Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. i H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną

[...] grudnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) utrzymał w mocy decyzję Wojewody

[...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...] października 2012r., Nr [...], Wojewoda [...] stwierdził na wniosek D. i T.

W., nieważność decyzji Starosty [...]z dnia [...] marca 2006r., Nr [...],

znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M.

K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego

wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi związanymi z tym obiektem,

położonego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] w [...].

Od powyższej decyzji M. K. złożyła odwołania do Głównego Inspektora

Nadzoru Budowlanego.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie nie zasługuje

na uwzględnienie, albowiem decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2006r.,

wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Prawo budowlane w związku z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z

dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać

budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do treści art. 35

ust.l pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub

odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza

zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym

techniczno-budowlanymi. Jednocześnie wskazał, iż zgodnie z ww. § 12 ust. 5

rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

i ich usytuowanie (wg stanu prawnego na dzień 9 marca 2006r.), okapy i gzymsy nie

mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1 (4

m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w

stronę tej granicy; 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów

okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy) o więcej niż 0,8 m, natomiast części

budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o

więcej niż 1,3 m. Z powyższego wynika, że odległość; tarasu od granicy działki

budowlanej nie może być mniejsza niż 1,7 m.

Jak wynika z projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty

[...] z dnia [...] marca 2006r., Nr [...], znak: [...];

przedmiotowa i rozbudowa i nadbudowa obejmuje wykonanie dodatkowej kondygnacji i

rozbudowę budynku wzdłuż granicy działki sąsiedniej w kierunku północno-wschodnim.

Analiza projektu budowlanego wykazała, że w dobudowanej części

projektowanego budynku przewidziany został taras w odległości 50 cm od granicy z

sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...]. Zatem przedmiotowy taras został usytuowany w

sposób niezgodny z warunkami wynikającymi z ww. § 12 ust. 5 rozporządzenia w

sprawie warunków technicznych.

Jednocześnie organ zauważył, iż dobudowana część, z uwagi na fakt, iż została

usytuowana w odległości 28 cm i 50 cm od granicy z u działką sąsiednią nr ew. [...], nie

spełnia również warunków wynikających z:

a) § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,

zgodnie z którym budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią

działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku

zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy,

b) § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,

zgodnie z którym sytuowanie ściany budynku, w przypadku budynku zwróconego

ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, dopuszcza się w

odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy

granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości wynikających z ust. 1 pkt 2,

c) z przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym jeśli

bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub

drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku,

dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych

bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy

odrębne stanowią inaczej.

W tym miejscu mając na uwadze wątpliwości odwołującej się organ wyjaśnił, iż

określenie "bezpośrednio" oznacza przy samej granicy, a nie w odległości 28 cm czy 50

cm. Przy czym ww. odległość 1,5 m stanowi odległość minimalną.

Z powyższego wynika, że żaden przepis nie dopuszczał usytuowania budynku w

sposób w jaki został on zaprojektowany w omawianej sprawie. Jednocześnie należy

wyjaśnić, że decyzja w jakiej odległości będzie usytuowany budynek od granicy działki czy to będzie w odległości 1,5 m lub większej czy też bezpośrednio przy granicy należy

do inwestora i organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekając w

postępowaniu zwyczajnym lub nadzwyczajnym nie może wybrać ww. odległości za

inwestora.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż ww. decyzja Starosty

[...] z dnia [...] marca 2006r., Nr [...], wydana została z rażącym

naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1, 3-5

rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

i ich usytuowanie.

Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym

naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że

sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest

wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis

jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można

uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie

wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w

praworządnym państwie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego

powyższe przesłanki zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Rażąco naruszone

w omawianej sprawie przepisy są przepisami, których stosowanie nie wymaga

skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne.

Skutki analizowanego uchybienia są szczególnie poważne. Wymaga bowiem

podkreślenia, że naruszone przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący oraz

dotykają sfery szczególnie wrażliwej - usytuowania obiektów budowlanych w znacznej

bliskości nieruchomości sąsiednich. Wszelkie unormowania regulujące kwestię

odległości sytuowanych obiektów budowlanych od granic działki winny być

przestrzegane wyjątkowo restrykcyjnie. Warunki techniczne regulujące tą kwestię nie są

bowiem szczególnie uciążliwe dla inwestorów, zaś ich naruszenie, obok ingerencji w

sferę prywatności osób uprawnionych do nieruchomości sąsiadującej, niesie ze sobą

także większe - wynikające z przepisów prawa - ograniczenie w zagospodarowaniu

sąsiednich działek. Niespełnienie przez inwestycję wymogów określonych w § 12

rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

i ich usytuowanie, pozbawiło właścicieli sąsiedniej działki możliwości rozbudowy

własnego budynku wzdłuż granicy z działką inwestycyjną, co stanowi naruszenie jednej

z podstawowych zasad - zasady równości wobec prawa, o której mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze

zm.).

Wskazana przez odwołująca się okoliczność, iż taras nie wykracza poza obrys

budynku, pozostaje bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem

uznać mając na uwadze treść ww. § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków

technicznych, że w przypadku gdy taras mieści się w obrysie budynku to możliwe jest

jego lokalizowanie w odległości mniejszej niż wynikająca z § 12 ust. 5 rozporządzenia w

sprawie warunków technicznych. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż z treści ww. § 12 ust.

5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wynika, że tarasy mogą być

sytuowane w odległości co najmniej 1,7 m od granicy działki sąsiedniej, nie można przy

tym uznać, iż "pomniejszenie odległości" oznacza wyłącznie pomniejszenie odległości

jaka znajduje się między wybudowanym już budynkiem a granicą działki.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli

H. K. i M. K.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji,

skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, § 12

rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie warunków

technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 6, 7, 11,,

77 § 1, 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru 3udowlanego wnosząc o jej

oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrolują jedynie

legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania

przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło

do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przy

czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie

wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego

należy uznać, iż skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody

[...] wydaną [...] października 2012 r., stwierdzającą nieważność decyzji

Starosty [...] z dnia [...] marca 2006 r., wydaną w przedmiocie pozwolenia na

budowę.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na

podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od

zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Celem postępowania,

nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie

weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest

dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wśród

przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące

naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy

tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji

publicznej w demokratycznym państwie prawnym.

Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z

rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został

naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający

bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej

wnioskiem.

O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość

naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne

lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (wyroki Naczelnego Sądu

Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Zdaniem

Sądu w niniejszej prawie przesłanki te zaistniały.

W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być

zastosowany w bezpośrednim rozumieniu, tj. taki, który nie wymaga wykładni prawa

(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). Co

do przesłanki skutków społeczno gospodarczych wskazać należy, że utrzymanie

kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, akceptowałoby zakłócenie

wprowadzonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ładu

przestrzennego, oraz byłoby wyrazem pobłażliwości dla społecznie nagannej tendencji

inwestorów, by kierując się np. tylko względami ekonomicznymi stwarzać okoliczności

zmierzające do obejścia przepisów związanych z zagospodarowaniem terenu.

Zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami rzeczą organu w postępowaniu nieważnościowym było więc ustalenie czy kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja wydana w przedmiocie pozwolenia na budowę zapadła zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w dacie jej wydania czy też przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa o kwalifikowanym charakterze tj. rażącego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przed

wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu

projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z

ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o

warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego

planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w

decyzji i o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o

której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 2)

zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym

techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie

wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej

bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, a także

zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku

sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu -

przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się

aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o

którym mowa w art. 12 ust. 7.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie

prawidłowo oceniły kontrolowaną decyzję, słusznie uznając iż jest ona dotknięta wadą

kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem objęta decyzją o

pozwoleniu na budowę - dobudowana część budynku została usytuowana w odległości

28 cm i 50 cm od granicy z działką sąsiednią o nr. ewid. [...], zaś projektowany taras w

odległości 50 cm od granicy z tą działką - a więc z naruszeniem bezwzględnie

obowiązujących przepisów wykonawczych ( § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich

usytuowanie).

Przy czym należy podkreślić, że organy wykazały również rażący charakter

naruszenia przepisów.

Sąd wziął pod uwagę fakt, iż przepisy wskazujące na możliwość usytuowania

budynku w granicy z sąsiednią działką. W tym również, że w okresie od 27 maja 2004 r.

do 8 lipca 2009 r. nie wynikał z nich warunek przylegania ściany projektowanej do już

istniejącej na działce sąsiedniej całą długością czy też powierzchnią. Jednakże żaden

przepis nie zezwalał na sytuowanie ściany w odległości jaka występuje w niniejszej

sprawie.

Ponadto należy podnieść, iż zarzut skarżących, iż objęta wnioskiem decyzja

Starosty [...] była przedmiotem kontroli Sądu, który uznał, iż jest zgodna z

prawem - nie jest zasadny bowiem w postępowaniu sądowym w sprawach o sygn. akt:

VII SA/Wa 831/11, VII SA/Wa 1232/09 jak i II OSK 257/10 - decyzja wydana w

przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego (tj. decyzja

objęta wnioskiem) nie była przedmiotem oceny Sądu.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny na

podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.