Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku robót rozbiórkowych nowego odcinka zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej obsługującej lokal mieszkalny I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. K.G.kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i 80/100) z tytułu podatku VAT.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...]z dnia [...]r., nałożono na M. J. jako inwestora robót budowlanych polegających na wykonaniu nowego odcinka zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej obsługującej lokal mieszkalny stanowiący własność Państwa B. i M.J. usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] AM [...] w miejscowości W. gmina T., obowiązek wykonania, w terminie 90 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, robót rozbiórkowych nowego odcinka zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej obsługującej ten lokal mieszkalny. W postawie prawnej organ przywołał art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlane (tekst jednolity: Dz.U. 2019, poz. 1186 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2018, poz. 2096 ze zm.). Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oprotestowane przez M. J., który kwestionuje zasadność wydanej decyzji w całości. Ponadto skarżący podnosi nierzetelnie przeprowadzone postępowanie w I instancji.

Decyzją nr [...]z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz. 1186), po rozpoznaniu odwołania M. J.od opisanej decyzji utrzymał ją w mocy. W motywach decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...]r. organ I instancji dokonał kontroli budynku wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...] AM [...] w miejscowości W. [...], gm. T. W trakcie tej kontroli stwierdzono, że na elewacji tylnej budynku wielorodzinnego zamontowano rury pcv 0 110 mm, tj. odcinek 7 m zamocowany obejmami do ściany budynku. Następny odcinek rur pcv 0 110 mm ułożono na gruncie w sposób luźny podparty cegłami, długość tego odcinka wynosi 18 m. Odcinek poziomy połączony z rur dwumetrowych obwinięty taśmą izolacyjną w miejscu ich łączeń, poza odcinkami pionowymi. Ta instalacja zewnętrzna łączy instalację wewnętrzną w budynku i odprowadza ścieki z lokalu mieszkalnego inwestora do istniejącego na działce nr [...]zbiornika na nieczystości ciekłe. Wpięcie nowo wykonanej instalacji wykonano poprzez wpięcie się w poprzednią instalację zewnętrzną. Tę zewnętrzną instalację kanalizacyjną wykonał skarżący z końcem marca 2019 r., nie występując do żadnego organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie pozwolenia, czy tez zgłoszenia. M.J.oświadczył, iż wykonał tę instalację tymczasowo do czasu wyjaśnienia sprawy w sądzie lub do czasu uzyskania pozwolenia na przeprowadzenie innej instalacji. Z ustaleń PINB w T. wynika, że poprzednio lokal mieszkalny strony posiadał podłączenie do tego samego zbiornika, lecz po innej trasie, przez inną działkę zabudowaną (dz. nr[...]), które zostało odłączone. Wykonano materiał zdjęciowy. Z.G. oświadczyła, że instalacja jest rozłączana, nieszczelna i fekalia wylewają się poprzez ścianę na grunt. Na dzień dzisiejszy nie stwierdzono, aby rury były rozłączone. M. J. nie zgadza się ze stwierdzeniami w zakresie oświadczeń Z. G., jakoby specjalnie rozłączał instalację. W trakcie kontroli w dniu 11 czerwca 2019 r. PINB w T. stwierdził, iż część odcinka zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, tj. osiemnastometrowy odcinek poziomy połączony z rur dwumetrowych, został obwinięty taśmą izolacyjną w miejscu ich łączeń, co nie zapewnia szczelności połączeń oraz nie chroni przed infiltracją ścieków bytowych poza przewody, a tym samym nie spełnia zgodności ze sztuką budowlaną, w zakresie prawidłowości zastosowanych połączeń rur kanalizacyjnych z gruntem. Wymaga również zważyć, iż poziomy odcinek wykonanej zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej został podparty cegłami i luźno ułożony na gruncie, co stwarza zagrożenie potknięcia się (szczególnie przy słabej widoczności) zarówno przez współwłaścicieli działki nr [...] AM [...], jak i osoby postronne (ze względu na fakt, iż działka ta jest nieogrodzona), a w konsekwencji może prowadzić do uszkodzenia ciała. Powyższe wraz z faktem, iż zastosowano rury szare o mniejszej sztywności i cieńszych ściankach (rury do stosowania wewnątrz budynków), może doprowadzić do ich nieumyślnego przedwczesnego uszkodzenia przez osoby korzystające z tej części działki, jak również ze względu na szybsze starzenie się tego materiału w związku z działaniem zmiennych warunków pogodowych. Pozostawienie rur kanalizacji sanitarnej na gruncie powoduje także brak ich zabezpieczenia przed zamarzaniem. Ponadto organ I instancji zauważył, że na trwałość i okres eksploatacji całego systemu kanalizacyjnego zasadniczy wpływ ma szczelność połączeń, z kolei o jakości uszczelki decyduje rodzaj materiału z jakiego jest wykonana oraz jej konstrukcja (kształt), zaś odporność chemiczna i biologiczna uszczelek oraz własności sprężyste i konstrukcyjne gwarantują bezawaryjną i długotrwałą eksploatację całego systemu kanalizacyjnego. PINB w T. wskazał, iż Inwestor do wykonania zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej wykorzystał rury PCV w kolorze szarym, które według dokumentacji dopuszczającej do obrotu i stosowania są przeznaczone do wbudowania wewnątrz, w obiekcie, a nie na zewnątrz. Organ wyjaśnia, iż podstawowym kolorem rur i kształtek w systemie kanalizacji zewnętrznej jest kolor pomarańczowo-brązowy i brunatno-czerwony. Posiadają one większą grubość ścianek i są sztywniejsze (bardziej wytrzymałe na zgniecenie) od rur przeznaczonych do instalacji wewnętrznych (te są szare lub białe). Zgodnie z normami, sztywność obwodowa kształtek do kanalizacji zewnętrznej cechowanej "UD" musi wynosić min. SN 4 kN/m2.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu z dokonanej kontroli w przedmiocie zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej oraz sporządzonych fotografii, organ I instancji wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakazującą inwestorowi rozbiórkę tej instalacji kanalizacyjnej. W związku z powyższym, po analizie zebranego w sprawie materiału, D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, ustanawiającym zasadę generalną prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. W art. 29 zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższy katalog enumeratywnie wylicza przypadki niewymagające uzyskania pozwolenia. Z uwagi na okoliczność, że przepis art. 29 p.b wprowadza wyjątek od zasadniczej reguły zawartej w art. 28 p.b, uważa się, że niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej w kwestii interpretacji przepisu art. 29. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zaznacza, iż art. 29 ust. 1 pkt 27 p.b nie wymaga pozwolenia na budowę jeżeli montaż instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wykonany została wewnątrz użytkowanego budynku. W konsekwencji realizacja instalacji kanalizacyjnej na zewnątrz budynku wymaga uzyskania stosownego pozwolenia, zaś jego brak wywołuje stan samowoli budowlanej. W związku z tym, jeżeli właściwe organy dojdą do przekonania na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż instalacja kanalizacyjna wykonana została zewnątrz budynku bez wymaganego prawem pozwolenia, zobligowane są do wszczęcia procedury naprawczej określonej w art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. Należy również podkreślić, iż inwestycja będąca przedmiotem postępowania odwoławczego nie ma charakteru budowy, lecz instalacji (montażu) uzbrojenia kanalizacyjnego, co wpływa na zasadność prowadzenia tegoż postępowania w trybie naprawczym w myśl art. 50 i 51 p.b. Następnie organ wyjaśnia, iż procedura naprawcza uregulowana została w art. 50 i 51 prawa budowlanego. Istotą postępowania naprawczego jest usunięcie kolizji z prawem wykonanych robót budowlanych. W związku z tym wyjaśnić należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego mają za zadanie ocenić, czy dany obiekt lub roboty budowlane można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem i szczegółowo swoje stanowisko uzasadnić. Wymaga podkreślenia to, iż w trybie naprawczym nie chodzi o to, aby organ nakazał lub odmówił nakazania rozbiórki, lecz o to aby w toku prowadzonego postępowania ustalił, czy doszło do wykonania robót budowlanych, które mogą skutkować koniecznością dokonania odpowiednich zmian oraz czy jest możliwe nakazanie wykonania przez inwestora takich czynności lub robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekt do stanu zgodnego z prawem. Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 P.b., jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami P.b. Mając powyższe na uwadze DWiMB przytacza treść art. 50 ust. 1 p.b, który wymienia katalog przesłanek uzasadniających prowadzenie postępowania naprawczego w przypadku gdy roboty budowlane wykonywane są w następujący sposób: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Organ podkreśla, iż procedura naprawcza ma zastosowanie również do robót już zakończonych, na co wskazuje art. 51 ust. 7 p.b w brzmieniu "Przepisy ust. art. art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei koncentrując się na sankcji w postaci rozbiórki obiektu budowlanego określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, DWINB podkreśla, że wydanie decyzji na podstawie tej normy musi opierać się na kompletnym i wszechstronnie zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Istotne jest tutaj jednoznaczne i niepodważalne wykluczenie możliwości, które wynikają z ust. 1 pkt 2 i 3. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kluczowa jest zatem odpowiedź na pytanie, czy poczynione przez organ ustalenia faktyczne i sformułowana przezeń argumentacja jest wystarczająca do przyjęcia, że brak jest możliwość zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe podziela również NSA w wyroku, sygn. II OSK 2023/17, zgodnie z którym orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. organ musi stwierdzić, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego, że nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Analizując zarówno stan prawny jak i faktyczny organ II instancji podziela stanowisko PI NB w T. i stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami. Zatem, z przyczyn wymienionych wyżej zasadnym było prowadzić niniejsze postępowanie w trybie naprawczym określonym w art. 50 i 51 prawa budowlanego. Należy również wyraźnie zaznaczyć, iż organ I instancji wybrał słuszne i jedyne możliwe rozstrzygnięcie w świetle przywołanego stanu faktycznego. Jak to już wcześniej zostało zasygnalizowane, sankcja prawna w postaci rozbiórki jest najbardziej idącą dolegliwością godzącą w konstytucyjną ochronę prawa własności. W związku z tym PINB w T.z uwagi na powyższe, poddał analizie wszelkie możliwe rozwiązania prawne, które można zastosować w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy zaznacza, że w każdym przypadku organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu prawidłowych ustaleń jest uprawniony do dokonania wyboru najwłaściwszej formy działań, które doprowadzą do legalizacji stwierdzonej samowoli. Jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że nakaz rozbiórki może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy organ dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego, a następnie stwierdził, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym organ odwoławczy jednoznacznie stwierdza, że za orzeczeniem nakazu rozbiórki wykonanej instalacji kanalizacyjnej z art. 51 ust. 1 pkt

1, przemawiają zarówno względy prawno - techniczne jaki i słuszny interes społeczny. Po pierwsze jak wynika z akt sprawy, inwestor nie tylko nie uzyskał stosownej zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia, ale również wykonał ją z uchybieniem sztuki budowlanej, nie zastosował właściwych materiałów budowlanych wymaganych dla inwestycji oraz naruszył zasady wykonywania zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, która z reguły winna być instalacją wkopaną w grunt. Mając to na uwadze, wymienione uchybienia nie dały organowi I instancji jakichkolwiek podstaw do zastosowania innych możliwości prawnych zmierzających do uzyskania stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji należy zatem podzielić argumentację PINB w T., iż zastosowanie innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki byłoby czynnością sprzeczną z prawem. Uwzględniając powyższe, DWINB podkreśla, że przedmiotowa samowola nie kwalifikuje się do legalizacji ze względu na zakres dokonanych robót i niewłaściwy sposób ich wykonania. W związku z tym, nakaz rozbiórki należy uważać jako jedyne właściwe rozstrzygnięcie w tejże sprawie, gdyż nie ma prawnych i technicznych możliwości doprowadzenia komentowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Dalej organ odwoławczy wskazuje na § 122 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w spawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z treścią § 122 pkt 2 tego rozporządzenia instalacja kanalizacyjna budynku powinna umożliwiać odprowadzanie ścieków, a także wód opadowych z tego budynku, jeżeli nie są one odprowadzane na teren działki, oraz spełniać wymagania określone w Polskich Normach dotyczących tych instalacji. Przenosząc niniejsze na grunt przywołanego stanu faktycznego, należy dojść do przekonania, że inwestor swoją aktywnością naruszył tę normę. Po pierwsze, jak słusznie wskazał PINB w T. M. J. nie dostosował użytych materiałów do dyrektyw normy [...] "Rury z tworzyw termoplastycznych - Oznaczenie sztywności obwodowej" (Polska Norma wprowadzająca Normę Europejską ma oznaczenie PN-EN). Zgodnie z jej dyspozycją sztywność obwodowa kształtek do kanalizacji zewnętrznej cechowanej "UD" musi wynosić min. SN 4 kN/m2. Koncentrując się na tym aspekcie, należy również odnieść się do wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o sygn. VI ACa 1386/13, zgodnie z którym normy techniczne są dokumentami przyjętymi na zasadzie consensusu i zatwierdzone przez odpowiednią jednostkę organizacyjną, ustalające do powszechnego i wielokrotnego stosowania zasady, wytyczne lub charakter odnoszące się do różnych rodzajów działalności i zmierzające do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. Normy oparte są zarówno na osiągnięciach nauki, techniki jak i praktyki. Normy europejskie są normami powszechnie dostępnymi, stanowiącymi uznane reguły techniczne przyjęte przez odpowiednią regionalną organizację normalizacyjną, a normy zakładowe są normami przedsiębiorstw stosowane w danej branży. W międzynarodowym systemie normalizacyjnym oraz większości systemów w regionach i krajowych stosowanie norm jest dobrowolne, nie mają one charakteru źródeł prawa, aktów prawa powszechnie obowiązującego i nie mieszczą się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa, wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Nie mniej w sytuacji, gdy dana norma zostanie powołana w obowiązujących przepisach prawa (np. w rozporządzeniu), to podmioty, które te normę stosują związane są jego treścią. Z kolei koncentrując się na słusznym interesie stron, DWINB wyjaśnia, iż dokonana przez M. J.inwestycja pozostaje w sprzeczności ze słusznym interesem społecznym, ze względu na niekorzystne oddziaływanie zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej. Konsekwencją tego są niegodności lokatorów zamieszkujących w budynku zlokalizowanego na dz. nr [...] AM [...] w W. w wyniku zamontowania sieci kanalizacyjnej sprzecznie ze sztuką i wiedzą budowlaną. Niewłaściwy materiał oraz nieodpowiednie wykonanie skutkuje tym, iż z tej sieci kanalizacyjnej wydobywa się fetor. Z kolei usytuowanie rur kanalizacyjnych na zewnątrz budynku stwarza realne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia osób znajdujących się w pobliżu budynku. Szczególnie ta okoliczność determinuje rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki przedsięwzięcia, bowiem rury usytuowane są zarówno w pionie na ścianie budynku oraz w poziomie - nie przykryte gruntem. Należy również mieć na względzie, iż przedsięwzięcie negatywnie oddziałuje również na środowisko z wyżej wymienionych przyczyn. Odnosząc się z kolei do argumentacji strony, DWINB wyjaśnia, iż zarzuty podniesione przez M. J.nie pozostają w funkcjonalnym związku z analizowanym stanie faktycznym. Wskazane przez skarżącego okoliczności na nie wpływają na zasadność wydanej decyzji. Ponadto fakty, na które powołuje się M. J., nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem nie usprawiedliwią naruszenia przez skarżącego norm prawno - technicznych. Jednocześnie organ odwoławczy podkreśla, że w sprawach z zakresu naruszeń prawa własności, właściwe są sądy cywilne, a nie organy nadzoru budowlanego.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018 r. poz. 1302; zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badaniu zgodność z prawem polegała decyzja DWIMBU, utrzymująca w mocy decyzję PINBu z T., nakazującą rozbiórkę instalacji sanitarnej wybudowanej na zewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w miejscowości W., bez pozwolenia właściwego organu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 51 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Dalej trzeba powiedzieć, że prawidłowo organy ustaliły, że w budynku mieszkalnym, położonym w miejscowości W., wykonane zostały wymagające uzyskania decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę, roboty budowlane polegające na wykonaniu fragmentu instalacji kanalizacji sanitarnej poprowadzonej na zewnętrznej ścianie budynku, stanowiącej część wspólną budynku. Zaznaczyć należy, że stosując art. 51 P.b., organ nadzoru budowlanego stosuje nakaz rozbiórki dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone, że wykonanych robót budowlanych nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a co za tym idzie organ administracji w takiej sytuacji ustalić powinien m.in. czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem (warunkami technicznymi, sztuką budowlaną, przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym). Nadto prowadząc postępowanie w trybie art. 50 i 51 P.b. organy nadzoru budowlanego mają za zadanie ocenić, czy dany obiekt w ogóle można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, zaś gdy okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia do zgodności z prawem, organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z nakazem rozbiórki instalacji sanitarnej wykonanej na zewnętrznej ścianie budynku. Lektura akt administracyjnych sprawy dowodzi, że w trakcie kontroli stwierdzono, że na elewacji tylnej budynku wielorodzinnego zamontowano rury pcv 0 110 mm, tj. odcinek 7 m zamocowany obejmami do ściany budynku. Następny odcinek rur pcv 0 110 mm ułożono na gruncie w sposób luźny podparty cegłami, długość tego odcinka wynosi 18 m. Odcinek poziomy połączony z rur dwumetrowych obwinięty taśmą izolacyjną w miejscu ich łączeń, poza odcinkami pionowymi. Ta instalacja zewnętrzna łączy instalację wewnętrzną w budynku i odprowadza ścieki z lokalu mieszkalnego inwestora do istniejącego na działce nr [...] zbiornika na nieczystości ciekłe. Wpięcie nowo wykonanej instalacji wykonano poprzez wpięcie się w poprzednią instalację zewnętrzną. Tę zewnętrzną instalację kanalizacyjną wykonał skarżący z końcem marca 2019 r., nie występując do żadnego organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie pozwolenia, czy tez zgłoszenia. Istotne jest zatem, że organ nadzoru budowlanego I instancji opisał dokładnie wykonaną instalację "od strony technicznej" i wyjaśnił dlaczego w takim kształcie nie może podlegać próbom tzw. "legalizacji".

Nadto, co dalej istotne w stanie faktycznym obecnie w terenie, na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego oświadczył, że "skarżący wymienił rury pomarańczowe oraz uszczelnił je folią termoizolacyjną. Wprowadził rurę w ziemię, a jej podziemna część wchodzi do instalacji. W związku z tym nie występuje już problem nieszczelności ani nieprawidłowego zamocowania rury. Pełnomocnik wskazuje na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i zastosowania mniej dolegliwych dla skarżącego skutków z art. 51 Prawa budowlanego".

Odnośnie do tak sformułowanego zarzutu trzeba podnieść, że (o czym już wcześniej wspomniano) organ pierwszej instancji szczegółowo opisał w motywach decyzji, z jakich względów (niezgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną) wykonane roboty nie mogą być sanowane. Nadto, fakt że sam skarżący zdemontował wykonany samowolnie odcinek zewnętrznej instalacji kanalizacji wskazuje, że miał świadomość nieprawidłowości uprzednich robót.

Z tych względów, mając na względzie treść przepisu art. 151 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).