki legalizacji samowoli. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora żądanych dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5 ustawy, traktowane jest jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego lub o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, o ile budowa nie została już zakończona.

W toku postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ zobowiązany jest do zbadania zgodności projektu zagospodarowania przestrzennego działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Kolejnym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest ustalenie w drodze postanowienia opłaty legalizacyjnej. Do ustalenia tej opłaty stosuje się przepisy o wymierzeniu kary za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę, przewidziane w art. 59f Prawa budowlanego. Kary te w odniesieniu do opłaty legalizacyjnej podlegają jednak pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Wymierzana opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), stawka opłaty (s) wynosi 500 złotych (art. 59f ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego).

Dodać należy, że spełnienie przez inwestora powyższych wymagań obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, zaś w przypadku zakończenia budowy – tylko zatwierdzeniu projektu. Nieziszczenie natomiast opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 i 4).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że bezspornym jest iż na działce o nr (...) we wsi M., skarżący wybudował budynek mieszkalny parterowy o wymiarach 5,70 x 5,50 m bez pozwolenia na budowę.

Wobec tych ustaleń organ wszczął procedurę legalizacyjną i na podst. art. 49 w/w ustawy zobowiązał skarżącego do przedstawienia wskazanych dokumentów w postanowieniu wydanym w dniu (...) sierpnia 2010 r.

W wykonaniu tego obowiązku skarżący złożył m. in. projekt techniczny. Z części opisowej projektu wynika, że na działce skarżącego znajdują się 2 budynki gospodarcze i budynek mieszkalny w trakcie realizacji budowy. Projekt przedstawiony do zatwierdzenia organowi przewiduje, iż objęty nim budynek mieszkalny będzie miał powierzchnię 38,45 m2.

Skarżący w zażaleniu podniósł, że dokonał zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego budynku –złożył dokumenty do Starosty P. zgłoszeniem z dnia (...) kwietnia 2007 r. i podał, że ponieważ organ nie wniósł sprzeciwu, rozpoczął realizacje inwestycji.

Należy w tym miejscu podnieść, że przywołane przez skarżącego zgłoszenie dotyczy zamiaru budowy budynku gospodarczego – altanki o powierzchni zabudowy 25 m2. Zgłoszenie dotyczy więc innego budynku – tj. budynku gospodarczego – altanki o wymiarach 5 x 5m. Budynek objęty postępowaniem w niniejszej sprawie o powierzchni 31, 35 m2 jest budynkiem mieszkalnym składającym się z pokoju mieszkalnego, kuchni, korytarza i pomieszczenia gospodarczego.

Nie budzi wątpliwości, że budowa tego budynku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż nie mieści się on w wyłączeniu zawartym w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z tych względów w ocenie Sadu, niezasadne są zarzuty skarżącego, co do ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego.

Wracając do oceny kontrolowanych postanowień organów należy podnieść, że prowadząc postępowanie legalizacyjne organ (po przedłożeniu przez skarżącego projektu budowlanego i jego ocenie) prawidłowo wdrożył kolejny etap legalizacji tj. ustalił opłatę legalizacyjną. Należy przy tym podnieść, że uiszczenie tej opłaty jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót.

Przy czym proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, ale inwestor nie ma przymusu uiszczenia opłaty legalizacyjnej jednak w takim przypadku inwestor winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 49 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.