Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. akt I SA/Kr 907/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r., sprawy ze skargi C. S., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 26 marca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, skargę oddala.

Decyzją z dnia 26 marca 2009r Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania C. S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...], z dnia 23.12.2008r., w sprawie płatności rolno środowiskowej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 03.04.2008 r., do Biura Powiatowego Agencji wpłynął wniosek C. S. w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008 .

Organ I instancji w podanej wyżej decyzji przyznał tą płatność w kwocie 16 313,60 zł. w pomniejszonej jednak wysokości Podkreślił, że w pakiecie 2 Rolnictwo Ekologiczne Wariant 2.l Uprawy rolnicze ( z certyfikatem zgodności) zastosowano funkcjonalność powierzchni udowodnionej i stwierdzono powierzchnię 8,54 ha , tzn mniejszą o 0,49 ha w stosunku do 9, 03 ha powierzchni deklarowanej .

Dlatego płatność została natomiast pomniejszona o dwukrotną wartość różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w wariancie 3.l Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach wynoszącą 5,74 % .

W odwołaniu C. S. podkreślił, że nie popełnił żadnego błędu, a w odpowiedzi na wezwanie z ARiMR złożyła korektę wniosku, w związku z czym nie powinien ponosić żadnych konsekwencji związanych z przedeklarowaniem powierzchni zgłoszonej we wniosku.

Organ II instancji nie podzielił jednak tej argumentacji. Powołał się art. 50 ust. 3 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 243 ze zm.), oraz art. 138 ust. l rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia, oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.) które określają zasady obniżania kwot przyznanych w ramach dopłat.

Przepisy te miały w omawianej sprawie zastosowanie, gdyż w trakcie kontroli administracyjnej wniosku, wyszły na jaw nieprawidłowości dotyczące wielkości powierzchni zgłoszonych do programu działek rolnych. Z tego względu dnia 21.11.2008r., wezwano Stronę do złożenia wyjaśnień, a w odpowiedzi na to złożyła ona korektę wniosku zmniejszająca powierzchnię deklarowaną działek nr l67, l63/2 i l63/4 ob. łącznie 0,49 ha. Przedeklarowane działki zgłoszone były do pakietu 2.1. tj. uprawy rolnicze. Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, ustaloną w efekcie korekty wyniosła 5,74 %.

Podkreślono, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podawania rzeczywistych i zweryfikowanych danych dotyczących zwłaszcza rzeczywistej powierzchni upraw, ponieważ to ona jest główną miarą ewentualnie przyznawanych płatności.

Warunkiem uniknięcia sankcji związanych z niezastosowaniem się do wymogów programu pomocowego, jest zgodnie z art. 68 ust. 2 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r odpowiednio wczesne pisemne poinformowanie ARiMR o braku aktualnych danych zawartych we wniosku jak i każdej nieprawidłowości jaka się w nim pojawiła. Podstawowym sposobem poinformowania ARiMR o nieprawidłowościach, jest zgłoszenie w odpowiednim terminie zmiany do uprzednio złożonego wniosku obszarowego, czego wnioskodawca zawczasu nie uczynił, gdyż korekty były składane w trybie odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, wcześniej doręczono mu bowiem pismo informujące o wykryciu nieprawidłowości dotyczących działek . W związku z tym sankcja musiała być nałożona bez względu na dobrą wolę, która najpewniej kierował się Wnioskodawca składając daną korektę, jak i nieświadome popełnienie korygowanych nieprawidłowości.

W przypadku stwierdzenia umyślnej próby wprowadzenia ARiMR w błąd, przy podobnym poziomie zawyżenia sankcje byłyby o wiele bardziej dotkliwe.

Podkreślono również, że nad brakiem zawinienia można by się w przedmiotowej sprawie zastanowić w sytuacji, gdyby strona nie była w stanie popełnionego błędu usunąć bądź uniknąć, i to przy użyciu odpowiedniego dużego wysiłku w warunkach tej konkretnej sprawy. Trudno sobie jednak taką sytuację nawet wyobrazić, bowiem nic takiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.

Wyjaśniono również, że błąd w treści decyzji organu I instancji co do nazwy zakwestionowanego Wariantu został sprostowany jako oczywista omyłka. Faktycznie chodziło bowiem o wariant 2.1, tj. Uprawy rolnicze, a nie jak wskazano w treści decyzji Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy Decyzję Kierownika Biura Powiatowego AMR w zakresie pomniejszonej wysokości płatności rolno środowiskowej, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślono, że decyzja organu II instancji pomija zarzuty podniesione w odwołaniu w którym zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 74 z 2007r. póz. 427) przez dowolne pomniejszenie wysokości należnej płatności rolnośrodowiskowej, bezpodstawne nieuwzględnienie powierzchni upraw rolniczych zadeklarowanych w skorygowanym wniosku i bezzasadne przyjęcie, aby Skarżący popełnił błąd oraz bezpodstawne pomniejszeń płatności o dwukrotną wartość rzekomego błędu oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybień miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisom art. 67 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego przez nie wykazanie, ani nie udokumentowanie i dowolne przyjęcie powołanej w zaskarżonej decyzji rzekomej różnicy 0,49 ha pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez Skarżącego w wariancie 2.1. Uprawy rolnicze, a powierzchnią uwzględnioną, a także przez podanie, aby w wariancie 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzona miała wynosić 5,74 %, podczas gdy na stronie drugiej decyzji w Wariancie 3.1. podano, że powierzchnia deklarowana na jakiej realizowano pakiet wynosi 3,04 ha i powierzchnia uwzględniona w płatnościach wynosi także 3,04 ha, a więc powierzchnie deklarowana i stwierdzona są zgodne.

Twierdzenie, że wykryto nieprawidłowości jest nieprawdziwe i całkowicie dowolne, pomimo to organ II instancji wbrew art. 7 kpa podtrzymuje zarzut rzekomych nieprawidłowości, nie przedstawiając protokółu, ani żadnego innego dokumentu, ani dowodu sugerowanych nieprawidłowości.

Z tego względu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu an. 138 ust. l rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973)2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady nr 1782)2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia.

Podkreślono, że na wezwanie Organu, Skarżący przedłożył dane z ewidencji gruntów, oraz jednoznacznie i urzędowym dokumentami wykazał rzeczywiste, skorygowane powierzchnie działek. Brak jest zatem stosowanie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2008r. sygn. akt: II GSK podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanej przez Skarżącego korekty wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skargach, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzenia przez organ różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o jednolite dopłaty a obszarem wyznaczonym w toku kontroli, oraz konsekwencji zaistniałego błędu.

Kwestia ta powinna być rozstrzygana w świetle art. 50 ust. 3 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 243 ze zm.). Przepis ten reguluje zasady określania obszarów upraw dla obliczania pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej.

Przewiduje on, że jeśli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla tej grupy upraw.

Zastosowanie znajduje również art. 138 ust. l rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia, oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.). Przepis ten stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art.72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

W omawianej sprawie błąd dotyczył deklarowanej powierzchni realizacji Wariantu 2.l tzn upraw rolniczych z certyfikatem zgodności. Organ w ramach czynności kontrolnych zwrócił uwagę, że zadeklarowana powierzchnia użytkowana rolniczo trzech działek ewidencyjnych l67, l63/2 i l63/4 jest większa od powierzchni JPO lub PGE tych działek, czemu dał wyraz w wezwaniu z dnia 2l listopada 2008 r . W takiej sytuacji skoro strona w pełni zgodziła się ze stanowiskiem organu, nie zachodziła potrzeba prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Prowadzi się go bowiem tylko wtedy, gdy dane zamieszczone we wniosku są przez organ kwestionowane, natomiast w tej sytuacji wniosek po korekcie był w pełni akceptowany przez organ. Nie można w takiej sytuacji mówić ani o dowolności w działaniu organu, ani o naruszeniu art. 7 oraz rozdziału 2 kpa. Przepisy te mają bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy organ ustala stan faktyczny w sposób niezgodny z wnioskiem strony.

Nie ma także zastosowania art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Przepis ten w ust.l stanowi, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (a więc między innymi w cytowanym wyżej art. 50 ust 3 tego rozporządzenia) nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłości.

Ust. 2 tego przepisu stanowi jednak, że te obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji.

W rozpoznawanej sprawie w wspomnianym wyżej wezwaniu z dnia 2l listopada 2008 r organ poinformował rolnika o nieprawidłowościach we wniosku, wskazując na czym one polegają i jakich działek dotyczą. Brak jest co prawda dowodu doręczenia tego wezwania stronie, ale nie kwestionuje ona, że go otrzymała i w związku z nim zgłosiła się do organu.

Nieadekwatne jest również powoływanie się w skardze na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2008 r wydany w sprawie II GSK 295/07 , Sąd ten rozpoznawał bowiem sprawę w której występował odmienny stan faktyczny. Stwierdzono w niej nieprawidłowości w obszarze zadeklarowanych działek ewidencyjnych. W takiej sytuacji NSA wyraził pogląd, z którym w pełni należy się zgodzić, że jeżeli dane z ewidencji gruntów, są aktualne, a np. ich powierzchnia została podana przez rolnika zgodnie z tą ewidencją we wniosku o przyznanie płatności, wówczas nawet ustalenie ich mniejszej powierzchni w należycie udokumentowany sposób powinno być oceniane jako niezawinione złożenie takiego wniosku w rozumieniu art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowej zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.01.327.11).

W omawianej sprawie występuje jednak odmienny stan faktyczny. Spór nie dotyczy bowiem powierzchni działek ewidencyjnych, korekta wniosku objęła tylko powierzchnię działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych, natomiast sama powierzchnia działek ewidencyjnych nie została zmieniona czemu strona dała wyraz w pkt IX korekty wniosku . Nie był to zatem niezawiniony błąd wynikający z treści ewidencji gruntów o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) ale błędne wpisanie powierzchni użytkowanej rolniczo. Przy czym zarówno z treści wniosku jak i jego korekty wynika, że powierzchnia ta była mniejsza niż powierzchnia działek ewidencyjnych.

Nie ma również znaczenia, że błędne wskazanie oznaczenia Wariantu w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zostało potraktowane jako oczywista omyłka i usunięte w trybie art. ll3 § l kpa . Z treści całej decyzji nie budzi bowiem wątpliwości iż maiło ono taki charakter. Omawiając bowiem Wariant 3.l nie stwierdzono nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną. Natomiast rozbieżność taką wykazano w Wariancie 2.l.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. l5l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.