Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lipca 2020 r. w części dotyczącej pkt 5 i pkt 7 wniosku; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku w części dotyczącej pkt 5 i pkt 7, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.na rzecz J.J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z [...] lipca 2020 r. J. J. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że [...] lipca 2020 r. przez elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP złożył do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. listy płac dla pracowników Kolegium z wyszczególnieniem wynagrodzeń dla poszczególnych stanowisk służbowych (m.in.: członkowie etatowi, prezes, wiceprezes, kierownik biura, inspektor, główny księgowy etc.) - w odniesieniu do ostatniego zamkniętego księgowo miesiąca kalendarzowego ze wskazaniem jaki to miesiąc;

2. jakie wydatki poniosło Kolegium na wynagrodzenia dla członków pozaetatowych? (łącznie, oraz indywidualnie każdy członek pozaetatowy) - w odniesieniu do ostatniego zamkniętego księgowo miesiąca kalendarzowego ze wskazaniem jaki to miesiąc;

3. ile rachunków bankowych posiada Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.? - w/g stanu na dzień sporządzenia odpowiedzi;

4. Jakie jest przeznaczenie poszczególnych rachunków? - w/g stanu na dzień sporządzenia odpowiedzi;

5. Kopie umów o prowadzenie rachunków bankowych i obsługi bankowej zawarte przez Kolegium z NBP i innymi bankami - obowiązujące na dzień sporządzenia odpowiedzi;

6. Jakie stałe koszty miesięczne związane z prowadzeniem rachunków bankowych ponosi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na rzecz Narodowego Banku Polskiego innych banków - w/g stanu na dzień sporządzenia wniosku;

7. kopii dokumentacji (tj. w szczególności protokoły posiedzeń, porządek obrad, listy obecności, imienne protokoły głosowań, podjęte uchwały) dotyczącej zgromadzeń ogólnych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. za okres od 1 stycznia 2017 roku do chwili obecnej;

8. kopii dokumentu powołania Pani G. M. na Prezesa Kolegium na obecną kadencję;

9. kopii dokumentu powołania Pani D.K.na Wiceprezesa Kolegium na obecną kadencję;

10. informacji, od kiedy Pani G. M. pełni funkcję Prezesa Kolegium;

11. informacji, od kiedy Pani D.K. pełni funkcję Wiceprezesa Kolegium.

W dniu[...] lipca 2020 r. skarżący otrzymał odpowiedź od organu, w której - w zakresie pkt. 5 wniosku, będącego przedmiotem niniejszej skargi - organ wyraził stanowisko, że przedmiotem złożonego wniosku nie jest informacja publiczna, gdyż zdaniem organu umowy o świadczenie usług bankowych na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. są "dokumentami wewnętrznymi związanymi z funkcjonowaniem jednostki i przekazywaniem środków na jej funkcjonowanie", w związku z czym nie stanowią informacji publicznej. Do dnia złożenia niniejszej skargi nie została skarżącemu udostępniona wskazana wyżej informacja publiczna będąca przedmiotem wniosku z dnia [...] lipca 2020.

Skarżący wniósł zatem o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2020 r. w zakresie jego pkt. 5 tj.: przekazania kopii umów na prowadzenie rachunków bankowych i obsługi bzowej zawartych z NBP i innymi bankami, obowiązujących na dzień sporządzenia odpowiedzi, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 500 zł, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy uznano, że kopia umowy zawartej przez SKO w R. z NBP na prowadzenie rachunku bankowego i obsługi bankowej może być przekazana jako informacja publiczna po jej zanonimizowaniu, co też uczyniono w dniu 4 sierpnia 2020 r.

Pismem z 4 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udostępnienie skanu umowy zawartej z Narodowym Bankiem Polskim. Jednocześnie wniósł o:

1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jego pkt 7 tj. wniosku o udostępnienie kopii dokumentacji (tj. w szczególności protokoły posiedzeń, porządek obrad, listy obecności, imienne protokoły głosowań, podjęte uchwały) dotyczącej zgromadzeń ogólnych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. za okres od 1 stycznia 2017 roku do chwili obecnej, w związku z tym, że organ nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania w związku z bezskutecznym upływem terminu 14 dni do złożenia nowego wniosku o udostępnienie informacji w sposób wskazany w powiadomieniu z dnia [...] lipca 2020 r., nie przedłużył terminu udzielenia informacji, czyli nie podjął celem załatwienia wniosku w w/w zakresie żadnej czynności,

2. Stwierdzenie, że w zakresie pkt. 7 wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. organ dopuścił się bezczynności - bez rażącego naruszenia prawa lub z rażącym naruszeniem prawa,

3. Wymierzenie organowi grzywny i/lub zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej - wedle uznania Sądu.

Odnosząc się do sposobu załatwienia wniosku w zakresie pkt, 7 czyli wniosku o udostępnienie kopii dokumentacji (tj. w szczególności protokoły posiedzeń, porządek obrad, listy obecności, imienne protokoły głosowań, podjęte uchwały) dotyczącej zgromadzeń ogólnych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. za okres od 1 stycznia 2017 roku do chwili obecnej, skarżący uznał ten sposób za niewłaściwy. Podkreślił, że to wnioskodawca określa, jakiej informacji się domaga (tak NSA w wyr. z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1079/19). Umożliwienie wglądu w dokumenty w siedzibie organu jest dopuszczalną w prawodawstwie formą udostępnienia informacji publicznej, jednakże z uwagi na to, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu bez względu na miejsce zamieszkania, może ograniczać dostęp do informacji publicznej osobom niezamieszkującym w sąsiedztwie siedziby organu oraz niemogącym stawić się osobiście w urzędzie z uwagi na odległość z miejsca zamieszkania do siedziby organu. Co więcej, ustawodawca przewidział, że w sytuacji, gdy informacji nie można udostępnić w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1, to organ może wydłużyć ten termin, nie dłużej niż do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Organ deklaruje, że konieczność przygotowania informacji we wnioskowanej formie wymagałaby zaangażowania na cały dzień pracy jednego pracownika, który nie mógłby w tym czasie wykonywać swoich codziennych obowiązków. Oznacza to, że organ dysponuje odpowiednimi "środkami technicznymi", tym samym nie ma podstaw do udostępniania informacji w sposób inny, niż wskazany we wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.

W pierwszej kolejności podać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie wnoszenie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011r., I OSK 1991/12 i 24 maja 2006r.,I OSK 601/05 oraz postanowienie z 23 kwietnia 2010r., I OSK 646/10, publ.: cbois). Zatem skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Na gruncie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.

Nie ulega wątpliwości, że informacje, o udzielnie których zwrócił się skarżący mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako państwowa jednostka budżetowa funkcjonująca w obrocie prawnym jako jednostka organizacyjna Skarbu Państwa reprezentuje Skarb Państwa w zakresie praw i obowiązków, które dotyczą mienia wykorzystywanego w ich działalności, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy obowiązane jest do udostępniania takiej informacji.

Z akt sprawy wynika, że pkt 5 wniosku skarżącego z [...] lipca 2020 r. złożony w formie elektronicznej przez system ePUAP, dotyczący przekazania kopii umów na prowadzenie rachunków bankowych i obsługi bankowej zawartych z NBP i innymi bankami, skierowany do organu obowiązanego do jej udzielenia, nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność nie udzielono skarżącemu żądanych informacji, ani też nie poinformowano w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o braku możliwości udzielenia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ze wskazaniem powodów opóźnienia i nowego terminu załatwienia wniosku.

Bezczynność organu na gruncie powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Celem skargi na bezczynność jest z kolei zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że organ udzielając skarżącemu pismem z [...] sierpnia 2020 r. (doręczonym w dniu 10 sierpnia 2020 r.) żądanej informacji rozpatrzył pkt 5 wniosku z [...] lipca 2020 r. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność strony przeciwnej w przedmiocie rozpatrzenia w/w wniosku skarżącego - została usunięta przez sam organ, przy czym bezczynność organu ustała w dniu [...] sierpnia 2020 r., czyli w dniu sporządzenia i przesłania stronie skarżącej kopii umowy zawartej przez organ z Narodowym Bankiem Polski.

Odnosząc się do pkt 7 wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. dotyczącego udostępnienie kopii dokumentacji (tj. w szczególności protokoły posiedzeń, porządek obrad, listy obecności, imienne protokoły głosowań, podjęte uchwały) dotyczącej zgromadzeń ogólnych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. za okres od 1 stycznia 2017 roku do chwili obecnej, należy zauważyć, iż w myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organ pismem z dnia [...] lipca 2020 r. powołując się na art. 14 u.d.i.p. poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się z żądanymi informacjami w siedzibie organu. W ocenie Sądu odpowiedź organu, odpowiada wymogom wynikającym z art. 14 ust 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu uprawnione było stanowisko organu, iż z uwagi na objętość dokumentacji, nie może ona zostać udostępniona w formie wskazanej we wniosku. Podkreślić należy w tym miejscu, że co do zasady informacja publiczna powinna zostać udostępniona w formie wskazanej we wniosku. Niemniej jednak w sytuacji gdy udostępnienie informacji publicznej nie jest możliwe w formie wskazanej we wniosku, ustawodawca dopuścił możliwość by jej udostępnienie nastąpiło w inny sposób. Taką formą udostępnienia informacji publicznej jest niewątpliwie możliwość zapoznania się z żądaną dokumentacją w siedzibie organu. Udostępnienie nie musi oznaczać udzielenia żądanej informacji w formie pisemnej. Udostępnieniem będzie między innymi również umożliwienie zapoznania się przez zainteresowanego z danym dokumentem w siedzibie podmiotu, o ile jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Taką uzasadnioną okolicznością jest w ocenie sytuacja, gdy żądana przez Skarżącego informacja dotyczy okresu 2017- 2020 tj. 4 lat i wymaga zaangażowania jednego pracownika na cały dzień pracy. Nie można bowiem oczekiwać od organu administracji do którego wpływa wniosek o udostepnienie informacji publicznej składającej się z obszernej dokumentacji, aby dokonywał on kopi tej dokumentacji, tak aby w pełni uczynić zadość żądaniu wskazanym we wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ nie uchylił się od obowiązku udostępnienia żądanej informacji, jednak wskazał sposób w jaki może ona zostać udostępniona. Powyższe nie oznacza jednak jeszcze, iż stan bezczynności ustał w dniu poinformowania Skarżącego o możliwości zapoznania się z żądaną informacją w siedzibie organu.

Jak wynika z akt sprawy, w terminie 14 dni od poinformowania Skarżącego o możliwości zapoznania się z żądaną informacją w siedzibie organu, nie złożył on wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie wskazanej w udzielonej odpowiedzi. Oznacza to, że zgodnie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. in fine organ zobowiązany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, którą to organ wydał w dniu [...] września 2020 r. Z tym też dniem ustała bezczynność organu.

Ponieważ, jak to już wyżej Sąd podkreślił, celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też udzielenie skarżącemu informacji (w zakresie pkt 5 wniosku), jak i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (w zakresie pkt 7 wniosku) uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym, albowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć.

Powyższe ustalenia pozwalają zatem na stwierdzenie, że odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność a rozpoznaniem przez organ wniosku (żądania) skarżącego, uniemożliwiło Sądowi zobowiązanie strony przeciwnej (organu) do załatwienia wniosku (podjęcia czynności udostępnienia informacji), która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.)

Taki sposób rozstrzygnięcia nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dopuściło się bezczynności. Przy czym dla stwierdzenia stanu bezczynności nie mają znaczenia podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności, iż żądane dokumenty zostały udostępnione. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone wymagane prawem sytuacje. Stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do określonego prawem działania.

Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13).

W niniejszej sprawie sąd nie znalazł podstaw do przypisania takich cech działaniom organu. Okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny. Skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył [...] lipca 2020 r., zaś wnioskowana informacja została mu udostępniona w dniu [...] sierpnia 2020 r. (udostępnienie kopii umów), tj. po wniesieniu skargi. Zdaniem sądu, okoliczność ta nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa i wymierzenie organowi grzywny. Uwzględniając powyższe, sąd na podstawie art. 149 pkt 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 3 sentencji wyroku.

Odnosząc się zaś do zgłoszonego w skardze żądania przyznania od Organu na rzecz Skarżącego, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości 500 zł, wypada zauważyć, że z przywołanego wyżej art. 149 § 2 p.p.s.a. jasno wynika, iż "suma pieniężna", której przyznania domaga się Skarżący, jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 08.02.2017 r., I OSK 1314/16; z 11.04.2017 r., I OSK 1506/16; z 11.07.2017 r., II OSK 879/17 – CBOSA). Zatem zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu – podobnie jak i nałożenie na organ grzywny – jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 03.02.2017 r., II GSK 1695/16; z 19.12.2017 r., I OSK 1685/17 – CBOSA). O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej, choć wskazane funkcje też zachowują znaczenie, to na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (straty, krzywdy, itp.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W postanowieniu z 19 lipca 2016 r., I OZ 705/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku (o charakterze majątkowym lub niemajątkowym) wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana, w istotnej mierze, wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Ograniczając się w tym zakresie do procesowego aspektu tego zagadnienia, należy stwierdzić, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyroki NSA: z 08.02.2017 r., I OSK 1313/16; z 16.05.2017 r., I OSK 2934/16; z 07.09.2017 r., I OSK 798/17; z 19.12.2017 r., I OSK 1685/17 – CBOSA).

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę także w części dotyczącej żądania przyznania sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu od skargi (100 zł).