Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 23 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1291/16 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi T. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej T. T. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie wymaganej ilości odpisów skargi.

Sąd wskazał, że pismem z dnia 8 maja 2016 r. T. T., również jako "skarżąca", wniosła skargę na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2016 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 4 odpisów skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 15 czerwca 2016 r.. W odpowiedzi, pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. skarżąca nadesłała 2 odpisy skargi.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Sąd odrzucił skargę T. T. z powodu nieuzupełnienia przez nią braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2016 r. zatytułowanym "zażalenie", skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazała, że niezrozumiała wezwania Sądu, a informację o uchybieniu terminu powzięła z doręczonego jej w dniu 18 lipca 2016 r. postanowienia o odrzuceniu skargi.

Sąd, powołując się na treść art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła jednak, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi bez jej winy. Powołana przez skarżącą argumentacja nie uzasadnia braku winy po jej stronie, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08). W analizowanym przypadku brak zrozumienia wezwania sądu, wzywającego skarżącą do przedłożenia 4 odpisów skargi, w sytuacji, w której skarżąca złożyła 2 odpisy, nie można traktować jako okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T. T., podnosząc, że nie ujawniła przyczyny niezrozumienia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazała, że główny przyczyną niezrozumienia ww. wezwania jest stan jej zdrowia związany z przebytym udarem mózgu. Od czasu jego wystąpienia ma trudności ze zrozumieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że wskazywana przeszkoda stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. W tej zaś sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że podnoszonej okoliczności niezrozumienia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie można traktować jako okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Jeżeli skarżąca była wzywana do nadesłania 4 odpisów skargi, to nie powinna sugerować się okolicznością, że składając skargę jednocześnie złożyła już 2 odpisy skargi. Skarga ta bowiem dotyczyła dwóch decyzji administracyjnych, stąd w okolicznościach tej sprawy zaistniała konieczność złożenia przez skarżącą 4 odpisów skargi. Pomimo tego z uwagi na własne przekonanie skarżąca złożyła tylko 2 odpisy skargi. Wynika z tego, że okoliczność przebycia udaru mózgu, co miało miejsce w marcu 2009 r., nie miała związku z błędnym wykonaniem wezwania Sądu do nadesłania 4 odpisów skargi. Ponadto z akt sprawy wynika, że wskazana w zażaleniu okoliczność przebytego udaru mózgu nie jest w sprawie nową okolicznością, ponieważ w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, w którym też wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazywała, że jest osobą po udarze mózgu. Pomimo tego, wnioskując o przywrócenie terminu, nie wskazała na tą okoliczność, lecz na zupełnie inną – wynikającą bardziej z własnego przekonania ile w tej sprawie wymagane było złożenie odpisów skargi. Co do zasady wniosek o przywrócenie terminu powinien być oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie (por. postanowienie NSA z 25 lutego 2016 r., II OZ 197/16). Wskazywana w zażaleniu okoliczność dotycząca stanu zdrowia nie ma więc wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Ponadto niezależnie od powyższego wskazania wymaga, że konieczne jest i tak wykazanie przez wnioskodawczynię, że jej stan zdrowia był takiego rodzaju, że mógł mieć wpływ na prawidłowy sposób wykonania wezwania Sądu. W tej zaś sprawie skarżąca przedstawiła tylko zaświadczenie z którego wynika, że przebyła udar mózgu. Nie wynika z niego natomiast czy taka okoliczność miała wpływ na nieprawidłowe wykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym bardziej, że samo wezwanie nie wymagało przeprowadzenia jakiegokolwiek procesu interpretacyjnego, ponieważ wprost wzywało do nadesłania 4 odpisów skargi do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1291/16. A zatem i tak usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogłaby stanowić argumentacja skarżącej wskazana w zażaleniu ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwiał jej prawidłowe wykonanie wezwania Sądu, a tym samym uzupełnienie w całości braku formalnego skargi w terminie.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.