Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 8 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania Z. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 4 lutego 2003 r. - decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Podał, że Z. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i od dnia 14 maja 2002 r. uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego, określonego w art.24 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Z. W. w dniu 1 czerwca 2002 r. podjęła pracę i utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku.

Po ustaniu zatrudnienia skarżąca zgłosiła się do urzędu pracy i na mocy kolejnej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003 r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem 3 lutego 2003 r. oraz nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 lutego 2003 r. w wysokości 597,90 zł miesięcznie.

W dniu 12 lutego 2003 r. złożyła wniosek o ustalenie wysokości emerytury celem ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.

Starosta [...] kwestionowaną decyzją odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W dalszej części przytoczył treść art.37k ust.1-5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm./, zwanej dalej Ustawą.

Wyjaśnił, że Z. W. legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury, wynoszącym ponad 30 lat, jednak cytowany przepis nie ma w jej przypadku zastosowania.

Z. W. w dniu kolejnej rejestracji w urzędzie pracy, w dniu 3 lutego 2003 r. "spełniała bowiem warunki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych "na okres uzupełniający" wymienione w art.25 ust.11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. utraciła status bezrobotnego w związku z podjęciem pracy na okres krótszy niż 365 dni (247 dni) i zachowała 7-dniowy termin dokonania rejestracji (po ustaniu zatrudnienia).

Bezrobotny, który nie wyczerpał "okresu zasiłkowego" uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na "okres uzupełniający" bez względu na to, czy spełnia przesłanki nabycia innych świadczeń określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Za przedstawioną powyżej interpretacją przepisów art.37k w związku z art.25 ust.11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przemawia pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r. (OPS 9/00). W uchwale tej Sąd uznał, iż bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, po ponownej (kolejnej) rejestracji uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku stosownie do dyspozycji art.25 ust.11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Bezpodstawnym jest zarzut dotyczący nieznajomości przez pracowników urzędu pracy uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 19 czerwca 2000 r.

Uchwała ta była bowiem znana pracownikom urzędu, lecz powstały wątpliwości, czy należy ją stosować w sytuacji osób ubiegających się o świadczenie przedemerytalne. Dlatego też urząd pracy zwrócił się do Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z prośbą o wyjaśnienia. Zgodnie z przepisami art.4 pkt 3 lit.a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do kompetencji Ministra właściwego ds. pracy należy udzielanie wyjaśnień dotyczących przepisów ustawy.

Wyjaśnienia Ministra nie są wiążące, gdyż nie stanowią powszechnie obowiązującej wykładni prawa. Organ I instancji podzielił jednakże te poglądy wydając decyzję o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Przekazywanie dokumentów Z.W. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych było zdaniem organu odwoławczego zbędne. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy."

Pełnomocnik Z. W. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił naruszenie art.37k ust.1 pkt.2 w związku z art.25 ust.11 Ustawy i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnił, że skarżąca spełniła wszystkie warunki, o których mowa w art.37k ust.1 pkt 2 Ustawy.

Złożyła też stosowny wniosek 3 dni po ustaniu zatrudnienia. Wydana została decyzja ZUS-u, o której mowa w art.37k ust.3 Ustawy. Spełniła także warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, co zostało potwierdzone decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r.

W tym stanie rzeczy fakt, że zgodnie z art.25 ust.11 Ustawy uzyskała prawo do zasiłku uzupełniającego nie może pozbawiać jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustawodawca nie wyłączył bowiem możliwości skorzystania przez bezrobotnego z prawa do świadczenia przedemerytalnego w sytuacji, gdy bezrobotny ma także prawo do zasiłku.

Wprost przeciwnie, bezrobotny który nie ma prawa do zasiłku, nie ma także prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.

Zgodnie z art.37k ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz.514/ w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne i organy administracji tego nie kwestionują, iż skarżąca w dniu ponownej rejestracji to jest w dniu 3 lutego 2003 r. spełniała warunki określone w cyt. art.37j ust.1 pkt 2 dotyczące wieku, okresu uprawniającego do zasiłku /30 lat/ oraz przyczyn rozwiązania stosunku pracy /likwidacja stanowiska pracy/ po okresie zatrudnienia trwającym co najmniej 6 miesięcy. Należy tu dodać, o czym organ nie wspomniał, ale nie budzi to wątpliwości, iż w chwili ponownej rejestracji skarżąca spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego.

Sporna pozostaje jedynie okoliczność, czy w świetle art.37k cyt. ustawy można było uznać, że skarżącej przysługiwało w dacie rejestracji prawo do zasiłku. Zdaniem organu odwoławczego posiadane prawo do zasiłku na okres uzupełniający nie jest tożsame z prawem do zasiłku na nowy pełny okres zasiłkowy. Uzasadnienie tego stanowiska w decyzji organu odwoławczego jest niejasne. Organ wyjaśnia tę interpretację dopiero w odpowiedzi na skargę powołując się na stanowisko zawarte w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r. OPS 9/00 (ONSA z 2001 r. nr 1, poz.5).

W uchwale tej Sąd stwierdził, że: "Bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, po ponownej /kolejnej/ rejestracji uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku stosownie do dyspozycji art.25 ust.11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 1997 r. Nr 25, poz.128 ze zm./".

Uchwala ta dotyczyła więc innego stanu faktycznego i prawnego. Ani w tej uchwale, ani w jej uzasadnieniu nie został rozstrzygnięty problem dotyczący skarżącej. Powoływanie się zatem przez organ na uchwałę bez wskazania konkretnej treści, z której organ wywodzi przedstawioną interpretację przepisu ustawy w celu oceny sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej jest w tym przypadku niezasadne.

Zdaniem Sądu w tym składzie - skarżąca w dniu ponownej rejestracji to jest w dniu 3 lutego 2003 r. posiadała prawo do zasiłku wynikające z art.25 ust.11 cyt. ustawy zgodnie z którym - bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust.8.

Fakt, iż jest to prawo do zasiłku na czas skrócony nie ma w przypadku skarżącej znaczenia, gdyż w tej sprawie posiadanie prawa do zasiłku jest jedną z koniecznych przesłanek do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, stanowi zatem źródło powstania innego prawa i samo jego zaistnienie powoduje spełnienie tej przesłanki.

Należy przy tym zauważyć, iż ustawodawca w cytowanej ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dokonuje rozróżnienia prawa do zasiłku na okres pełny i skrócony jedynie dla celów zasiłku dla bezrobotnych. Brak natomiast w ustawie takiego rozróżnienia w przypadku gdy prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest źródłem powstania innego prawa.

Skoro zatem w takim przypadku tego rozróżnienia nie ma, należy przyjąć, iż prawo do zasiłku wynikające z cyt. art.25 ust.11 ustawy stanowi spełnienie przesłanki wymaganej przepisem art.37j ustawy.

Podkreślić jednocześnie należy, iż przepisy ustawy określają sytuację prawną osób bezrobotnych. Z tych przepisów osoby te wywodzą swoje uprawnienia będąc często w trudnej sytuacji życiowej. Przepis prawa zatem winien być tak skonstruowany, aby bezrobotni mogli być świadomi swoich praw wynikających z ustawy.

Nie można zastępować przepisu prawa, z którego bezrobotni wywodzą swoje uprawnienia - skomplikowaną interpretacją przepisów ustawy z powołaniem się na uchwałę NSA dotyczącą innego stanu faktycznego i prawnego.

Natomiast w przypadku skarżącej należy wskazać na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. OPS 14/01 ONSA z 2002 r. nr 4, poz.133, w której stwierdzono, iż: Osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art.37j ust.1 lub w art.37k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r./, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.37l ust.1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego.

Sąd w tym składzie w pełni podziela pogląd wyżej wyrażony.

Reasumując stwierdzić należy, iż skoro jest bezsporne, że w dniu ponownej rejestracji skarżąca spełniała wszystkie warunki dotyczące wieku, okresu uprawniającego do zasiłku i przyczyn rozwiązania umowy o pracę, a jak wyżej wskazano należy również uznać, że spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i posiadała prawo do zasiłku - to organy administracji odmawiając przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego naruszyły art.37k ust.1 pkt 2 cyt. ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu i miało to wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 1153 poz.1270/ orzekł jak w sentencji.

Mając na uwadze treść art.152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności - orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.