Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka masy upadłości A. z siedzibą w A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 231/18 w zakresie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A. z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej W Katowicach z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 28 marca 2018 r. w sprawie III SA/Gl 231/18, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) pełnomocnika Syndyka masy upadłości A. z siedzibą w A. do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 14 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, w wysokości 8.543 zł, wyliczonego w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia ustaloną na podstawie art. 218 P.p.s.a. na kwotę 904.221 zł.

W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie opisanego wyżej zarządzenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, formułując przy tym zarzuty naruszenia:

1. art. 231 zdanie pierwsze, art. 216 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, od której wartości zależy wysokość wpisu stosunkowego, ale w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie której organ I instancji określił kwotę nadwyżki VAT naliczonego nad należnym w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: u.p.t.u.) do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy;

2. art. 231 zdanie ostatnie P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie była należność pieniężna, ale decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie której organ I instancji określił kwotę nadwyżki VAT naliczonego nad należnym w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.p.t.u. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a zatem jest to inna sprawa w rozumieniu art. 231 P.p.s.a., od której pobiera się wpis stały;

3. art. 163 § 2 w zw. z art. 167 P.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie zarządzenia bez uzasadnienia wskazującego na zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, w sytuacji gdy na zarządzenie przysługuje Skarżącej prawo wniesienia zażalenia;

4. § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie wpisu), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do błędnego ustalenia wysokości wpisu stosunkowego w kwocie 9.043 zł, podczas gdy w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, od której wartości zależy wysokość wpisu stosunkowego, ale jest to inna sprawa w rozumieniu art. 231 P.p.s.a. i od złożonej skargi należny jest wpis stały w wysokości 500 zł, który to wpis Skarżąca uiściła, na dowód czego do pisma z 20 marca 2018 r. przedłożono potwierdzenie dokonania przelewu;

5. § 2 ust. 3 pkt 12) rozporządzenia w sprawie wpisu, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja, a nie należność pieniężna, od której należny jest wpis stosunkowy, a zatem Sąd błędnie nie zastosował § 2 ust. 3 pkt 12) rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że strony postępowania sądowoadministracyjnego ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), przy czym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Do takich pism należy skarga, jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a.), co stanowi podstawę pobrania wpisu. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. - sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy ma ustalenie, czy wpisem należnym od skargi wniesionej na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach był wpis stosunkowy, czy też stały. W pierwszej kolejności należy odnieść się do pojęcia "wartości przedmiotu zaskarżenia", gdyż właśnie ta wartość determinuje charakter oraz wysokość należnego wpisu. W myśl art. 231 P.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "w sprawach, których - przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Należy również zauważyć, że ustawodawca w art. 215 P.p.s.a. nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 P.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Takie sformułowanie przepisu rodzi pewne komplikacje, gdyż przedmiotem zaskarżenia nie mogą być należności pieniężne. Literalna wykładnia ww. przepisów prowadziłaby do wniosku, że w sprawach sądowoadministracyjnych każde pismo strony podlega opłacie stałej, gdyż przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie akty lub czynności organów administracji publicznej. Dlatego pojęcie "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć szerzej, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że - w świetle art. 216 i art. 231 P.p.s.a. - wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie lub nieistnienie.

Trzeba przy tym zwrócić uwagę na treść § 1 rozporządzenia w sprawie wpisu, w którym już precyzyjnie wskazano, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2005 r. I FZ 374/05; 24 października 2013 r. II FZ 822/13; z 5 grudnia

2013 r. I FZ 468/13).

W tym miejscu należy wskazać, że skarga Strony w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 14 grudnia 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 14 grudnia 2016 r., określającą Skarżącej kwoty różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u., stanowiącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od stycznia do lipca

2012 r. Kwestionowana decyzja - wbrew wywodom zażalenia - w sposób bezpośredni wiąże się zatem z określeniem Skarżącej pewnej należności pieniężnej.

Nie można się przy tym zgodzić z autorem zażalenia, że okoliczność, iż decyzja ta dotyczy kwoty nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy (a więc nie jest to kwota podlegająca zwrotowi bezpośredniemu) skutkuje tym, iż nie mamy tu do czynienia z pojęciem "należności pieniężnej". Takie stanowisko autora zażalenia wskazuje na całkowitą nieznajomość mechanizmów rozliczania podatku od towarów i usług.

Specyfika podatku od towarów i usług polega bowiem na tym, że "wynikiem" rozliczeń podatku naliczonego i należnego nie zawsze jest zobowiązanie podatkowe do wpłaty (i to zarówno w składanych przez podatników deklaracjach, jak i w decyzjach wymiarowych), lecz może to też być kwota podatku VAT do zwrotu lub nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że taki "wynik" rozliczeń niezwykle rzadko obrazuje rzeczywiście sporną wartość w sprawie. W kontekście powyższego stwierdzić trzeba, że na aprobatę zasługuje sposób wyliczenia w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji wartości przedmiotu zaskarżenia z uwzględnieniem jedynie różnicy między deklarowanymi przez Skarżącą, a dokonanymi przez organy rozliczeniami podatku naliczonego i należnego, co zostało w sposób precyzyjny opisane w skarżonej decyzji. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że Strona skarżąca w piśmie z 20 marca 2018 r. (karta 31 akt sądowych), sama potwierdziła, że spór pomiędzy nią a organem dotyczy kwoty w łącznej wysokości 904.222 zł (jak wynika z akt sprawy - 904.221,28 zł), wadliwie jednak przyjmując - w świetle powyższych rozważań odnośnie wykładni art. 216 i art. 231 P.p.s.a. (w kontekście decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję określającą różnicę podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u., stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy) - że wielkość ta nie stanowi wartości przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. W kontekście powyższego za niemające wpływu na wynik tej sprawy należy uznać uchybienie Przewodniczącego Wydziału, polegające na zaniechaniu sporządzenia uzasadnienia kwestionowanego zarządzenia wydanego w trybie art. 220 § 1 P.p.s.a.

W konsekwencji powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu, bowiem trafnie - wobec przyjęcia za wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie kwoty 904.221 zł - na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wpisu prawidłowo określono wysokość uzupełniającego wpisu od skargi na kwotę 8.543 zł (Skarżąca uiściła kwotę w wysokości 500 zł tytułem wpisu sądowego w niniejszej sprawie). W konsekwencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Wniosek zażalenia w zakresie zasądzenia kosztów postępowania - z uwagi na treść art. 209 P.p.s.a., który w ramach postępowania zainicjowanego zażaleniem nie przewiduje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania - należy uznać za bezzasadny.