Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2063/06 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz A. G. kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 29063/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody M. z dnia [...] nr [...], odmawiająca zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] o przyznaniu A. G. prawa do rekompensaty za pozostawione w L. nieruchomości. O zmianę decyzji Prezydenta A. G. wystąpił w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 1699, poz. 1418 ze zm.), która wprowadziła korzystniejszy współczynnik przeliczenia wartości nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił:

Decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...], wydanej na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ani operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawców, skarżący nie kwestionował, a dopiero zmiana stanu prawnego - wejścia w życie ww. ustawy o rekompensatach spowodowała wystąpienie o podwyższenie ustalonej wartości mienia, a także, że przepisy tej ustawy przewidywały możliwość rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego.

Niedopuszczalna jest jednak ingerencja, za pomocą art. 155 k.p.a., w treść ostatecznych decyzji wydanych na podstawie innych przepisów prawa niż obowiązujące w dacie ich wydania, bowiem zmiana prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa w sensie procesowym i materialnoprawnym. Art. 154 i art. 155 k.p.a. mogą być stosowane tylko w czasie, gdy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej zostały wydane decyzje ostateczne, a zmiana regulacji oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień w świetle nowego stanu prawnego. W sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby rozważanie zmiany decyzji ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny, a nadto zmiana decyzji naruszałaby zasadę równego traktowania podmiotów, które uzyskały w tym samym co skarżący decyzję pozytywną i zrealizowały wynikające z niej uprawnienia.

Reprezentowany przez adwokata, A. G. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono:

Przepisem postępowania, który został naruszony jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. przez to, że rozstrzygnięcie Sądu opierało się na starym orzecznictwie, które oznaczało, że art. 155 k.p.a. ma zastosowanie gdy nie uległ zmianie stan prawny, podczas gdy nowe orzecznictwo poglądu tego już nie podziela, co wynika z wyroku z dnia 8 lutego 2006 r. II GSK 54/05, zatem z godnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ decyzje organów obu instancji powinny zostać uchylone. Następnym przepisem postępowania, który naruszył Sąd jest art. 145 § 4 u. P.p.s.a. gdyż w uzasadnieniu wyroku Sąd nie odniósł się do zarzutów podniesionych na rozprawie, a dotyczących naruszenia innych zasad Konstytucji RP niż zasada równości, co jest o tyle istotne, że przepisy ustaw zwykłych powinny być interpretowane w zgodzie z Konstytucją. Natomiast przepisem prawa materialnego, który został naruszony jest art. 32 Konstytucji RP, gdyż Sąd podzielił stanowisko organów, że dokonanie zmiany decyzji Prezydenta naruszałoby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji, gdy tymczasem i decyzje tych podmiotów należy zmienić. Nadto skarżący wyciągnął wnioski z dotychczasowych starań o realizację swojego uprawnienia poprzez nabycie nieruchomości od Skarbu Państwa i zmienił je o domaganie się prawa do rekompensaty pieniężnej, a wobec tego nie może być tak aby osoba, która uzyskała rekompensatę w innym trybie i znajdująca się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej była w lepszej sytuacji od skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy się odnieść do skonstruowania, przez pełnomocnika skarżącego, skargi kasacyjnej, w świetle art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.ps.a.".

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i tylko skarga odpowiadająca wymogom art. 174 i 176 P.p.s.a. może powodować rozpoznanie sprawy co do meritum. Art. 174 wskazuje podstawy skargi kasacyjnej i są nimi: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Odpowiadające temu przepisowi przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej będzie polegało na podaniu konkretnych przepisów, konkretnego aktu prawnego oraz charakteru naruszenia. Niewskazanie któregoś elementu, a zwłaszcza przepisów prawa dyskwalifikuje podstawy skargi kasacyjnej. Jednak z art. 176 P.p.s.a. wynika, że elementami skargi kasacyjnej jest m.in. przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie. Wobec tego ten składnik skargi, tj. podstawy i ich uzasadnienie, należy brać pod uwagę jako jedną całość i jeżeli z tak potraktowanego elementu skargi wynika naruszenie jakich przepisów skarga zarzuca, jaki jest charakter tego naruszenia i uzasadnienie tych naruszeń, to należy uznać, że skarga odpowiada art. 174 i 176 P.p.s.a.

W podstawach niniejszej skargi kasacyjnej znalazł się tylko charakter naruszenia przepisów prawa, przy wskazaniu, że wyrokowi postawiono zarzut naruszenia tak prawa materialnego, jak i procesowego. W uzasadnieniu zaś skargi podano natomiast wyraźnie o jakie przepisy idzie, a wobec tego należało uznać, iż skarga, z formalnego punktu widzenia, jest prawidłowa.

Jako przepisy postępowania, które naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazano art. 145 § 1 ptk 1 lit. c/ oraz art. 145 § 4 P.p.s.a. Stwierdzić należy, że art. 145 nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej jak § 4, składa się bowiem jedynie z dwóch paragrafów. Zarzut naruszenia art. 145 § 4 P.p.s.a. jest chybiony, a wobec tego pod uwagę może być tylko wzięty art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., jako zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Za prawidłowo przytoczony należy uznać także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 Konstytucji RP, choć nie można zgodzić się z charakterem jego naruszenia. Skarżący upatruje go bowiem w niewłaściwym zastosowaniu, a przecież Wojewódzki Sąd wyraźnie na ten przepis wskazał mówiąc o zasadzie równości statuowanej tym przepisem. Wobec tego zarzut tak scharakteryzowany jest nietrafny.

Zgodzić natomiast należy się z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ P.p.s.a. w związku z uznaniem przez Wojewódzki Sąd, że w sprawie nie mógł być zastosowany art. 155 k.p.a.

Wojewódzki Sąd stwierdził, powołując się na orzecznictwo NSA, że tryb wzruszenia decyzji ostatecznych, przewidziany w tym przepisie, nie może mieć miejsca wówczas, gdy ulega zmianie stan prawny, z czym nie zgadza się skarżący, wskazując na nowy pogląd w orzecznictwie i jako jego przykład przytaczając wyrok z dnia 8 lutego 2006 r. II GSK 54/05. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub inny interes strony. Przesłankami zatem zmiany lub uchylenia jest brak sprzeciwu przepisów szczególnych, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, zgoda stron na zmianę i przy wystąpieniu tych warunków decyzja może być uchylona lub zmieniona w każdym czasie bez względu na zmiany stanu prawnego. Jednak w niniejszej sprawie przesadzająca jest przesłanka braku sprzeciwu przepisów szczególnych.

Art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) stanowi, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, stosuje się przepisy działu II rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 146 § 1. Zmiana stanu prawnego, z mocy wyraźnego przepisu, nie stoi zatem na przeszkodzie zastosowania trybów wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach rekompensat i oddalenie skargi na odmowę zastosowania jednego z nich narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.