Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] R. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą Z.B. rozbiórkę budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości S.

W motywach rozstrzygnięcia podano, że Z. B. podczas realizacji budynku mieszkalnego prowadzonego na podstawie decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających na wybudowaniu 3 kondygnacji zamiast 2, poszerzeniu budynku o 1m oraz dobudowaniu balkonu na całej szerokości budynku. W trakcie oględzin stwierdzono także, iż budynek jest w złym stanie technicznym, schody są załamane, a balkony grożą zawaleniem. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budynku, a następnie decyzją z dnia 19 listopada 2001r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wspomnianej ustawy nakazał inwestorce rozbiórkę jego trzeciej kondygnacji, wykonanie oceny technicznej elementów konstrukcyjnych budynku uwzględniającej poszerzenie budynku o 1m i dobudowanie balkonu oraz określającej prawidłowość dotychczas wykonanych robót budowlanych, wraz z zaleceniami co do sposobu doprowadzenia ich do zgodności z przepisami, a także wykonanie projektu budowlanego na dokończenie robót budowlanych i instalacyjnych z uwzględnieniem zaleceń wynikających z oceny technicznej.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 23 września 2003r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie ( sygn. akt II SA/Lu 289/02 ). Podczas oględzin, jakie miały miejsce w dniu 28 kwietnia 2008r. ustalono, że Z. B. nie wykonała czynności wskazanych w decyzji z dnia [...]. W tej sytuacji na podstawie art. 36a ust.2 ustawy prawo budowlane Starosta decyzją z dnia [...]. uchylił decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę, a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. opartą na art. 51 ust. 2 prawa budowlanego nakazał rozbiórkę budynku. Według organu odwoławczego decyzja ta jest uzasadniona. Organ zwrócił uwagę, że stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt. 2, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie ma zastosowania zakaz zaniechania prowadzenia dalszych robót przy budowie budynku, ponieważ w obecnym stanie obiekt ten narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. obowiązujące zarówno w okresie budowy jak i obecnie. Zgodnie z zapisami tych planów na terenie obejmującym działkę nr 296 dopuszcza się jedynie zabudowę mieszkalną rolniczą o wysokości do 2 kondygnacji, z których druga kondygnacja stanowi poddasze użytkowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. B. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznała za krzywdzącą. Jej zdaniem jest to zemsta za skargi pisane na urzędników i odmowę wręczania łapówek. Stwierdziła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy z 5 października 1988r. nie precyzował, jak mają być zakończone 2 kondygnacje tj. dachem, stropodachem, poddaszem czy lukarnami. Natomiast obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy T. opracowany został po wybudowaniu budynku, a jego zapis, powołany przez organ jest tendencyjny. Skarżąca wyjaśniła, że dom budowała nie będąc rolnikiem, na podstawie prawomocnego pozwolenia i zgodnie z informacjami inspektora budownictwa zatrudnionego w Urzędzie Gminy w T.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 8 czerwca 2010r. pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że w razie niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1 pkt 2 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, podczas, gdy organ ma do wyboru trzy alternatywne sposoby rozwiązania sytuacji czyli może nakazać zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zdaniem pełnomocnika, nawet jeśli skarżąca nie wykonała nałożonych na nią obowiązków w wyznaczonym terminie, to stosując którąkolwiek z sankcji przewidzianych w powołanym przepisie organ powinien odpowiednio uzasadnić swój wybór. W ocenie pełnomocnika skarżącej naruszeniu uległ także art. 107 § 3 kpa w związku z art.7 kpa przez brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego decyzji, tj. zaniechania wskazania faktów, które uznano za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W jego mniemaniu naruszono także art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa, przez wydanie zaskarżonej decyzji bez rzetelnego przeanalizowania stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca dokonała istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy T. z dnia [...], polegających na wybudowaniu dodatkowej kondygnacji, poszerzeniu budynku o 1m i dobudowaniu balkonu na całej szerokości budynku od strony drogi. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznając, że nie ma podstaw do uznania samowoli budowlanej, nakazał skarżącej wstrzymanie robót budowlanych przy budynku, a następnie decyzją z dnia 19 listopada 2001r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) nakazał jej rozbiórkę trzeciej kondygnacji, wykonanie oceny technicznej elementów konstrukcyjnych budynku uwzględniającej poszerzenie budynku o 1m i dobudowanie balkonu oraz określającej prawidłowość dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z zaleceniami co do sposobu doprowadzenia ich do zgodności z przepisami, a ponadto wykonanie projektu budowlanego na dokończenie robót budowlanych i instalacyjnych z uwzględnieniem zaleceń wynikających z oceny technicznej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a skarga oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie z dnia 23 września 2003r. ( sygn. akt II SA/Lu 289/02 ). Sąd uznał wówczas, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia rozstrzygnięcia ) wydały decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 tej ustawy. Sąd za prawidłowe uznał także nakazanie rozbiórki III kondygnacji budynku, opracowanie oceny technicznej dotyczącej wykonanych robót budowlanych oraz projektu na dokończenie budowy. Podkreślić należy, że z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Trafne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, że skoro skarżąca, mimo upływu wielu lat, nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, należało nakazać rozbiórkę budynku, w oparciu o art. 51 ust. 2 ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U Nr 80, poz. 718 ze zmianą ). Art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił bowiem, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed 11 lipca 2003r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2, który w sprawie nie ma zastosowania, dotyczy bowiem samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 wspomnianej ustawy. Przekonująca jest teza, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy nie kończy postępowania naprawczego. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, w razie niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1 pkt 2 właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W tej sytuacji nie jest jasny podnoszony przez skarżącą zarzut sprowadzający się do stwierdzenia, że wspomniany przepis zawiera trzy alternatywne sposoby rozwiązania sytuacji tj, może zaniechać dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Pomijając już, że wspomniany przepis w dacie przed nowelizacją nie przewidywał doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, to zauważyć należy, iż organy nadzoru budowlanego w żadnym razie nie kwestionowały treści tego przepisu, a sama skarżąca nie podawała, które z przewidzianych w nim rozwiązań ma mieć zastosowanie w sprawie. Jest natomiast oczywiste, że realizacja budynku z przekroczeniem o 1 m jego szerokości, w sytuacji nie przedłożenia wymaganych dokumentów niezbędnych do legalizacji tego odstępstwa i uchylenia pozwolenia na budowę, powinna prowadzić do jego rozbiórki.

Trudno bowiem w tej sytuacji nakazywać zaniechanie dalszych robót budowlanych czy nawet przywrócenie stanu poprzedniego, którym przecież musiałby by być stan zerowy budynku. Nie można też w rozsądny sposób nakazać rozbiórki jedynie w części obejmującej przekroczenie wymiarów budynku, skoro oczywiście wiązałoby się to z naruszeniem jego konstrukcji. W świetle powyższego nie sposób akceptować podniesionych w skardze argumentów dotyczących treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T., z którego, zdaniem skarżącej, nie wynika, w jaki sposób ma być zakończone poddasze użytkowe budynku. Dla nakazania rozbiórki wystarczające bowiem było ustalenie niezachowania wymiarów budynku, przy jednoczesnym zaniechaniu przedstawienia wymaganych dokumentów, w oparciu o które można było przeprowadzić jego legalizację. Nie ma również powodów do zarzucenia organom naruszenia przepisów postępowania w tym art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Wbrew przekonaniu skarżącej prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy i dokonano właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Zauważyć przy tym warto, że podnosząc powyższy zarzut skarżąca nawet nie wskazała, na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie organów nadzoru budowlanego, a uzasadnienie wnoszonego zastrzeżenia sprowadza się do przytoczenia treści powołanych przepisów i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszonej przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami)