Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007r. sprawy ze skargi T. G. ,Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do czerwca 2002r. oddala skargę /-/M. Jaśniewicz /-/K. Wolna - Kubicka /-/J. Małecki

I SA/Po 1204/07

U Z A S A D N I E N I E

T. G. i Z. G. prowadzili działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych - s.c. A. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług ustalono, że w rozliczeniu za luty, kwiecień i maj 2002r dokonali odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur stwierdzających zakup oleju napędowego od firmy B Podczas kontroli rozliczenia podatku dokonaną przez spółkę B ustalono, że spółka ta posiada kopie faktur o numerach odpowiadającym numerom na oryginałach dokumentów będących w posiadaniu T i Z. G., jednakże zaewidencjonowane i rozliczone przez kontrahenta kopie faktur zawierają inne dane dotyczące nabywcy towaru, jego ilości i wartości.

W związku z powyższymi ustaleniami Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] określił T. G. i Z. G. -Usługi Transportowe A nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym oraz kwoty zobowiązania podatkowego za okres od lutego do czerwca 2002 w wysokości odmiennej niż deklarował podatnik.

Na skutek odwołania wniesionego przez podatnika Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] określił dla T. G. i Z, G. -Usługi Transportowe

s.c. A w podatku od towarów i usług:

- za miesiąc luty 2002 r nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł

- za miesiąc marzec 2002 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł

- za miesiąc kwiecień 2002 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł

- za miesiąc maj 2002r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł

- za miesiąc czerwiec 2002r zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł

Oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług:

-za miesiąc luty 2002r w kwocie [...] zł

- za miesiąc kwiecień 2002r. w kwocie [...] zł

- za miesiąc maj 2002r w kwocie [...] zł

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadził dowód z zeznań świadków - pracowników zatrudnionych przez A i B Ustalono jakie pojazdy wykorzystywała spółka A " do realizacji zleceń na usługi transportowe, określono pojemność zbiorników paliwa oraz zużycie oleju napędowego w poszczególnych samochodach. Sporządzono zestawienia ilości zakupionego do poszczególnych samochodów oleju napędowego oraz tras pokonywanych przez te pojazdy w związku ze świadczeniem usług transportowych. W oparciu o ten materiał ponownie odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur, w których jako wystawca figurowała spółka B..

Również od tej decyzji strona wniosła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 120,121§ 1, 122, 125§ 1 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 ordynacja podatkowa ( Dz.U. 2005r Nr8 poz. 60 ze zm.),

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono między innymi, że nie udowodniono, iżby sporne faktury zostały sfałszowane.

Po rozpatrzeniu odwołania na podst. art. 233 § 1pkt1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 ordynacja podatkowa ( Dz.U. 2005r Nr8 poz. 60 ze zm.), art.19 ust.1 ustawy z dnia 8.01.1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U Nr.11 poz 50 ze zm), § 50 ust 4 pkt1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U Nr 109 poz 1245 ze zm), i § 48 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 27 poz. 268 ze zm) Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 19 ust 1 ustawy z dnia 8.01.1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U Nr.11 poz 50 ze zm) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Prawo wynikające z tego przepisu nie jest jednak stosowane bezwarunkowo. Ustawodawca w samej ustawie jak i w przepisach wykonawczych wskazał szereg okoliczności skutkujących utratą prawa do odliczenia. Jedną z nich jest sytuacja, gdy odliczenia podatku dokonano na podstawie faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony. Zgodnie z § 50 ust 4 pkt1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 48 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Organ II instancji uzupełnił postępowanie dowodowe o dowody pochodzące z postępowania toczącego się Prokuraturze Okręgowej w sprawie [...] Z opinii powołanego przez Prokuraturę biegłego z dziedziny badań porównawczych pisma ręcznego podpisy zamieszczone w polu " imię i nazwisko" oraz podpisy osoby uprawnionej do otrzymania dokumentu, a także imię i nazwisko osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu na wszystkich spornych fakturach nie zostały nakreślone przez uprawnione do tego osoby. Z opinii wynikało również, że widniejące na spornych fakturach odbitki pieczętne nie zostały wykonane przy użyciu pieczątek przedłożonych do badania jako materiał porównawczy, a wydruki faktur nie wykazują cech wspólnych z wydrukami porównawczymi przedstawionymi do badań.

Z uwagi na to, że pozyskany w trakcie postępowania odwoławczego materiał potwierdził wcześniejsze ustalenia organu I instancji, według którego 84 faktury stwierdzające zakup paliwa pod firmy B nie dokumentują faktycznych transakcji organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

Od decyzji tej T. G. i Z. G. wnieśli skargę do Sądu.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenia prawa materialnego - tj art. 19 ustawy z dnia 8.01.1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 6 ust.2 tej ustawy i wnieśli o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż decyzje zostały oparte na dowodach z postępowania przygotowawczego przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w sprawie [...]. Ze zgromadzonych dowodów jednoznacznie wynika, że skarżący podejrzani są o popełnienie przestępstwa określonego w art. 270 kk .Tym samym stwierdzono, że czynności te nie podlegają opodatkowaniu stosownie do art. 6 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym albowiem nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdził, że powołana przez skarżących norma prawna

( zresztą błędnie ) stanowiąca, że przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wynikający z zakwestionowanych faktur podatek nie stanowił dla firmy transportowej A podatku należnego lecz podatek naliczony, który co do zasady podlega odliczeniu. Wydając zaskarżoną decyzję organy podatkowe nie dokonały opodatkowania wynikających ze spornych faktur czynności. Deklarowane przez podatnika rozliczenie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2002 zweryfikowane zostało wyłącznie w zakresie podatku naliczonego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Z akt podatkowych wynika, że organy podatkowe orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały w sprawie właściwe przepisy prawa.

Należy stwierdzić, że organy podatkowe zastosowały prawidłową podstawę prawną decyzji. Zgodnie z § 50 ust 4 pkt1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym( Dz.U Nr 109 poz 1245 ze zm), i § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.) w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego ( por. wyrok z 7 marca 2002 r., III RN 31/01; OSNP 2002/19/451) faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Przepis art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niej zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, że stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście dokonane. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże takie domniemanie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r., I SA/Lu 1240/96 (LEX nr 33533) przyjęto trafnie, że: "prawidłowość materialno-prawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Elementy formalne wymagane przez ww. przepis mają jedynie znaczenie dowodowe". Za utrwalony należy uznać prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje zatem wtedy tylko, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury bądź też zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 1997 r., I SA/Ka 621/97 - LEX nr 29937). W rozpatrywanej sprawie zdarzenie gospodarcze nie zaistniało między podmiotami wskazanymi w spornych fakturach. .

Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej.

Nie zasługuje na uwzględnienie jedyny zarzut sformułowany przez skarżących, że czynności potwierdzone sfałszowanymi fakturami jako czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, nie podlegają opodatkowaniu, Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, że powołana przez skarżących norma prawna nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. ( ani powołany przez skarżących art. 6 ust.2, ani art.2 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 8.01.1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym). Wynikający z zakwestionowanych faktur podatek nie stanowił dla firmy transportowej A podatku należnego lecz podatek naliczony, który co do zasady podlega odliczeniu. Wydając zaskarżoną decyzję organy podatkowe nie dokonały opodatkowania wynikających ze spornych faktur czynności. Deklarowane przez podatnika rozliczenie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2002 zweryfikowane zostało wyłącznie w zakresie podatku naliczonego. Skarżącym odmówiono prawa do odliczenia ponieważ ustalono, że 84 faktury, stwierdzające zakup oleju napędowego od B wystawione zostały przez podmiot nieuprawniony ( co w skardze skarżący potwierdzili) i nie dokumentują rzeczywistych transakcji pomiędzy występującymi w tych fakturach podmiotami.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

M. Jaśniewicz K. Wolna-Kubicka J. Małecki