Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 stycznia 2011r. odrzucił skargę J.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zawiesił działalność gospodarczą, nie pobiera renty i emerytury a na gaz, wodę, lekarstwa i wyżywienie wydaje łącznie [...] zł.
Zgodnie z wyjaśnieniami przesłanymi na wezwanie Sądu skarżący nie posiada konta bankowych a wskazane wydatki wynikają z partycypacji w utrzymaniu w kosztach utrzymania nieruchomości należącej do osoby trzeciej. Skarżący przesłał również kopie zeznań podatkowych za lata 2008-2009 i zaświadczenia o zawieszeniu działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację finansową wnioskodawcy a w szczególności deklarowany brak dochodu stwierdzić należy, iż J.W. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawca nie dysponuje bowiem środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Ponadto biorąc pod uwagę koszty rynkowego honorarium adwokata, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawcę kondycja finansowa pozwala również przewidzieć, iż nie ma on możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
