Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2024 r. znak: SKO.4115.55.2024 w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi r. pr. J.B., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] lok. [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr SKO. 4115.55.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej również jako: "k.p.a."), art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (wówczas t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej również jako: "u.p.s.") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 15 lutego 2024 r., znak: MOPS.5112.615.2024, przyznającą H. S. zasiłek celowy na pokrycie części kosztów leków w kwocie 200 zł w okresie od 1 lutego 2024 r. do 29 lutego 2024 r.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż H. S. wnioskiem z dnia 29 stycznia 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków. Do wniosku skarżący dołączył specyfikację leków na kwotę 539,14 zł.

Decyzją z dnia 15 lutego 2024 r., znak: MOPS.5112.615.2024 Prezydent Miasta Zgierza przyznał skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie części kosztów leków w kwocie 200 zł na luty 2024 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na podstawie zebranych informacji ustalono, że skarżący spełnia wymogi określone w przepisach u.p.s., tzn. dochód osoby/rodziny nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego i spełnione są również warunki określone w art. 7 u.p.s. Przyznana pomoc finansowa, z uwagi na ograniczony zasób środków, ma charakter uzupełniający i wspomagający. Środki na realizację zadań, w tym udzielanie świadczeń w postaci zasiłków celowych w 2024 r., są bowiem znacznie ograniczone i wystarczają tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb tj. zakup żywności, opału czy leków, sprawienie pogrzebu oraz pobyt w schronisku osób bezdomnych. W ocenie organu, uwzględniając środki, jakimi dysponuje MOPS w lutym 2024 r. (25 000 zł) oraz liczbę klientów korzystających ze wsparcia – 1703 osoby (stan na 31 grudnia 2023 r.), rozpatrując wnioski o udzielenie świadczeń organ musi mieć na uwadze potrzeby wszystkich osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej i realne możliwości udzielenia wsparcia. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc ani udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. S., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji wspierał finansowo skarżącego w miesiącu lutym 2024 r., zarówno zasiłkiem okresowym, jak i innymi zasiłkami celowymi, które mają charakter fakultatywny i organ nie jest zobowiązany do ich przyznawania. Dla rozstrzygnięcia sprawy mają również znaczenie informacje dotyczące liczby osób korzystających z zasiłków celowych przyznawanych przez Prezydenta Miasta Zgierza oraz kwoty, jaką MOPS w Zgierzu dysponuje na przyznawanie takich zasiłków. Ogromne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zdaniem organu odwoławczego, ma również bezsporna okoliczność, że H. S. stale i od wielu lat korzysta z pomocy społecznej i taką też pomoc otrzymał w miesiącu lutym 2024 r. Organ i instancji na dniu 9 lutego 2024 r. przyznał skarżącemu zasiłek celowy na opłatę energii elektrycznej w kwocie 129,95 zł, zasiłek okresowy w wysokości 388,00 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. oraz świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności na okres od 1 lutego 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. Skarżący mieszka sam w lokalu, którego jest właścicielem, a który składa się z 3 pokoi, kuchni, łazienki oraz WC. Z uwagi na tak dużą zajmowaną przez jedną osobę powierzchnię stronie nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. W ocenie organu H. S. posiada zatem majątek w postaci trzypokojowego mieszkania, który mógłby zostać przez niego wykorzystany na zaspokojenie nie tylko podstawowych potrzeb. Z uwagi na powstałe zadłużenie w opłatach z dniem 8 grudnia 2023 r. wstrzymana została dostawa energii elektrycznej. Jednocześnie podkreślono, że H. S. comiesięcznie otrzymywał zasiłki celowe na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną. Kwota do uregulowania celem wznowienia dostawy wynosiła 551,32 zł. Decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. klientowi został przyznany zasiłek celowy na uregulowanie zadłużenia, jednocześnie organ I instancji dokonał bezpośredniej wpłaty powyższego na rachunek PGE. Klient zawarł nową umowę z PGE, a organ pomocy społecznej zarówno w styczniu 2024 r., jak i w lutym 2024 r. przyznał zasiłki celowe na opłacenie rachunków za energię.

Dalej organ podkreślił, iż H. S. nie posiada już statusu osoby bezrobotnej, bowiem z uwagi na zwolnienie lekarskie trwające nieprzerwanie dłużej niż 90 dni, z dniem 19 stycznia 2024 r. status ten utracił. Organ podał też informację dotyczącą bierności strony w sprawie odzyskania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2022 r. w wysokości 5257 zł.

Skarżący jest przewlekle chory, dodatkowo w dniu 31 października 2023 r. uległ wypadkowi, wskutek którego "rozpoznano stłuczenie dolnej części grzbietu i miednicy, kolana prawego, biodra prawego i prawej kończyny górnej". Towarzystwo Ubezpieczeniowe "A" przyznało H. S. zadośćuczynienie za szkody powstałe w zdarzeniu drogowym w dniu 31 października 2023 r. w kwocie 500 zł, które zostało wypłacone w dniu 14 listopada 2023 r. Skarżący nie zawarł porozumienia zamykającego sprawę, prowadzone jest postępowanie o wypłatę wyższej kwoty. Z tytułu powyższego skarżący nie uzyskał żadnych środków finansowych do chwili wydania decyzji. W miesiącu lutym 2024 r. wnioskodawca miał rozpocząć rehabilitację, ponadto jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów: gastrologa, neurologa, ortopedy i kardiologa; z uwagi na stan zdrowia powinien stale przyjmować leki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zwróciło ponadto uwagę, że H. S. jest ojcem dwojga dorosłych dzieci, z którymi jednak, ze względu na konflikty na tle majątkowym, nie utrzymuje kontaktu. Odwołujący się oczekuje na wypłatę należnych od dłużnika (byłej małżonki) około 80 tysięcy złotych.

Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji H. S., który w chwili orzekania nie posiadał dochodu, bezspornie spełnione są przesłanka dochodowa i przesłanka dotycząca niezbędnej życiowej potrzeby. Jednakże oczekiwanie, że organ pomocy społecznej przyzna zasiłek celowy na pokrycie w całości kosztów potrzebnych leków, a dodatkowo zasiłki i na opłaty za abonament telefoniczny i Internet oraz na przejazdy środkami transportu, jest oczekiwaniem niezasługującym na spełnienie. W ocenie organu trudno uznać za akceptowalne, że organ pomocy społecznej, mający ograniczone środki i obowiązek udzielania pomocy wszystkim osobom spełniającym kryterium dochodowe, będzie wydawać te środki na stałą pomoc w zaspokojeniu wszystkich oczekiwań i w pełnej wysokości jednej osoby. Szczególnie biorąc pod uwagę, iż H. S. stale otrzymuje pomoc w formie zasiłków na zaspokojenie różnych potrzeb życiowych i to w wysokości przekraczającej wysokość minimalną. Organ ponownie podkreślił, iż zasiłek celowy jest fakultatywną formą pomocy, a więc może, lecz nie musi zostać przyznany przez organ pomocy społecznej.

Ponadto, zdaniem Kolegium, skarżący nie podejmuje wysiłków w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji materialnej. Jak bowiem wynika z okoliczności ustalonych przez organ pierwszej instancji, H. S. mógłby m.in. otrzymać zwrot nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osoby fizycznej za rok 2022 r. i to w wysokości przekraczającej 5000 zł. Pomimo takiej możliwości i bezspornego faktu sporządzania - mimo niesprawnej prawej ręki - licznych pism do MOPS w Zgierzu, odwołujący się nie złożył korekty zeznania do organu podatkowego, do czego był zobowiązany. Również i ten fakt świadomej i nieuzasadnionej bierności w pozyskiwaniu przez stronę dochodu, umożliwiającego samodzielne zaspokajanie swoich niezbędnych potrzeb życiowych, należy brać pod uwagę.

Końcowo Kolegium wskazało, iż to nie organ pomocy społecznej wymusza na H. S. składanie podań w określonej formie (pisemnej) i w określony sposób, ale ustawodawca, którego woli wyrażonej w obowiązujących przepisach prawa muszą przestrzegać wszystkie organy administracji publicznej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł H. S.. W jej uzasadnieniu skarżący wskazał m.in. na swoją trudną sytuację zdrowotną, spowodowaną potrąceniem przez samochód, które miało miejsce w październiku 2023 r. Skarżący pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów, jednak aby kontynuować leczenie oraz rehabilitację, a także wykupić lekarstwa, potrzebuje środków finansowych, których organ I instancji uporczywie mu nie przyznaje. Z tego powodu, a także z powodu niedożywienia, wywołanego brakiem środków finansowych, skarżący jeszcze bardziej podupadł na zdrowiu, lecz nikt z organu pomocy społecznej nie interesuje się jego losem. Tymczasem koszty leczenia cały czas rosną, zaś skarżący nie może uzyskać zasiłku rehabilitacyjnego, bowiem organ pomocy społecznej nie opłacił jego składek na ubezpieczenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia a 29 kwietnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 15 lutego 2024 r., przyznającą H. S. zasiłek celowy na pokrycie części kosztów leków w kwocie 200 zł za okres od 1 lutego 2024 r. do 29 lutego 2024 r. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji. Zgodnie zatem z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 1-4 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym niemożliwym do pokonania przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości osób i rodzin przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Powyższe unormowania wskazują, iż celem pomocy społecznej jest wspieranie osób w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, nie zaś ich trwałe wyręczanie w zaspokajaniu potrzeb bytowych. Organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Są zobowiązane jedynie do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Pomoc przyznawana na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących (por. m.in. wyroki NSA: z 23 września 2008 r., I OSK 1511/07; z 5 września 2017 r., I OSK 2031/16; wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2022 r., I SA/Wa 2647/21; wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2022 r., II SA/Gl 571/22 dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA").

Jedną z ustawowych form pomocy społecznej jest wnioskowany przez skarżącego zasiłek celowy, uregulowany w art. 39 ust. 1-3 u.p.s. Jak wynika z treści przywołanych przepisów, zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.

W przypadku opisanego świadczenia organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w formie i wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Innymi słowy spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości.

Z uznaniowym charakterem decyzji wiąże się to, że kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

Podkreślić należy również, że treść art. 39 ust. 1 u.p.s. nakłada na organy administracji obowiązek określenia, czy cel przyznania świadczenia, z którym wnioskodawca zwraca się do organów pomocowych, stanowi niezbędną potrzebę bytową. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że przez "zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (zob. wyrok WSA w Łodzi z 23 lipca 2024 r., sygn. II SA/Łd 1092/23, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż organy administracji podjęły trafne rozstrzygnięcia, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Zakup lekarstw niewątpliwie stanowi niezbędną potrzebę bytową w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.p.s., zatem organ słusznie uznał, przy spełnieniu kryteriów ustawowych, w tym kryterium dochodowego, iż skarżącemu można przyznać pomoc w formie zasiłku celowego. Podzielić należy także rozstrzygnięcie organu odnośnie wysokości przyznanej pomocy. Trafnie organy administracji w uzasadnieniach swoich decyzji podkreśliły, iż organ pomocy społecznej, określając wysokość przyznawanego świadczenia, ma prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2024 r., sygn. I OSK 132/23). Inaczej rzecz ujmując, wnioskodawca nie może oczekiwać, że każda jego potrzeba zostanie zaspokojona poprzez przyznanie zasiłku w pełnej żądanej kwocie, gdyż organ pomocowy dysponuje ograniczonymi środkami, z których sfinansować musi pomoc dla wszystkich swoich klientów. Dlatego też zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zasługują na wyeliminowanie z obrotu prawnego, mimo że nie uwzględniły w całości żądania skarżącego.

Wbrew argumentacji skarżącego, procedujące w sprawie organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.). Wydane w sprawie rozstrzygnięcia oparte zostały o dokonane, w sposób bezsporny ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.) oraz prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu, przed wydaniem decyzji organy wyczerpująco ustaliły i scharakteryzowały sytuację życiową, zdrowotną i majątkową skarżącego. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący (lat 59) zamieszkuje samodzielnie w trzypokojowym mieszkaniu z kuchnią i łazienką, którego jest właścicielem, zaś lokal jest wyposażony w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego. Skarżący nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, utracił status osoby bezrobotnej. Skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. H. S. korzysta z pomocy społecznej, składając liczne wnioski o przyznanie wsparcia materialnego, co skutkuje wydawaniem kolejnych decyzji przez organy administracji a przywołane powyżej okoliczności faktyczne znane są z urzędu organom orzekającym w sprawie. Co więcej, twierdzenia co do faktów zawarte w zaskarżonej decyzji nie zostały zakwestionowane przez H. S.. Argumentacja skarżącego koncentruje się wokół wysokości przyznanego świadczenia, które nie pokrywa w pełni kosztów zakupu leków w lutym 2024 r., przy czym skarżący zarzuca pracownikom organu brak empatii i zrozumienia dla jego uzasadnionych potrzeb wywołanych złym stanem zdrowia. Należy jednak zwrócić uwagę, że organy nie kwestionują konieczności zakupu lekarstw, złego stanu zdrowia, wywołanego przewlekłymi schorzeniami ani też wypadku z roku 2023. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił, że skarżący jest przewlekle chory, oraz że w dniu 31 października 2023 r. uległ wypadkowi doznając stłuczenia, które objęło dolną część grzbietu i miednicy, kolano prawe, biodro prawe oraz kończynę górną prawą. Kolegium wskazuje również, iż skarżący znajduje się pod stałą opieką lekarzy specjalistów: gastrologa, neurologa, ortopedy i kardiologa oraz powinien stale przyjmować leki. Jak jednak wskazano powyżej, celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów, lecz pomoc ta ma stanowić wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc ta nie może zatem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2025 r., sygn. I OSK 580/23, publ. CBOSA).

Podkreślenia wymaga również, że ustawodawca zwraca uwagę na konieczność współdziałania świadczeniobiorcy z pracownikami pomocy społecznej. Wyrazem tego jest w szczególności treść art. 4 u.p.s., zgodnie z którym osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z kolei przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. wymienia szereg okoliczności, związanych z brakiem współpracy zainteresowanych z organami pomocy społecznej, które mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych. W świetle tych unormowań nie budzi wątpliwości, że brak aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych ze strony wnioskodawcy uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. Odmowa udzielenia pomocy społecznej może być następstwem negatywnych zachowań świadczeniobiorcy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2009 r., I OSK 554/09; wyrok WSA w Rzeszowie z 25 maja 2022 r., II SA/Rz 84/22, publ. CBOSA).

Należy podzielić argumentację organów, iż skarżący nie czyni starań o poprawę swojej sytuacji życiowej. Bierność skarżącego spowodowała, że nie otrzymał on zwrotu podatku dochodowego w wysokości ok. 5000 zł. Ponadto, mimo twierdzeń o licznych chorobach i schorzeniach, skarżący nie złożył również wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie kwestionuje problemów zdrowotnych skarżącego, jednakże należy podkreślić, że nie legitymuje się on formalnie orzeczeniem uprawnionego organu o niepełnosprawności, które potwierdzałoby istnienie przeciwskazań zdrowotnych, skutkujących wyłączeniem lub ograniczeniem możliwość podjęcia aktywności zawodowej. Wreszcie organy trafnie wskazały, iż H. S., jako osoba żyjąca w niedostatku, może wystąpić o alimenty od swoich dorosłych synów, czego również nie uczynił. W ocenie Sądu powyższe okoliczności wskazują więc, iż zasadne są ustalenia organu co do tego, że H. S. nie współpracuje z organami, nie podejmując starań o poprawę swojej sytuacji życiowej.

Wobec powyższego należało ustalić, iż przyznając skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie części kosztów leków w lutym 2024 r. w wysokości 200 zł., organy administracji publicznej nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, wzięło pod uwagę, że skarżący kwalifikuje się do objęcia pomocą społeczną, jednocześnie zważyło jego potrzeby, sytuację zdrowotną, majątkową i życiową oraz ograniczone środki finansowe, którymi dysponuje organ pomocowy, i które musi rozdysponować, pomiędzy pozostałe osoby objęte systemem świadczeń z pomocy społecznej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy, czyniąc przy tym zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt 1 wyroku.

W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 764).

ds