Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. Z. na postawienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 561/12 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 grudnia 2010 r., nr [...] w sprawie ze skargi G. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 16 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 561/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek G. Z. (zwanego dalej: skarżącym, podatnikiem) o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 grudnia 2010 r., w sprawie ze skargi podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 16 marca 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący zawarł we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 grudnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. Odwołując się do treści i wykładni art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: u.p.p.s.a. – sąd wskazał, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony z tego względu, iż dotyczył on wstrzymania decyzji organu pierwszej instancji ustalającego wysokość zobowiązania podatkowego, natomiast skarga dotyczyła postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc ze swej istoty nie nadającego się do wykonania, gdyż nie wymagało ono żadnej czynności stron.

Ponadto sąd pierwszej instancji uznał, że złożony wniosek nie pozwalał na uznanie by wskazana decyzja znajdowała się "w granicach danej sprawy" albowiem nie została ona wydana w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie. Decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego dotyczyła w swej istocie innej sprawy i innego postępowania, a podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie sądu, w toku postępowania w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutów dotyczących decyzji organu pierwszej instancji, jak również wnioskowanie o wstrzymanie jej wykonania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik zarzucił naruszenie:

- art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że przepis ten nie daje możliwości orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji, w sprawie w której zostało wydane zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy w ocenie skarżącego jest to dopuszczalne, bowiem decyzja organu pierwszej instancji została wydana w granicach tej samej sprawy,

- art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 grudnia 2010 r. na skutek błędnego ustalenia, że wniosek o wstrzymanie wykonania jest niedopuszczalny, gdyż dotyczy decyzji, która nie została wydana w granicach tej samej spraw, co zaskarżone postanowienie,

- art. 134 § 1 u.p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wynikania,

- art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art.166 u.p.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

W związku z tak postawionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić.

Z treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a wniosek strony o ochronę tymczasową dotyczy wstrzymania wykonania tej decyzji. W takim stanie sprawy powstało pytanie, jak należy rozumieć sformułowanie odnoszące się do wszystkich postępowań "w granicach tej samej sprawy", a w szczególności, czy w granicach sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a jest nią sprawa stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania mieści się decyzja, od której odwołanie zostało uznane zaskarżonym aktem za spóźnione.

Należy zauważyć, że w art. 134 u.p.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "w granicach danej sprawy", a w art. 135 u.p.p.s.a. nakazał stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych lub podjętych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", z odpowiednim zastrzeżeniem. Poprzednio obowiązująca ustawa procesowa z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.) w art. 29, którego odpowiednikiem na gruncie przepisów u.p.p.s.a. jest art. 135 także używa zwrotu "w granicach danej sprawy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, że sens znaczeniowy tych sformułowań miałby różnić się od znaczenia zwrotu z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. "w granicach tej samej sprawy." Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7), podjętej wprawdzie pod rządem poprzedniej ustawy procesowej, ale zachowującej aktualność także obecnie, stwierdził, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższe stanowisko i przenosząc zawartą w nim argumentację na grunt rozpoznanej sprawy stwierdza, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji objętej wnioskiem o ochronę tymczasową, a przedmiotem tej decyzji jest ustalenie wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, to nie zachodzi między obydwoma sprawami tożsamość przedmiotowa (analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 12 czerwca 2006 r., II FZ 441/12 oraz z dnia 14 września 2010 r., II GZ 246/10; z dnia 16 lutego 2012 r., I FSK 132/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 grudnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych nie stanowi więc aktu wydanego w granicach sprawy objętej postanowieniem w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia od tej decyzji odwołania. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w postępowaniu sądowym ze skargi na omawiane postanowienie podlegał oddaleniu.

W konsekwencji zatem za trafne należało uznać stanowisko sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Również trafne było stanowisko sądu, że nie można było na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. wstrzymać wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako ze swej istoty nie nadającego się do wykonania, gdyż nie wymagało ono żadnej czynności stron.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji